Radio cyfrowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Radio cyfrowe – technologia pozwalająca przenosić dźwięk sygnałem cyfrowym za pomocą modulacji. Tego typu radia odbierać można m.in. poprzez: DAB (Digital Audio Broadcasting), Internet oraz naziemne, kablowe i satelitarne transmisje telewizyjne DVB. W Polsce od 1 października 2013 r. działa już oficjalnie pierwszy naziemny multipleks radiowy, na którym znajdują się ogólnopolskie rozgłośnie Polskiego Radia, programy nadawane są w standardzie DAB+, można je odbierać na terenie Warszawy i Katowic[1].

Zalety[edytuj | edytuj kod]

Radio cyfrowe, w przeciwieństwie do analogowego, gwarantuje odbiór krystalicznie czystego dźwięku, bez zakłóceń. Dostarcza więcej informacji o nadawanym materiale od stosowanego w radiu analogowym rozszerzenia cyfrowego RDS – w przypadku radia cyfrowego DAB+ komunikaty wysyłane przez nadawcę mogą być bardziej rozbudowane, oprócz danych i tekstu mogą zawierać m.in. obrazy i strony internetowe[2]. Pozwala na emisję większej liczby programów, niższym kosztem[3] [4] [5].

Wady[edytuj | edytuj kod]

Radia cyfrowe są urządzeniami konstrukcyjnie bardziej złożonymi niż radia analogowe, co wpływa na ich wyższą cenę oraz większe zużycie energii elektrycznej. Dopiero w 2013 roku, w cenie kilku dolarów amerykańskich za sztukę, pojawiły się pierwsze energooszczędne układy scalone, pełniące funkcję zintegrowanych miniaturowych radioodbiorników standardu DAB+, przeznaczonych do instalacji w telefonach komórkowych, tabletach oraz innych niewielkich urządzeniach[6] [7]. Radia cyfrowe nie są dostępne w starych samochodach[8], nie trafiają też do wszystkich nowych jako standardowe wyposażenie[9].

Początki cyfrowego radia w Europie[edytuj | edytuj kod]

W 1995 roku, na konferencji krajów europejskich, której celem było ustalenie częstotliwości przeznaczonych dla radia cyfrowego, podjęto decyzję rezerwacji zakresu od 87,5 do 108 MHz, częstotliwości te są obecnie wykorzystywane przez większość nadajników analogowych[10]. Ostatecznie jednak na mocy Specjalnego Porozumienia Wiesbaden 1995, a także późniejszych ustaleń społeczności międzynarodowej, uchwalono, że dla potrzeb naziemnego radia cyfrowego przeznacza się w Europie częstotliwości z zakresu 174–230 MHz[11]. Europejskim nadawcom można również przyznawać prawo do korzystania z części pasma L (1452–1492 MHz), jednakże rzadko się to praktykuje[12].

Profesjonalne odbiorniki DAB produkowano już w połowie lat 90.[13], natomiast modele konsumenckie pojawiły się na rynku latem 1998 roku[14].

Stan prawny i brak obowiązku cyfryzacji[edytuj | edytuj kod]

W przeciwieństwie do cyfryzacji telewizji, Unia Europejska nie wymogła na krajach członkowskich wyłączenia sygnału analogowego czy uruchomienia radia cyfrowego[15] [16].

Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zamierza promować cyfryzację radia, natomiast niektórzy komercyjni nadawcy sprzeciwiają się tym planom, obawiając się powolnego wzrostu popularności nowej technologii, skutkującego m.in. samodzielnym ponoszeniem przez nadawców kosztów długotrwałego etapu przejściowego, czyli wieloletniego płacenia zarówno za utrzymanie nadajników analogowych, jak i cyfrowych. Rządowi zarzuca się brak planu działania w sprawie cyfryzacji, natomiast wobec stanowiska nadawców komercyjnych pojawia się pytanie, czy domaganie się przez nich sprzyjania obecnemu (analogowemu) systemowi nadawania nie wynika z obawy przed nową technologią, tworzącą w eterze miejsce dla nowych podmiotów[8].

Polskie stacje radia cyfrowego[edytuj | edytuj kod]

Większość polskich rozgłośni radiowych można odbierać cyfrowo korzystając z ich stron internetowych. Ponadto są one w większości dostępne w smartfonach, tabletach, nowoczesnych telewizorach i radioodbiornikach internetowych, za pośrednictwem wielkich internetowych platform radia cyfrowego dla tego typu urządzeń, takich jak m.in. vTuner[17], TuneIn[18], Frontier Silicon, Reciva. Największe polskie stacje radiowe nadają również cyfrowo drogą satelitarną[19].

Przypisy

  1. IAR: Polskie Radio rozpoczęło nadawanie w systemie cyfrowym (pol.). strona internetowa Polskiego Radia, 2013-10-01. [dostęp 2014-01-10].
  2. EmiTel: Radiofonia cyfrowa T-DAB+ (pol.). strona internetowa spółki EmiTel, 2013. [dostęp 2014-01-07].
  3. Polskie Radio: Czym jest radio cyfrowe DAB+ (pol.). strona internetowa Polskiego Radia, 2013. [dostęp 2014-01-21]. [zarchiwizowane z adresu 2013-12-14].
  4. Joan Warner. DAB+ makes business sense for broadcasters. „Eureka! Online”. 21, 2013-09-05. London: WorldDMB (ang.). [dostęp 2014-02-01]. 
  5. WorldDMB: Spectrum & Regulation (ang.). strona internetowa WorldDMB, 2013. [dostęp 2014-02-01]. [zarchiwizowane z adresu 2013-12-26].
  6. Dale Weisman: Silicon Labs Introduces the First Single-Chip Digital Radio Receivers for Consumer Electronics (ang.). strona internetowa przedsiębiorstwa Silicon Laboratories, 2013-04-22. [dostęp 2014-01-10]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-10].
  7. Silicon Labs: Documents/TechnicalDocs/Si4684.pdf Si4684-A10 single-chip, FM/DAB/DAB+ radio receiver (ang.). strona internetowa przedsiębiorstwa Silicon Laboratories, 2013-09-24. [dostęp 2014-01-10]. s. 1.
  8. 8,0 8,1 Martin Stysiak, Vadim Makarenko: Spór o cyfrowe radio. RMF, Eska i inni przeciwni cyfryzacji (pol.). portal Wyborcza.biz, 2014-02-01. [dostęp 2014-02-01]. [zarchiwizowane z adresu 2014-02-01].
  9. WorldDMB: Digital radio in-car (ang.). strona internetowa WorldDMB, 2014. [dostęp 2014-02-02]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-20].
  10. Henryk Drozdowski: Narodziny radia (pol.). strona internetowa miesięcznika „Wiedza i Życie”, grudzień 1996. [dostęp 2014-01-09]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-07].
  11. Urząd Komunikacji Elektronicznej: Konsultacje – cyfrowa RTV w paśmie VHF (pol.). strona internetowa UKE, 2010. [dostęp 2014-01-07]. s. 2.
  12. redakcja „EBU Technical Review”: CEPT paves the way for Mobile Services in L-Band (ang.). strona internetowa czasopisma „EBU Technical Review”, 2012-10-11. [dostęp 2014-01-21]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-21].
  13. Frank van de Laar, Norbert Philips, Jos Huisken. Towards the next generation of DAB receivers. „EBU Technical Review”. Summer, s. 46, 1997. Genewa: European Broadcasting Union (ang.). [dostęp 2014-01-09]. 
  14. Franc Kozamernik, Nigel Laflin, Terry O’Leary. Satellite DSB systems — and their potential impact on the planning of terrestrial DAB services in Europe. „EBU Technical Review”, s. 10, styczeń 2002. Genewa: European Broadcasting Union (ang.). [dostęp 2014-01-09]. 
  15. wp.pl: Polskie stacje radiowe do cyfryzacji! Jesteś przygotowany? (pol.). portal Wirtualna Polska, 2013-07-29. [dostęp 2014-01-10]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-10].
  16. CMFE Digital Radio Workgroup 2013: Digital Radio and FM Radio – Questions and Answers (ang.). strona internetowa Community Media Forum Europe, 2013. [dostęp 2014-01-10]. [zarchiwizowane z adresu 2014-01-10].
  17. vTuner: Stations in Polish (ang.). 2014. [dostęp 2014-01-08].
  18. TuneIn: Poland Radio Stations (ang.). 2013. [dostęp 2014-01-08].
  19. LyngSat: Free Radio from Poland (ang.). 2013-12-11. [dostęp 2014-01-08].