Radom Air Show

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Publiczność oglądająca akrobacje lotnicze podczas Radom Air Show 2011

Radom Air Show – cykliczna impreza organizowana co dwa lata na lotnisku Sadków w Radomiu, łącząca pokazy statków powietrznych z naziemną statyczną wystawą sprzętu wojskowego i prezentacjami przedsiębiorstw z branży lotniczej.

Początkowo Radom Air Show był organizowany w cyklu rocznym, jednak organizatorzy, głównie ze względów finansowych, zdecydowali się na cykl dwuletni. Organizatorami imprezy są: Dowództwo Sił Powietrznych, Miasto Radom, Port Lotniczy Radom, Siły Powietrzne i Aeroklub Polski, honorowym patronem jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Historia imprezy[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Air Show odbył się w 1991 roku w Poznaniu na Ławicy, później dwukrotnie w 1995 i 1998 na lotnisku w Dęblinie. Od 2000 do 2003 roku pokazy organizowano co roku w Radomiu. Potem zwiększono odstępy czasowe pomiędzy poszczególnymi edycjami do dwóch lat. Celem Air Show jest zaprezentowanie możliwości polskiego i zagranicznego sprzętu wojskowego szerszej publiczności, jednak przede wszystkim są formą aktywnego wypoczynku i pomysłem na spędzenie weekendu poza domem.

Impreza odbyła się także w roku 2017, mimo wcześniejszych wątpliwości związanych z brakiem porozumienia władz miasta Radomia i MON[1] [2]. Wstęp był darmowy, na podstawie biletów dystrybuowanych elektronicznie.

Katastrofy lotnicze[edytuj | edytuj kod]

Wypadek na pokazach 1 września 2007[edytuj | edytuj kod]

Szczątki jednej z maszyn Zlin-526 po wypadku podczas Radom Air Show 2007

1 września 2007 roku podczas X Edycji Jubileuszowej "Radom Air Show 2007" wskutek zderzenia dwóch samolotów Zlin zginęli piloci grupy akrobacyjnej AZL Żelazny z Zielonej Góry: podpułkownik rezerwy mgr inżynier Lech Marchelewski (60 lat, ur. 5 lutego 1947) oraz młodszy inżynier pilot Piotr Banachowicz (25 lat, ur. 4 marca 1982).

Kolizja nastąpiła w trakcie wykonywania na trzech maszynach pętli z rozejściem u szczytu (tzw. rozeta). Samoloty miały minąć się w najniższym punkcie manewru w bardzo małej odległości od siebie, jednak z nieznanych przyczyn dwa z nich zderzyły się. Samoloty uległy niemal całkowitemu zniszczeniu, a piloci najprawdopodobniej zginęli natychmiast w momencie kolizji. Na ziemię spadły już tylko szczątki obu maszyn.

Prezydent Radomia Andrzej Kosztowniak odwołał wszystkie pokazy i imprezy towarzyszące Air Show, a także ogłosił trzydniową żałobę.

Ceremonia pogrzebowa obu pilotów odbyła się na lotnisku aeroklubu w Zielonej Górze 7 września 2007. Zgodnie z lotniczą tradycją, pamięć ich została uczczona przelotem nad lotniskiem pozostałych członków grupy.

Wypadek na pokazach 30 sierpnia 2009[edytuj | edytuj kod]

Su-27UBM na chwilę przed uderzeniem w ziemię

30 sierpnia 2009 o godz. 13:17[3] podczas pokazów rozbił się białoruski samolot Su-27UBM-1 (modernizowany w 558. Zakładzie w Baranowiczach)[4]. Spadł on w pobliże lasku niedaleko miejsca pokazu (między Małęczynem a Makowem) w odległości 100 metrów od zabudowań. Wkrótce po katastrofie policja i organizatorzy pokazu potwierdzili śmierć dwóch pilotów – pułkownika Alaksandra Marfickiego oraz pułkownika Alaksandra Żuraulewicza[5].

Podczas wstępnych analiz ustalono, że prawdopodobną przyczyną katastrofy był błąd pilota, jednak około godz. 18:00 rzecznik Ministerstwa Białorusi oznajmił, że przyczyną mogło być wessanie się ptaka do wlotu silnika[5], jest to jednak mało prawdopodobne[6].

W czasie pokazów na lotnisku w Radomiu było około 100 tys. widzów. Nikomu z nich nic się nie stało. Jak mówią świadkowie zdarzenia, piloci specjalnie wyprowadzili samolot z dala od zabudowań, aby nie zagrozić nikomu innemu podczas rozbicia się, którego piloci byli świadomi. Twierdzili też, że tuż przed wypadkiem nie słyszeli silników. Piloci otrzymali polecenie katapultowania się z maszyny, jednak zainicjowali sekwencję katapultowania zbyt późno. Prawdopodobnie próbowali posadzić maszynę w miejscu, gdzie nie ma cywilów.

Raport polsko-białoruskiej komisji, która badała wypadek (i ustaliła jego przyczynę), został utajniony przez stronę białoruską.

3 września firma "Suchoj", rosyjski producent Su-27 oceniła, że przyczyną katastrofy mogły być nieudolne modyfikacje elektroniki pokładowej samolotu, dokonane przez Białorusinów[6]. Białorusini dementowali jednak te informacje, wskazując, że remont dotyczył systemów uzbrojenia i nawigacji satelitarnej, a nie sterowania[7].

Zespoły akrobacyjne na Air Show[edytuj | edytuj kod]

Zespół Skład Zdjęcie Lata Uwagi
Baltic Bees
 Łotwa
6 × L-39 Albatros
CIAF 2013 Baltic Bees 3.jpg
2013

2015

2017

2018

Biało-Czerwone Iskry
 Polska
7 × TS-11 Iskra Biało-czerwone Iskry, Radom 2007.JPG wystąpił we wszystkich edycjach
Biele Albatrosy
 Słowacja
8 × L-39 Albatros Aero L-39 ZA of Slovak Air Force (reg. 1701), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg 2005
Frecce Tricolori
 Włochy
9 × Aermacchi MB-339 Frecce Tricolori Radom mijanka.JPG 2001
2011

2015

2018

Krila Oluje
 Chorwacja
6 × Pilatus PC-9 Krila Oluje Radom 3 1.JPG 2011
2013

2018

Midnight Hawks
 Finlandia
4 × Hawk Radom Air Show Midnight Hawks.jpg 2009
2013

2018

Orlik
 Polska
PZL-130 Orlik
(liczebność zmienna)
Orlik Aerobatic Team, fly-by, Radom AirShow 2005, Poland.jpg wystąpił we wszystkich edycjach
Patrouille de France
 Francja
8 × Alpha Jet Patrouille de France Radom 3 1.JPG 2000
2003
2005
2011
Patrouille Suisse
 Szwajcaria
6 × F-5 Freedom Fighter Patrouille Suisse 4618.JPG 2011
2013

2015

2018

Patrulla Águila
 Hiszpania
7 × CASA C-101 Patrulla Aguila, spanish flag, Radom AirShow 2005, Poland.jpg 2001
2005

2015

2018

Patrulla ASPA
 Hiszpania
5 x Eurocopter EC 120 Colibri Eurocopter EC135 D-HZSG Brownout III Brüggemann.jpg 2015
Red Arrows
 Wielka Brytania
9 × Hawk Red Arrows Radom 2009 b.JPG 2003

2005
2009

Skorpion
 Polska
4 × Mi-24
20110827 Mi-24 Radom Air Show 8618.jpg
2000
2001
Żelazny
 Polska
zmienny
Zlin Żelazny Góraszka 2.JPG
2001
2003
2005
2007
2009

2017

2018

Katastrofa lotnicza na Radom Air Show 2007
Celfast Flying Team

Polska

3 x Morane-Saulnier Rallye
Socata Rallye 110ST Galopin (7976626652).jpg
2017

2018

The Flying Bulls


 Austria

1 x Bölkow Bo 105

1 x North American B-25 Mitchell

1 x North American T-28 Trojan

1 x Vought F4U Corsair

1 x Lockheed P-38 Lightning

1 x Bell AH-1 Cobra

2011

2013

2017

2018

Xtreme Aerobatics

Polska

1 x MiG-29

1 x XtremeAir Sbach 300

2017

Wybrane samoloty, które zaprezentowano na Air Show[edytuj | edytuj kod]

Tabela obejmuje samoloty zarówno z pokazów dynamicznych, jak i z wystawy statycznej, a także wchodzące w skład zespołów wymienionych w powyższej sekcji. Nie obejmuje natomiast maszyn prezentowanych w tak zwanym bloku aeroklubowym

Typ Kraj goszczący
Kraj rejestracji
Zdjęcie
A-10 Thunderbolt  Stany Zjednoczone
AH-64 Apache Apache Longbow Air Show 2009.JPG
Alpha Jet
AMX  Włochy
An-26 Antonov An-26, Radom Air Show 2007.jpg
AS-550 Fennec  Dania
Bölkow Bo 105  Niemcy Bölkow Bo 105, Radom Air Show 2007.jpg
C-17 Globemaster III  Stany Zjednoczone Boeing-C-17 Globemaster III.JPG
C-130 Hercules Polski C-130 Radom.JPG
CASA C-101  Hiszpania Casa C-101 Aviojet of Patrulla Aguila Aerobatic Team, taxiing, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
C-27 Spartan [8]
CASA C-295
CASA CN-235  Hiszpania CASA CN-235, Radom Air Show 2007.jpg
CM.170 Magister  Francja
Eurofighter Typhoon Eurofighter Typhoon of RAF at Radom Air Show 2009.jpg
Boeing E-3 Sentry  NATO 20110827 Boeing E-3 Sentry 8846.jpg
Embraer 175  Polska
F-5 Freedom Fighter  Szwajcaria Patrouille Suisse 4729.JPG
F-15 Eagle
F-16 Fighting Falcon F-16 Solo Display Team Radom 2009 b.JPG
F/A-18 Hornet Spanish Hornet Radom 2009.JPG
G.222  Włochy
G-4 Super Galeb  Serbia
Gulfstream G550  Polska
Gazelle  Francja Aerospatiale Gazelle of French Armee de Terre, static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
JAS 39 Gripen JAS-39 Gripen down under.JPG
Hawk

 Wielka Brytania

Hawker Siddeley Harrier  Wielka Brytania
Ił-76 Belarusian Il-76 Candid at Radom AS 2009.JPG
L-39 Albatros Aero L-39 Albatros Airshow Radom 2007.jpg
L-159 Alca  Czechy Aero L-159 Alca, Radom Air Show 2007 - 1.jpg
Let L-410 Turbolet Let L-410UVP-E Turbolet, Radom Air Show 2007.jpg
M-346 Master/Bielik  Włochy
LiM-2  Polska SB LiM-2 6678.JPG
M28  Polska PZL M28B Bryza, Radom Air Show 2007 (cropped).jpg
M-346  Włochy
MB-339  Włochy
Mi-2  Polska Mi-2, Radom Air Show 2007.jpg
Mi-8 Mi8MTV1 Croatia.jpg
Mi-14  Polska Mil Mi-14 of Polish Navy (reg. 1011), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Mi-17
Mi-171
Mi-171, Radom Air Show 2007.jpg
Mi-24 Mi-24 Radom 2 1.JPG
MiG-AT  Rosja
MiG-21  Polska Rumunia MiG-21.UM.9292.Radom.AirShow.2002.jpg
MiG-29 Mig 29 Radom.jpg
Mirage 2000 Mirage 2000 of French Air Force (reg. 362), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Mirage F1  Hiszpania
P-3 Orion Niemcy P-3 Orion.JPG
P-38 Lightning  Stany Zjednoczone Zabytkowy samolot prywatny, własność Red Bulla.
Piaggio P-180  Włochy
Pilatus PC-9  Chorwacja
Puma  Francja
PZL-104M Wilga  Polska PZL-104M Wilga 2000 of Polish Border Guard (reg. SN-41YG), static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
PZL-130 Orlik  Polska PZL-130 Orlik 2b.jpg
Rafale  Francja
Saab 105
Saab Safari  Dania MFI-17 Supporter, Radom Air Show 2007.jpg
SH-2 Seasprite  Polska Kaman Seasprite cropped.jpg
Su-22  Polska 6207 Su-22 Radom 2011.JPG
Su-24  Białoruś Belarusian Su-24 Fencer at Radom AS 2009.JPG
Su-25  Ukraina Su-25 Radom 3 1.JPG
Su-27 Su-27UBM Radom 2009 e.JPG Katastrofa lotnicza na Radom Air Show 2009
SW-4 Puszczyk  Polska
T129 Atak  Turcja
Tornado Panavia Tornado IDS of Luftwaffe, static display, Radom AirShow 2005, Poland.jpg
Transall C-160
TS-11 Iskra  Polska Iskra 8371.JPG
UH-60 Black Hawk 20110827 Black Hawk Radom Air Show 9577.jpg
W-3 Sokół
W-3WARM Anakonda
 Polska W-3WARM Anakonda 7088.JPG
Westland Sea King  Belgia Belgian Westland Sea King, Radom 2007.JPG

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Nie będzie Air Show 2017 w Radomiu. MON wycofał się z organizacji imprezy (pol.). 2017-06-02. [dostęp 2017-09-10].
  2. Porozumienie w sprawie Air Show 2017 w Radomiu podpisane (pol.). 2017-07-08. [dostęp 2017-09-10].
  3. Aktualności AIR SHOW – 2009. Air show – 2009 Lotnisko wojskowe w Radomiu, 2009-08-30. [dostęp 2009-08-30].
  4. Целы загінулых лётчыкаў магчыма будуць вернутыя на радзіму сёння (biał.). 2009-09-02. [dostęp 2009-09-03].
  5. a b 30 августа 2009 года (ros.). Министерство обороны РБ, 2009-08-30. [dostęp 2009-08-30].
  6. a b Przyczyną katastrofy SU-27 w Polsce była nieudolna modernizacja. Gazeta.pl, 2009-09-02. [dostęp 2009-09-03].
  7. Летчики-снайперы Марфицкий и Журавлевич выбрали жизнь для людей, забыв о себе... (ros.) [dostęp 2010-07-08]
  8. Mapa ekspozycji statycznej AirShow Radom 2017 (pol.). 2017-08-06. [dostęp 2017-09-10].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]