Racławice Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Racławice Śląskie
wieś
Ilustracja
Widok Racławic z mostu nad ul. Zwycięstwa
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Głogówek
Liczba ludności (2011) 1458[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-250[2]
Tablice rejestracyjne OPR
SIMC 0493882
Położenie na mapie gminy Głogówek
Mapa konturowa gminy Głogówek, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Racławice Śląskie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Racławice Śląskie”
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Racławice Śląskie”
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa konturowa powiatu prudnickiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Racławice Śląskie”
Ziemia50°18′36″N 17°46′09″E/50,310000 17,769167
Strona internetowa

Racławice Śląskie (daw. Racławice Niemieckie[3], niem. Deutsch Rasselwitz[4], śl. Rasławice[5]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek[6]. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na skraju Płaskowyżu Głubczyckiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 1458 osób[1].

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest położona w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, tuż przy granicy z Czechami, na skraju Płaskowyżu Głubczyckiego. Należy do Euroregionu Pradziad[7]. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik)[8]. Przez granice administracyjne wsi przepływa rzeka Osobłoga. Na południowy zachód od miejscowości znajduje się ujście rzeki Prudnik do Osobłogi, w pobliżu tak zwanej „czeskiej tamy”[9].

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

W Racławicach Śląskich panuje klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura roczna wynosi +8,3 °C. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Mochowa wynoszą 623 mm. Dominują wiatry zachodnie[10].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nieoficjalny herb wsi Racławice Śląskie
Okolice Racławic Śląskich na mapie z 1937

Pierwsza wzmianka o istnieniu wsi pochodzi z 1252 z dokumentu biskupa ołomunieckiego Bruna ze Schauenburga. Kościół pierwszy raz wzmiankowany był w 1371.

Od 1524 Racławice Śląskie należały do księstwa karniowskiego, a od 1595 były własnością Oppersdorffów. Szkołę wspominano w 1679. Nowy kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny został zbudowany w latach 1787–1789.

W 1876 w Racławicach Śląskich została otwarta stacja kolejowa znajdująca się na trasie PrudnikGłubczyce. Pierwszy kamienny most kolejowy w Racławicach zbudowany w 1875 runął 28 lat później, w wyniku powodzi w 1903. Obecna, stalowa konstrukcja, została wykonana w 1904[11].

Plebiscyt na Górnym Śląsku zakończył się w Racławicach miażdżącym zwycięstwem strony niemieckiej – za pozostaniem w granicach Niemiec głosowało 2476 osób, za przyłączeniem do Polski 15 osób[12].

W nocy 3 maja 1921 roku, na początku III powstania śląskiego w ramach akcji „mosty” przeprowadzonej przez grupę Wawelberga pięcioosobowy zespół powstańczy pod dowództwem pchor. Józefa Sibera podjął próbę wysadzenia mostu kolejowego w Racławicach Śląskich. Ładunek wybuchowy umieszczony przez powstańców eksplodował powodując uszkodzenia, ale konstrukcja nie zawaliła się. Część oddziału została po incydencie złapana, ale z braku dowodów wypuszczono ich na wolność[11].

Po zakończeniu II wojny światowej rozpoczęło się wysiedlanie ludności niemieckiej i napływ ludności polskiej z centralnej i wschodniej Polski (Kresów Wschodnich). W większości byli to mieszkańcy miast: Rożyszcze i Horodenka oraz wsi Baranówka.

W latach 1945–1954 wieś była siedzibą gminy Racławice Śląskie.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[13]:

  • kościół parafialny pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, z XVI w., XVIII w., XX w., w stylu barokowym wg projektu włoskiego architekta Michała Clementa; w kościele znajduje się obraz Matki Boskiej Buszczeckiej przywieziony z kościoła w miejscowości Buszcze, koło Brzeżan; wypisany z księgi rejestru
  • kapliczka przydrożna, wypisana z księgi rejestru
  • plebania z 1824 r.
  • dom, ul. Zwycięstwa 195, z początku XX w.

inne obiekty:

  • wielki most kolejowy nad rzeką Osobłogą

Transport[edytuj | edytuj kod]

Rondo w Racławicach Śląskich

Transport drogowy[edytuj | edytuj kod]

Przez Racławice Śląskie przebiega droga wojewódzka

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

We wsi znajduje się stacja kolejowa na trasie: LegnicaJaworzyna ŚląskaŚwidnicaDzierżoniówKamieniec ZąbkowickiNysa – Prudnik – Kędzierzyn-Koźle (linia kolejowa nr 137) z odgałęzieniem do Głubczyc i Karniowa (linia kolejowa nr 294, obecnie nieczynna). Na tej ostatniej trasie znajduje się stalowy most nad Osobłogą.

Racławice Śląskie
Linia 137. Katowice – Legnica (97,739 km)
BSicon KBHFr.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Głogówek
odległość: 9,142 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 6,405 km
Linia 294. Głubczyce – Racławice Śląskie (15,354 km)
BSicon KBHFl.svg
odległość: 5,785 km

Przejście graniczne[edytuj | edytuj kod]

W Racławicach Śląskich funkcjonowało polsko-czeskie przejście graniczne małego ruchu granicznego. Zostało formalnie zlikwidowane 24 maja 1985 roku[14].

Ochotnicza Straż Pożarna[edytuj | edytuj kod]

Od 1947 roku w Racławicach Śląskich działa Ochotnicza Straż Pożarna. W 1997 roku na 50-lecie jednostki została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Jednostka odnosi sukcesy w zawodach na szczeblu gminnym w różnych kategoriach. OSP Racławice Śląskie jest wyposażone w dwa samochody GBA:

  • GBA Renault Manager G270
  • GBA Steyr 690

Ludzie urodzeni w Racławicach Śląskich[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1054 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. Mapa WIG z 1934.
  4. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  5. Reinhold Olesch, Der Wortschatz der polnischen Mundart von Sankt Annaberg, Wiesbaden: Kommission bei Otto Harrassowitz, 1958.
  6. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  7. Mapa interaktywna, emapy.com [dostęp 2020-05-11].
  8. Bank Danych o Lasach – Mapa, bdl.lasy.gov.pl [dostęp 2021-01-23].
  9. Dolina rzeki Osobłogi, raclawice.net [dostęp 2020-05-27].
  10. Klimat: Racławice Śląskie: Klimatogram, wykres temperatury, tabela klimatu – Climate-Data.org, pl.climate-data.org [dostęp 2020-05-27].
  11. a b Największy most i największa katastrofa inżynieryjna ziemi prudnickiej (część II) – Kolej Podsudecka linia 137, www.kolejpodsudecka.pl [dostęp 2020-05-27].
  12. Mapa obszaru plebiscytowego zawierająca wyniki głosowania w poszczególnych miejscowościach.
  13. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 107. [dostęp 2013-01-09].
  14. Protokół w sprawie wykonania Konwencji między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o małym ruchu granicznym podpisanej w Pradze dnia 4 lipca 1959 roku (Dz.U. 1960 nr 27, poz. 155) (pol.). prawo.sejm.gov.pl, 1959-09-23. [dostęp 2020-04-08].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]