Raba Niżna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raba Niżna
Ogólny widok miejscowości
Ogólny widok miejscowości
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat limanowski
Gmina Mszana Dolna
Sołectwo Raba Niżna
Wysokość 430 m n.p.m.
Liczba ludności (2012) 1340[potrzebny przypis]
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 34-731[1]
Tablice rejestracyjne KLI
SIMC 0454391
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Raba Niżna
Raba Niżna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Raba Niżna
Raba Niżna
Ziemia49°38′26″N 20°01′39″E/49,640556 20,027500
Kościół w Rabie Niżnej

Raba Niżnawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Urodził się tutaj Michał Blecharczyk, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski.

Położenie[edytuj]

Znajduje się w dolinie rzeki Raby, w dwóch regionach geograficznych. Południowe zbocza tej doliny w obrębie Raby Niżnej należą bowiem do Gorców, północne do Beskidu Wyspowego (masyw Lubonia Wielkiego z Łysą Górą). Miejscowość położona jest przy drodze krajowej nr 28, pomiędzy Mszaną Dolną a Rabką-Zdrój[2].

Części wsi[edytuj]

Integralne części wsi Raba Niżna:Bańkówka, Bartosiówka, Biłkówka, Brzeżek, Budzyń, Dwór, Gazdy, Góry, Janówka, Jasicówka, Kółkówka, Kózakówka, Krupówka, Łaniaki, Laskówka, Maczugówka, Majerówka, Marcaki, Mardauszówka, Maślaki, Młynarze, Muzykówka, Na Łęgu, Piekarczykówka, Piekarzówka, Pizdury, Rzepki, Ślusarzówka, Sochówka, Sztudry, Tobołówka, Wątory, Zagóry[3][4]

Historia[edytuj]

Z zapisków Jana Długosza dowiadujemy się, że w XIII wieku tereny wzdłuż Raby przekazane zostały w zarządzanie zakonowi Cystersów ze Szczyrzyca[5]. Pierwsza wzmianka o Rabie Niżnej pochodzi z zapisów procesowych z lat 1407-1408, będących dokumentacją sporu toczącego się między sołtysem Raby Niżnej a sołtysem Harklowej[6]. W XVI wieku wieś należała do starostwa nowotarskiego. W 1534 zarządcy starostwa – rodzina Pieniążków, podzielili je na trzy tzw. klucze: mszański, nowotarski i wielkoporębski. Raba Niżna weszła w skład dóbr mszańskich[6].

W XIX wieku, w pięknym parku ze starodrzewem, Franciszek Borowski wybudował niewielki dwór w stylu klasycystycznym[5][7]. W 1905 dwór zakupił i odnowił hrabia Jan Chomentowski[5]. W jednej z izb we dworze urządzono niewielką kaplicę, dostępną dla mieszkańców wsi. Kaplicę tę poświęcił arcybiskup Adam Sapieha[7].

Okres II wojny światowej to czas działalności ruchu oporu i partyzantki. Wycofujący się hitlerowcy zniszczyli mosty na Rabie i spalili większą część wsi[5]. Okres powojenny to czas odbudowy i rozbudowy wsi. W tym czasie również do Raby Niżnej przybyli księża Michalici, którzy w dworze Chomentowskich założyli zakład wychowawczy dla trudnych chłopców, który działał do 1952 roku[7].

W 1957 podjęto decyzję o budowie w centrum wsi kościoła. Udało się to dopiero w 1970. 14 listopada 1982 została erygowana parafia w Rabie Niżnej, wydzielona z parafii w Olszówce. Jako patrona wybrano św. Józefa Rzemieślnika. Kościół znacznie powiększono i przebudowano w latach 1989-1994[8].

Turystyka[edytuj]

Największym bogactwem Raby Niżnej są jej walory krajobrazowe. Naturalne piękno stanowi otoczenie szczytów Beskidu Wyspowego i Gorców.

Szlaki turystyczne

szlak turystyczny zielony z Raby Niżnej poprzez zbocza Lubonia Wielkiego, przełęcz Glisne na górę Szczebel.

Atrakcje turystyczne
  • na południowo-wschodnich stokach Lubonia znajduje się słynny rezerwat przyrody Luboń Wielki z gołoborzem;
  • w pobliżu Perci Borkowskiego na Luboniu znajduje się jaskinia o długości korytarzy wynoszącej 8 metrów[9];
  • w otoczeniu zabytkowego starodrzewu znajduje się dawny dwór Chomentowskich, a obecnie dom wypoczynkowy "Energetyk"[6]. Był to dwór w stylu klasycystycznym, kryty dachem z mansardowym z naczółkami, posiadający od frontu elewację pięcioosiową z niską attyką u góry i urokliwym gankiem wspartym na dwóch kolumnach[9]. Dwór został znacznie przebudowany i powiększony;
  • we wsi znajduje się przystanek kolejowy z XIX wieku, który "zagrał" w filmach "Niemcy" i "Przygody dobrego wojaka Szwejka"[9];
  • przy drodze do Mszany Dolnej stoi kapliczka z 1832, kryta gontem. Wewnątrz znajdują się sklepienia kolebkowe[9].
  • w pobliżu Raby Niżnej znajdują się liczne trasy narciarskie[9].

Zobacz też[edytuj]


Przypisy

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. GUS. Rejestr TERYT
  5. a b c d Górska miejscowość turystyczno-wypoczynkowa (pol.). Szkoła Podstawowa w Rabie Niżnej. [dostęp 2011-07-17].
  6. a b c "Beskid...", s. 30
  7. a b c "Parafie..., s. 255
  8. "Parafie...", s. 257
  9. a b c d e Gmina Mszana Dolna: Raba Niżna (pol.). gmina Mszana Dolna. [dostęp 2011-07-17].

Bibliografia[edytuj]

  1. Andrzej Matuszczyk: Beskid Wyspowy. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 2008, s. 30. ISBN 978-83-89188-78-6.
  2. Piotr Skoczek: Parafie Ziemi Limanowskiej. Proszówki: Prowincjonalna Oficyna Wydawnicza, 2009, s. 255-257. ISBN 978-83-88383-43-4.