Radziechowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Radziechowy
Radziechowy widziane z Matyski
Radziechowy widziane z Matyski
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat żywiecki
Gmina Radziechowy-Wieprz
Wysokość 380–560 m n.p.m.
Liczba ludności (2008) 4541
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-381
Tablice rejestracyjne SZY
SIMC 0065726
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Radziechowy
Radziechowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radziechowy
Radziechowy
Ziemia49°38′46″N 19°07′51″E/49,646111 19,130833

Radziechowywieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz.

Przez wieś przepływa potok Wieśnik, który jest częściowo uregulowany.

Ważniejsze przysiółki Radziechów: Suchedla, Kopiec.

Pochodzenie nazwy[edytuj]

Pochodzenie nazwy Radziechowy nie jest jednoznaczne. W jednej wersji wskazuje się pochodzenie tej nazwy od tego, iż zmarłych "radzi tu byli chować" – być może ze względu na fakt, że parafia radziechowska była najstarsza po żywieckiej i rozciągała się aż po granicę w Zwardoniu. Druga, bardziej prawdopodobna wersja wskazuje na wywodzenie się nazwy od imienia Radziesza, Radziecha, Radzicha albo Radzieja. Najprawdopodobniej chodzi o Macieja Radwana ze śląskiego rodu Radwanitów. Nabyli oni tę ziemię i osadzili wieś na prawie polskim (ius polonicae).

Poprawna odmiana nazwy Przyjeżdżający do Radziechów mają często kłopoty z poprawnym odmienianiem tej nazwy. Odwołując się do zasad poprawności języka polskiego, o tym jak poprawnie odmieniać nazwy własne decydują użytkownicy języka najczęściej stosujący daną nazwę - czyli mieszkańcy. Radziechowianie mówią: Mieszkam w Radziechowach. Pochodzę z Radziechów. Radziechowom potrzebna jest pilnie kanalizacja. O Radziechowach należy mówić dobrze.[potrzebny przypis]

Historia[edytuj]

Jest to jedna z najstarszych wsi na Żywiecczyźnie, liczy sobie ok. 600 lat. W kronikach i dokumentach występuje jako arena wielu tragicznych zdarzeń. W roku 1656 podczas potopu szwedzkiego miejscowość została prawie całkowicie spalona, a ludność w dużej części wymordowana.

W latach trzydziestych XX w. miejscowość miała charakter typowo turystyczny i letniskowy, goszczono tu wielu wczasowiczów, nazywanych wówczas letnikami.

W czasie II wojny światowej w 1940 r. niemal cała ludność wsi została wysiedlona w ramach Akcji Saybusch na Lubelszczyznę, wiele budynków zostało zniszczonych.

W roku 1954 odłączono od wsi przysiółek Twardorzeczka, który został osobną wsią i wszedł w obszar administrowany przez Gminę Lipowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

W 2004 roku Przybędza również przestała być radziechowskim przysiółkiem, pozostając jednak w granicach administracyjnych Gminy Radziechowy-Wieprz.

Turystyka i sport[edytuj]

Widok na Radziechowy z Kopą Radziechowską w tle

Radziechowy to miejsce, w którym swe pierwsze kroki stawiają paralotniarze. Na zboczach wzgórz Matyska i Kopa Radziechowska (znana również jako Wapiennik) panują warunki do zapoznawania się z tą dyscypliną sportu, ale również do odbywania rekreacyjnych, krótkodystansowych lotów. Oprócz szybowania można również spróbować jazdy konnej oraz powędrować po górach. Stąd rozpoczyna się szlak szlak turystyczny niebieski na Halę Radziechowską, z której to można udać się dalej szlakiem szlak turystyczny czerwony na Baranią Górę lub Skrzyczne.

Ciekawe obiekty i miejsca[edytuj]

Pomnik ku czci ofiar II wojny światowej na Starym Cmentarzu w Radziechowach

Ludzie związani z miejscowością[edytuj]

Ludzie Kościoła[edytuj]

Nagrobek ks. prał. St. Gawlika na cmentarzu w Radziechowach
  • Stanisław Gawlik, ur. 16 października 1935 roku w Małej Wsi koło Wieliczki, zm. 4 sierpnia 2004 roku w Radziechowach, ksiądz i proboszcz parafii radziechowskiej w latach 1977–2004, odnowiciel miejscowego kościoła i budowniczy kaplic w Przybędzy i Ostrem. Przez cały okres sprawowania funkcji proboszcza brał udział w licznych przedsięwzięciach związanych z rozbudową infrastruktury Radziechów. W 2000 roku podjął inicjatywę budowy Krzyża Milenijnego na górze Matyska oraz wiodącej na jej szczyt drogi krzyżowej, którą mieszkańcy okolic zwą Golgotą Beskidów. Rok po jego śmierci Zespół Szkół w Radziechowach wybrał go za swego patrona.
  • Tadeusz Pieronek, urodzony w Radziechowach.

Ludzie kultury[edytuj]

  • Marcin Rozynek, polski wokalista rockowy, autor piosenek, producent muzyczny; mieszkał w Radziechowach i uczęszczał tu do szkoły podstawowej.
  • Monika Brodka, piosenkarka; mieszkała w Radziechowach i uczęszczała tu do szkoły podstawowej, później przeprowadziła się do sąsiedniej Twardorzeczki.

Społecznicy[edytuj]

Władysław Pieronek, 1938

Ulice w Radziechowach[edytuj]

 Osobny artykuł: Ulice i place w Radziechowach.

W roku 2000 wprowadzono w Radziechowach oficjalne nazwy ulic, pozostawiając starą numerację budynków. Oto niektóre ważniejsze dla lokalnej komunikacji ulice w Radziechowach.

Drewniane domy przy ul. Głównej

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

  • Władysław Pieronek, Kronika Radziechów (do 1966 roku) , Źródła do Historii Ziemi Żywieckiej, Tom III (dokumenty powojenne), Kraków 2008, ISBN 978-83-925111-3-7