Radżastan

Radżastan

राजस्थान (Rājasthān)

stan
Herb
Państwo	Indie
Siedziba	Jaipur
Kod ISO 3166-2	IN-RJ
Gubernator	Shivraj Patil
Premier	Ashok Gehlot
Powierzchnia	342 236 km²
Populacja (2011) • liczba ludności	68 621 012
• gęstość	200,5 os./km²
Języki urzędowe	hindi, radżastani
Położenie na mapie Indii
Strona internetowa

Radżastan (hindi राजस्थान, trb. Radźasthan, trl.: Rājasthān; ang. Rajasthan) – stan w północno-zachodnich Indiach, położony w ich zachodniej części. Stolicą stanu, a zarazem jego największym miastem jest Jaipur. Stan został utworzony 1 listopada 1956 roku. Jest to obecnie największy pod względem powierzchni stan Indii. Radżastan graniczy z Pakistanem, oraz z następującymi stanami Indii: Gujarat, Madhya Pradesh, Uttar Pradesh, Hariana, Pendżab.

Historia

Podczas brytyjskiego panowania w Indiach obszar obecnego Radżastanu nosił nazwę Radźputana („kraj radźputów”). W latach 1899–1902 należał do rejonów najsilniej dotkniętych klęską głodu.

Podział administracyjny

Stan Radżastan dzieli się na następujące dystrykty:

1. Ajmer
2. Alwar
3. Banaswara
4. Baran
5. Barmer
6. Bharatpur
7. Bhilwara
8. Bikaner
9. Bundi
10. Chittaurgarh
11. Churu
12. Dausa
13. Dhalpur
14. Dungarpur
15. Ganganagar
16. Hanumangarh
17. Jaipur
18. Jaisalmer
19. Jalor
20. Jhalwar
21. Jhunjhunun
22. Jodhpur
23. Karauli
24. Kota
25. Nagaur
26. Pali
27. Rajsamand
28. Sawai Madhopur
29. Sikar
30. Sirohi
31. Tonk
32. Udaipur

Geografia

Radżastan – ulice Jaipuru

Radżastan – panorama Udaipuru

Radżastan jest stanem półpustynnym i pustynnym. Na zachodzie rozciąga się pustynia Thar i góry Arawali (najwyższy szczyt: Abu, 1722 m n.p.m., na granicy z Gudźaratem). W miarę przesuwania się na wschód i południe klimat Radżastanu staje się łagodniejszy.

Największe miasta

W tabeli przedstawiono została lista największych miast Radżastanu wraz z liczbą mieszkańców (stan na 2012).

Miasto	Liczba mieszkańców
Jaipur	3 073 349
Dźodhpur	1 138 300
Kota	1 001 365
Bikaner	647 804
Adźmer	551 101
Udajpur	474 531
Bhilwara	360 009
Alwar	341 422
Ganganagar	249 914
Bharatpur	252 838
Pali	187 571
Sikar	184 904
Tonk	135 663
Hanumangarh	129 654
Beawar	123 701
Kishangarh	116 156
Jhunjhunu	100 476

Demografia

Młoda muzułmanka z Radżastanu

Radżastan zamieszkany jest przez około 57 milionów mieszkańców (2001). Najczęściej używanymi językami są hindi, radżastani i gudźarati, w użyciu są również między innymi pańdźabi i sindhi.

Podział ludności Radżastanu ze względu na wyznania:

• hinduiści – 88,9% mieszkańców
• muzułmanie – 8,5% mieszkańców
• sikhowie – 1,4% mieszkańców
• dżiniści – 1,2% mieszkańców

Języki

Języki w Radżastanie
Język	rodzina	%
hindi (włączając język radżastani i inne pokrewne języki)	języki indoaryjskie	91,09%
bhili	Indoaryjska	4,60%
język pendżabski	Indoaryjska	2,02%
urdu	Indoaryjskie	1,17%
sindhi	Indoaryjskie	0,67%

Gospodarka

Radżastan – turbiny wiatrowe na pustyni Thar

Rolnictwo

Główną gałęzią gospodarki Radżastanu jest rolnictwo. Do najczęściej uprawianych roślin należą pszenica, bawełna, trzcina cukrowa, tytoń i rośliny oleiste. Radżastan jest również największym producentem wełny w Indiach. Zasadniczym problemem rolnictwa Radżastanu jest brak wody. Problem braku wody do pewnego stopnia został rozwiązany w latach 60. XX wieku, w związku z budową Kanału Indiry Gandhi, zasilającego w wodę część stanu.

Przemysł

Pierwsze zakłady przemysłowe na terenie Radżastanu pojawiły się w latach 60. XX wieku. Obecnie największe znaczenie ma przemysł tekstylny i spożywczy. Istotną rolę odgrywa górnictwo: na terenie Radżastanu wydobywa się między innymi sól kamienną, miedź i cynk, ropa naftowa i gaz ziemny.

W 2006 roku firma Cairn Energy odkryła największe złoże lądowe ropy naftowej Mangala. W wierceniach poszukiwawczych brała udział Polska firma Nafta „Piła”.

Turystyka

Jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki Radżastanu jest turystyka. Na terenie stanu znajduje się szereg atrakcji turystycznych:

• Jaipur i Amber,
• Bharatpur wraz z Parkiem Narodowym Keoladeo (obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO),
• Dżodhpur,
• Udaipur,
• Jaisalmer.

Galeria

• 
  Pałac Hawa Mahal w Dżajpur
• 
  Jaipur – Pałac Wiatrów
• 
  Jaipur
• 
  Jaisalmer
• 
  havel w Jaisalmer
• 
  fort w Jaisalmer
• 
  Udajpur -cytadela z pałacem
• 
  Udajpur
• 
  Dźodhpur – twierdza Twierdza Mehrangarh
• 
  fort w Amberze
• 
  fort w Amberze
• 
  Amber – widok dziedzińca fortu
• 
  Alwar
• 
  Puszkar
• 
  Puszkar
• 
  ghaty nad jeziorem Puszkar
• 
  Dargah świętego Khwaza Moinuddin z sufickiej tradycji Chishti w Adźmerze
• 
  Bikaner-Fort Dźunagarh
• 
  Sala Audiencji w Forcie Dźunagarh w Bikanerze

Linki zewnętrzne

• zdjęcia stolicy Radżastanu Jaipuru na stronie indostan.ru