Radziejowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy góry. Zobacz też: Radziejowa (województwo podkarpackie).
Radziejowa
Radziejowa i Wielki Rogacz
Radziejowa i Wielki Rogacz
Państwo  Polska
Pasmo Beskid Sądecki, Karpaty
Wysokość 1266 m n.p.m.
Wybitność 537 m
Położenie na mapie Beskidu Sądeckiego
Mapa lokalizacyjna Beskidu Sądeckiego
Radziejowa
Radziejowa
Ziemia49°26′58″N 20°36′16″E/49,449444 20,604444

Radziejowa (1266,5 m)– najwyższy szczyt Beskidu Sądeckiego[1]. Nazwa szczytu pochodzi od osoby o nazwisku lub przydomku Radziej[2]. Radziejowa należy do Korony Gór Polski.

Topografia[edytuj]

Wieża widokowa
Radziejowa i okoliczne szczyty. Widok z Wysokiej
Radziejowa widoczna z Małego Rogacza

Leży w głównym grzbiecie Pasma Radziejowej, pomiędzy Wielkim Rogaczem, od którego oddziela ją przełęcz Żłobki, a masywem Złomistego Wierchu, położonego za Przełęczą Długą. Przed Przełęczą Długą znajduje się jeszcze niewybitna kulminacja Małej Radziejowej (1207 m). Główny grzbiet, patrząc od zachodu, skręca na Radziejowej w prawo, na południe, natomiast na północny wschód odbiega boczny grzbiet kulminujący w Jaworzynie, biegnący ku dolinie Wielkiej Roztoki, a na północ odgałęzia się niewielki grzbiet Magorzycy[3].

Przyroda[edytuj]

Na północnym stoku Radziejowej znajduje się rezerwat przyrody Baniska z jaskinią Bania w Radziejowej oraz małe osuwiskowe jeziorko Młaka, w pobliżu miejsce zwane Ołtarz, z niewielką wychodnią skalną oraz śladami jaskini szczelinowej u podnóża. Na południowym stoku w pobliżu rozejścia dróg (przełęcz ŻłobkiZawory) znajduje się wydajne źródło okresowe nazywane lokalnie Smocze Gardło.

Radziejowa zbudowana jest z piaskowców. Zarówno wierzchołek, jak i stoki Radziejowej są niemal całkowicie porośnięte lasem. Dużą osobliwością jest jedyne w całej Polsce stanowisko pierwiosnka omączonego. Znajduje się na niewielkiej polanie na wysokości 800 m. Odkryte zostało w 1959 r., później wielokrotnie potwierdzone (m.in. w 2000 r.)[4].

Turystyka[edytuj]

W 2006 r. na Radziejowej oddana została do użytku drewniana wieża widokowa o wysokości około 20 m[5]. W czerwcu 2010 roku została poważnie uszkodzona, prawdopodobnie przez piorun. Obecnie po gruntownym remoncie wieża jest znów czynna. Roztacza się z niej rozległa panorama na wszystkie strony[6]. Wraz z budową wieży wyznaczono nową ścieżkę przyrodniczą "Rogasiowy Szlak" w dolinie Roztoki Małej.

Oprócz wieży na szczycie znajdują się również pomnik 1000-lecia Polski oraz betonowy obelisk.

Pieszy szlak turystyczny
szlak turystyczny czerwony Przehyba – Radziejowa – Wielki Rogacz – Rytro (Główny Szlak Beskidzki)
  • z Przehyby 1.30 h (z powrotem 1.15 h)
  • z Wielkiego Rogacza 0.35 h (z powr. 0.30 h), z Rytra 4.10 h (↓ 3.20 h)

Przypisy

  1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-10-12].
  2. Eugeniusz Pawłowski. Nazwy terenowe Rytra i okolic. [dostęp 2014-09-04].
  3. Beskid Sądecki. Mapa 1:50 000. Kraków: Wyd. „Compass”, 2011. ISBN 978-83-7605-080-5.
  4. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  5. Artykuł o Paśmie Radziejowej (archiwalny)
  6. Borżawa, Połonina Równa i Bieszczady Zachodnie z Radziejowej

Bibliografia[edytuj]

  1. Michał Siwicki: Beskid Sądecki. Przełom Popradu. Mapa turystyczna 1:50 000. Polkart, 2004. ISBN 978-83-7499-016-5.
  2. Bogdan Mościcki: Beskid Sądecki i Małe Pieniny. Pruszków: Oficyna Wyd. „Rewasz”, 2007. ISBN 978-83-89188-65-6.


Panorama z Radziejowej w kierunku zachodnim, północnym i wschodnim
Panorama z Radziejowej w kierunku zachodnim, północnym i wschodnim