Rada Polityczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rada Polityczna − rodzaj organu politycznego o charakterze parlamentarnym, który skupiał część partii politycznych (PPS, Stronnictwo Narodowe, NiD i PSL „Odłam Jedności Narodowej”) emigracji polskiej, przeciwstawiających się prezydenturze Augusta Zaleskiego, działający w okresie 1949-1954 w Wielkiej Brytanii. Powołany został 4 grudnia 1949 w Londynie.

Celem Rady Politycznej było odbudowanie niezależnego państwa polskiego z granicą sprzed września 1939 roku wzdłuż linii OdraNysa Łużycka na zachodzie oraz Prusami Wschodnimi na północy. Rada stała na stanowisku ciągłości prawnej państwa polskiego oraz porządku prawno-konstytucyjnego z 1935 roku wraz ze zobowiązaniami tzw. umowy paryskiej z listopada 1939 roku.

Przewodniczącym Rady został Tomasz Arciszewski (PPS, wiceprzewodniczącymi Tymon Terlecki (NiD), Zygmunt Berezowski (SN), Kazimierz Bagiński (PSL „Odłam Jedności Narodowej”), a sekretarzem Antoni Dargas (SN). Wydziałem Wykonawczym kierował Jerzy Zdziechowski, wiceprzewodniczącymi byli Stefan Korboński i Franciszek Białas. Do Rady należał także gen. Bór-Komorowski.

W marcu 1950 roku powstało przedstawicielstwo Rady w Stanach Zjednoczonych, którego przewodniczącym wybrano Stefana Korobońskiego, zaś zastępcami Ottona Pehra z PPS i Jerzego Lerskiego z NiD.

Plan konsolidacji obozu niepodległościowego wokół Rady Politycznej opierał się na czterech postulatach:

  • oparcia kierownictwa politycznego na systemie stronnictw
  • wykonywania ustawy konstytucyjnej w sposób wykluczający samowolne sprawowanie władzy przez prezydenta
  • wyłonienia Rady Jedności Narodowej wyposażonej w prawo kontroli rządu, złożonej z osób delegowanych przez stronnictwa oraz innych osób
  • zmiany na urzędzie Prezydenta Rzeczypospolitej

Rada Polityczna, mimo amerykańskich nacisków, nie podjęła współpracy z Stanisławem Mikołajczykiem, a poprzez współpracę z ministrami spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii, USA i Francji, oraz z Komitetem Wolnej Europy, stawała się w ocenie prezydenta Zaleskiego narzędziem uzależnienia polskiej polityki od obcych czynników.

Po śmierci emigracyjnego premiera Tadeusza Tomaszewskiego 10 sierpnia 1950 roku prezydent August Zaleski i Rada Polityczna prowadzili bezskutecznie rozmowy mające doprowadzić do jedności emigracji. Najostrzejsze stanowisko zajmował PPS domagając się natychmiastowego ustąpienia Zaleskiego.

W listopadzie 1950 roku Dział Krajowy Rady nawiązał współpracę z wywiadem amerykańskim. Rada, na zlecenie Amerykanów, próbowała docierać do kraju i zbierać na potrzeby wywiadu amerykańskiego informacje o różnych aspektach życia w Polsce. Akcja została rozpracowana przez UB, doprowadzając do kompromitacji Rady w wyniku głośnej „Afery Bergu[1].

W 1952 roku Rada potwierdzała gotowość stronnictw do pełnego zjednoczenia emigracji, wskazując jednocześnie potrzebę zmiany osoby prezydenta. Konflikt spowodował poszukiwania osoby, która doprowadziłaby do kompromisu. Misji tej podjął się mieszkający w Kanadzie gen. Kazimierz Sosnkowski. Misja zakończyła się porozumieniem z 14 marca 1954 roku, zwanym Aktem zjednoczenia narodowego, które jednak nie doprowadziło do zakończenia rozbicia emigracji, a jedynie do wyłonienia w lipcu 1954 roku nowego ośrodka politycznego, Tymczasowej Rady Jedności Narodowej i Rady Trzech.

 Zobacz też kategorię: Członkowie Rady Politycznej.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Anna Siwik Polska Partia Socjalistyczna na emigracji w latach 1945-1956 Kraków: Księgarnia Akademicka, 1998