Raba Niżna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raba Niżna
Ogólny widok miejscowości
Ogólny widok miejscowości
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Mszana Dolna
Sołectwo Raba Niżna
Wysokość 430 m n.p.m.
Liczba ludności (2012) 1340[potrzebny przypis]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-731
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0454391
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Raba Niżna
Raba Niżna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Raba Niżna
Raba Niżna
Ziemia49°38′26″N 20°01′39″E/49,640556 20,027500
Kościół w Rabie Niżnej

Raba Niżnawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Urodził się tutaj Michał Blecharczyk, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski.

Położenie[edytuj]

Znajduje się w dolinie rzeki Raby, w dwóch regionach geograficznych. Południowe zbocza tej doliny w obrębie Raby Niżnej należą bowiem do Gorców, północne do Beskidu Wyspowego (masyw Lubonia Wielkiego z Łysą Górą). Miejscowość położona jest przy drodze krajowej nr 28, pomiędzy Mszaną Dolną a Rabką-Zdrój[1].

Historia[edytuj]

Z zapisków Jana Długosza dowiadujemy się, że w XIII wieku tereny wzdłuż Raby przekazane zostały w zarządzanie zakonowi Cystersów ze Szczyrzyca[2]. Pierwsza wzmianka o Rabie Niżnej pochodzi z zapisów procesowych z lat 1407-1408, będących dokumentacją sporu toczącego się między sołtysem Raby Niżnej a sołtysem Harklowej[3]. W XVI wieku wieś należała do starostwa nowotarskiego. W 1534 zarządcy starostwa – rodzina Pieniążków, podzielili je na trzy tzw. klucze: mszański, nowotarski i wielkoporębski. Raba Niżna weszła w skład dóbr mszańskich[3].

W XIX wieku, w pięknym parku ze starodrzewem, Franciszek Borowski wybudował niewielki dwór w stylu klasycystycznym[2][4]. W 1905 dwór zakupił i odnowił hrabia Jan Chomentowski[2]. W jednej z izb we dworze urządzono niewielką kaplicę, dostępną dla mieszkańców wsi. Kaplicę tę poświęcił arcybiskup Adam Sapieha[4].

Okres II wojny światowej to czas działalności ruchu oporu i partyzantki. Wycofujący się hitlerowcy zniszczyli mosty na Rabie i spalili większą część wsi[2]. Okres powojenny to czas odbudowy i rozbudowy wsi. W tym czasie również do Raby Niżnej przybyli księża Michalici, którzy w dworze Chomentowskich założyli zakład wychowawczy dla trudnych chłopców, który działał do 1952 roku[4].

W 1957 podjęto decyzję o budowie w centrum wsi kościoła. Udało się to dopiero w 1970. 14 listopada 1982 została erygowana parafia w Rabie Niżnej, wydzielona z parafii w Olszówce. Jako patrona wybrano św. Józefa Rzemieślnika. Kościół znacznie powiększono i przebudowano w latach 1989-1994[5].

Turystyka[edytuj]

Największym bogactwem Raby Niżnej są jej walory krajobrazowe. Naturalne piękno stanowi otoczenie szczytów Beskidu Wyspowego i Gorców.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny zielony z Raby Niżnej poprzez zbocza Lubonia Wielkiego, przełęcz Glisne na górę Szczebel.

Atrakcje turystyczne
  • na południowo-wschodnich stokach Lubonia znajduje się słynny rezerwat przyrody Luboń Wielki z gołoborzem;
  • w pobliżu Perci Borkowskiego na Luboniu znajduje się jaskinia o długości korytarzy wynoszącej 8 metrów[6];
  • w otoczeniu zabytkowego starodrzewu znajduje się dawny dwór Chomentowskich, a obecnie dom wypoczynkowy "Energetyk"[3]. Był to dwór w stylu klasycystycznym, kryty dachem z mansardowym z naczółkami, posiadający od frontu elewację pięcioosiową z niską attyką u góry i urokliwym gankiem wspartym na dwóch kolumnach[6]. Dwór został znacznie przebudowany i powiększony;
  • we wsi znajduje się przystanek kolejowy z XIX wieku, który "zagrał" w filmach "Niemcy" i "Przygody dobrego wojaka Szwejka"[6];
  • przy drodze do Mszany Dolnej stoi kapliczka z 1832, kryta gontem. Wewnątrz znajdują się sklepienia kolebkowe[6].
  • w pobliżu Raby Niżnej znajdują się liczne trasy narciarskie[6].

Zobacz też[edytuj]

Raba Wyżna

Przypisy

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  2. a b c d Górska miejscowość turystyczno-wypoczynkowa (pol.). Szkoła Podstawowa w Rabie Niżnej. [dostęp 2011-07-17].
  3. a b c "Beskid...", s. 30
  4. a b c "Parafie..., s. 255
  5. "Parafie...", s. 257
  6. a b c d e Gmina Mszana Dolna: Raba Niżna (pol.). gmina Mszana Dolna. [dostęp 2011-07-17].

Bibliografia[edytuj]

  1. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2008, s. 30. ISBN 978-83-89188-78-6.
  2. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 255-257. ISBN 978-83-88383-43-4.