Rafał Ziemkiewicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rafał A. Ziemkiewicz
Ilustracja
Imię i nazwisko Rafał Aleksander Ziemkiewicz
Data i miejsce urodzenia 13 września 1964
Piaseczno
Narodowość polska
Język polski
Dziedzina sztuki powieść fantastyczna, powieść społeczno-obyczajowa
Odznaczenia
Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa
Rafał A. Ziemkiewicz w Salonie Empik Junior w Warszawie 4 marca 2008
Łukasz Warzecha, Rafał Ziemkewicz, Stanisław Janecki (Klub Ronina, Warszawa, 29 grudnia 2014)

Rafał Aleksander Ziemkiewicz (ur. 13 września 1964 w Piasecznie) – polski dziennikarz, publicysta, komentator polityczny i ekonomiczny, pisarz fantastycznonaukowy i działacz fandomu. Współzałożyciel stowarzyszenia Endecja.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Ukończył studia na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego[1].

Działalność literacka[edytuj | edytuj kod]

Jako pisarz SF debiutował opowiadaniem Z palcem na spuście w tygodniku „Odgłosy” (lipiec 1982)[2]. W tym samym roku za Cortex cerebri zdobył nagrodę w konkursie na opowiadanie sf organizowanym przez Naszą Księgarnię, Młodego Technika, Młodzieżową Agencję Wydawniczą i SFan Klub oraz wyróżnienie za Pilota.

Trzykrotnie nagradzany prestiżową nagrodą im. Janusza A. Zajdla: za powieści Pieprzony los Kataryniarza (1995) i Walc stulecia (1998) oraz za opowiadanie Śpiąca królewna (1996).

Dwukrotny laureat nagrody Śląskiego Klubu Fantastyki, Śląkfy, jako Twórca Roku (1990 i 1998). Był współzałożycielem Grupy Literackiej Trust, aktywnym działaczem klubu SFan, Polskiego Stowarzyszenia Miłośników Fantastyki i ichniego periodyku „SFera” oraz Klubu Tfurców. Był redaktorem naczelnym magazynu „Fenix”. Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Dziennikarstwo i publicystyka[edytuj | edytuj kod]

Prasa[edytuj | edytuj kod]

Karierę publicysty zaczynał jako felietonista „Najwyższego Czasu!”. Był związany z „Gazetą Polską” od początku jej istnienia, gdzie najpierw kierował działem cywilizacja, a następnie działem publicystyki. Z redakcji odszedł w 1997. Od tej pory jest niezależnym publicystą.

Jego teksty ukazywały się w tygodniku „Wprost” (2001–2003), „Newsweeku Polska” (lata 2003–2007) i „Przewodniku Katolickim”. Pojedyncze publikacje drukowano również w „Polityce”. Przez kilka lat współpracował także blisko z „Rzeczpospolitą”. Do listopada 2012 współpracował z tygodnikiem „Uważam Rze”; odszedł wraz z całą redakcją po próbie ingerowania przez wydawcę w linię pisma i odwołaniu twórcy i redaktora naczelnego tygodnika Pawła Lisickiego. Wraz z tym zespołem współtworzy obecnie tygodnik „Do Rzeczy”.

Radio[edytuj | edytuj kod]

Pracował jako dziennikarz i publicysta m.in. w Radiu Wawa i PR IV. Był gospodarzem programu publicystycznego radia Tok FM. Został ze stacji zwolniony w 2005 za sposób, w jaki na antenie wspomniał o swoim procesie z Adamem Michnikiem[3]. Współpracował z radiem Vox FM, w którym prowadził poranny przegląd prasy. Przez kilka lat współpracował także z publicznym radiem („Jedynka”, „Trójka” i „Radio dla Ciebie”): w radiowej Jedynce prowadził cotygodniowe słuchowisko Rozmowy w Jedynce. We wrześniu 2013 powrócił do zespołu redakcyjnego Radia Plus, gdzie w czwartkowe wieczory w godzinach od 20:00 do 22:00 prowadził autorską audycję[4] Plusy dodatnie, plusy ujemne. Emisja programu została zakończona w 2016[5].

Telewizja[edytuj | edytuj kod]

Był prezenterem telewizji śniadaniowej w programie Kawa czy herbata w TVP1[6]. Współpracował z TV Biznes. Od września 2006 do lutego 2007 prowadził w TVP1 cotygodniowy program kulturalny Ring, wchodzący w skład pasma publicystycznego Jedynki Nie ma przebacz. W TVP Info od października 2007 do 2008 prowadził program O co chodzi?, a po jego zastąpieniu w latach 2008–2011 cotygodniowy Antysalon Ziemkiewicza (niedziela, godz. 10:00) tudzież Poranek Info. W stacji TVP Historia był gospodarzem kilku cyklicznych audycji: „Kontrowersje” (jego gościem był często prof. Paweł Wieczorkiewicz) i, od jesieni 2008, Pojedynek (wspólnie ze Sławomirem Sierakowskim). Od 2011 do 2012 był gospodarzem cyklu przeprowadzanych dla TVP, nadawanych we wtorkowym paśmie wieczornym programu pierwszego tejże telewizji o nazwie Info Dziennik – Gość. W styczniu 2013 zasiadał w składzie Rady Nadzorczej Telewizja Niezależna S.A., zarządzającej stacją Telewizja Republika. Od maja 2013 prowadzi autorską audycję Salonik polityczny na antenie tej stacji[7]. Od 1 lipca 2013 zasiadł w składzie Rady Nadzorczej Telewizja Republika S.A., zarządzającej stacją Telewizja Republika[8].

W 2016 został jednym z prowadzących publicystyczno-satyrycznego programu W tyle wizji nadawanego wieczorem od poniedziałku do piątku na antenie TVP Info.

Internet[edytuj | edytuj kod]

Na portalu interia.pl publikuje stały cotygodniowy felieton.

Klub Ronina[edytuj | edytuj kod]

W styczniu 2007 założył z Józefem Orłem dyskusyjny klub polityczny Klub Ronina[9][10].

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

W latach osiemdziesiątych współpracował z podziemną oficyną wydawniczą „Stop” m.in prowadząc kolportaż książek na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego[11]. W latach 1993–1994 był członkiem i rzecznikiem prasowym Unii Polityki Realnej. W 1995 jako stypendysta National Foundation pracował w krajowym biurze kongresowym amerykańskiej Partii Republikańskiej i jej stanowym wydziale prasowym w Seattle.

W kwietniu 2005 został członkiem honorowym stowarzyszenia KoLiber. W czerwcu 2013 wszedł w skład zespołu doradców Ruchu Narodowego.

19 maja 2016, w Sejmie, Rafał Ziemkiewicz wraz z niektórymi posłami Kukiz’15 ogłosił powołanie do życia stowarzyszenie Endecja[12][13]. Objął w nim funkcję przewodniczącego Rady Patronackiej[14].

Działalność satyryczna[edytuj | edytuj kod]

Od 2007 do 2011 występował z Kabaretem Pod Egidą, głównie w Ośrodku Kultury Ochoty w Warszawie. Współpracę rozpoczął od występów w programie „Dobrze nam tak”, do udziału w którym namówił go Jan Pietrzak. Komentował tam w monologach wydarzenia, głównie ze świata polityki, ale także innych sfer życia[15].

W jednym z wrześniowych wydań Szansy na sukces z 2008, w którym amatorzy śpiewali piosenki Kabaretu Pod Egidą, zasiadał obok Jana Pietrzaka i Ewy Dałkowskiej w oceniającym wykonawców jury[16].

Poglądy[edytuj | edytuj kod]

Rafał Ziemkiewicz deklaruje się jako „nowoczesny endek” oraz publicysta konserwatywno-liberalny. Jakkolwiek okazuje niechęć wobec środowisk takich, jak Radio Maryja i dystansuje się od udzielania jawnego poparcia konkretnym partiom politycznym, utożsamiany jest powszechnie ze światopoglądową prawicą[17][18]. W kwestiach ekonomicznych jest zwolennikiem prymatu wolnego rynku, a równocześnie domaga się odwrotu od ponowoczesnych przemian kulturowych i odnowienia dawnych tradycji[19].

Ziemkiewicz z pozycji endeckich krytykuje dziedzictwo dziewiętnastowiecznych powstań narodowych oraz piłsudczykowskich rządów sanacji w trakcie II Rzeczpospolitej, przypisując im główną odpowiedzialność za klęskę wrześniową. Uznaje też za Piotrem Zychowiczem, że Polska przed wybuchem II wojny światowej powinna była zawrzeć taktyczny sojusz z III Rzeszą przeciwko Związkowi Radzieckiemu[20]. Krytycy zarzucają Ziemkiewiczowi w tej kwestii pominięcie współodpowiedzialności Narodowej Demokracji za toksyczną atmosferę panującą w państwie polskim przed wybuchem wojny[20]. Ponadto w utworach Ziemkiewicza znajduje miejsce krytyka dziedzictwa III Rzeczypospolitej, będącej zdaniem pisarza przedłużeniem epoki Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i państwem zdominowanym przez powiązania nieformalne, głównie wywodzące się z tajnych służb komunistycznych[21]. Maciej Parowski klasyfikuje prozę Ziemkiewicza do literatury spiskowej[22], natomiast zdaniem Hanny Gosk „powtarza [ona] tezy i schematy pojawiające się również w publicystyce tego autora kreującej obraz świata na chwilę przed zapaścią, by wzbudzić u odbiorców zapał insurekcyjny”[23].

Największe kontrowersje wzbudza sama publicystyka Ziemkiewicza, w której autor dosadnie komentuje rzeczywistość współczesnej Polski. Wielokrotnie była cytowana wypowiedź publicysty na Twitterze, „Kto nigdy nie wykorzystał nietrzeźwej niech rzuci pierwszy kamień... Ale jak zakonnik to kara konieczna”, której użył w odpowiedzi na doniesienie o oskarżeniu dominikanina z gdańskiego zakonu o zgwałcenie spędzającej z nim noc w hotelu kobiety (cytowana wypowiedź komentowała informację, iż po podjęciu śledztwa rzekoma ofiara wycofała się z oskarżeń)[24][25]. Na podstawie tej wypowiedzi portal plotkarski Pudelek.pl oskarżył Ziemkiewicza o przyznanie się do gwałtu, co zakończyło się wytoczonym przez pisarza procesem sądowym o zniesławienie, zakończonym przeprosinami ze strony Pudelka[26]. Według Tomasza Nakonecznego język Ziemkiewicza, jakkolwiek cechuje się wysoką erudycją i bystrym spojrzeniem na rzeczywistość, „dla wielu ideowych oponentów, choć nie tylko dla nich, stanowi przejaw – w najlepszym razie, mowy wysoce «niepoprawnej», w najgorszym – «mowy nienawiści», i z tej racji jeśli nie dyskredytuje całości stanowiska autora, to znacznie obniża jego wiarygodność”[27].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy związek małżeński zawarł na studiach. Po 14 latach rozwiódł się, a następnie ożenił z Aleksandrą Ciejek[28]. Jest ojcem dwóch córek i młodszym bratem Pawła Ziemkiewicza.

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

  • Władca szczurów (Alfa 1987, opowiadania: „Cortex cerebri”, „Pilot”, „Prezydent”, „Łąka”, „Władca szczurów”, „Głosy z oddali”, „Labirynt”, „Hellas – III”, „Notatnik I – VI”)
  • Skarby stolinów (KAW 1990, wznowienie – Ancher 1993, opowiadanie – „Hrebor Cudak”, mikropowieść – „Skarby stolinów”, „Uwagi tłumacza”)
  • Zero złudzeń (Białowieża 1991, opowiadania: „Hellas – III”, „Ciśnienie”, „Historia”, „Człowiek w pociągu”, „Zero złudzeń”, „Strach”, „Mięso kobiet”, „Jawnogrzesznica”, „Szosa na Zaleszczyki”, „Notatnik VII – XIII”)
  • Czerwone dywany, odmierzony krok (Nowa 1996, opowiadania: „Źródło bez wody”, „Pięknie jest w dolinie”, „Czerwone dywany, odmierzony krok”, „Śpiąca królewna)
  • Śpiąca królewna (RTW 2001, książka na kasetach audio)
  • Cała kupa wielkich braci (Fabryka Słów 2002, opowiadania: „Żywa gotówka”, „Cała kupa wielkich braci”, „Pobożne życzenie”, „Żadnych marzeń”, „Ostatnie słowo”, „Jawnogrzesznica”, „Godzina przed świtem”, „Koszt uzyskania”)
  • Coś mocniejszego (Fabryka Słów 2006, opowiadania: „Żywa gotówka”, „Akwizytor”, „Cała kupa wielkich braci”, „Pobożne życzenie”, „Żadnych marzeń”, „Coś mocniejszego”, „Ostatnie słowo”, „Eliksir szczęścia”, „Człowiek w pociągu”, „Jawnogrzesznica”, „Czerwone dywany, odmierzony krok”, „Pięknie jest w dolinie”, „Niezły”, „Pokój naszych czasów”, „Godzina przed świtem”, „Tańczący mnich”, „Bejbiś™”, „Dobra wróżka”, „W południe”, „Szybki montaż”)
  • Władca Szczurów (Fabryka Słów 2012, opowiadania: „Pilot”, „Jedenaście piszczałek” [Notatnik II], „Prezydent”, „Sobowtór” [Notatnik III], „Łąka”, „Głosy z oddali”, „IQ” [Notatnik VI], „Władca Szczurów”, „Hellas III”, „Misja specjalna” [Notatnik VII], „Ciśnienie”, „Historia”, „Patronka” [Notatnik IX], „Człowiek w pociągu”, „Wąwóz Roncesvalles” [Notatnik X], „Zero złudzeń”, „Strach”, „Szosa na Zaleszczyki„, „Legenda o Królu Arturze” [Notatnik XIII], „Źródło bez wody”, Posłowie).

Powieści[edytuj | edytuj kod]

Publicystyka[edytuj | edytuj kod]

  • Zero zdziwień (Nepo 1995, felietony polityczne)
  • Viagra mać (Fabryka Słów 2002, felietony polityczne)
  • Frajerzy (Fabryka Słów 2003, felietony o fantastyce i polityczne)
  • Polactwo (Fabryka Słów 2004, książka publicystyczna. Reedycja rok 2007 z dodatkowymi poprawkami uwzględniającymi zmiany, jakie zaszły w Polsce)
  • Michnikowszczyzna. Zapis choroby (Red Horse 2006, książka publicystyczna) ​ISBN 83-60504-16-4
  • Czas wrzeszczących staruszków (Fabryka Słów 2008, książka publicystyczna)
  • W skrócie (Fabryka Słów 2009)
  • W sieci (Grasshopper 2009, wybór felietonów ze stron interia.pl, salon24.pl, niezalezna.pl i rp.pl)
  • Wkurzam Salon (Wydawnictwo „Czerwone i Czarne” 2011, biograficzny wywiad rzeka z Rafałem A. Ziemkiewiczem – realizacja Rafał Geremek)
  • Myśli nowoczesnego endeka (Fabryka Słów 2012)
  • Uwarzałem że (Fabryka Słów 2013)
  • Jakie piękne samobójstwo (Fabryka Słów 2014, książka publicystyczno-historyczna)[29]
  • Życie seksualne lemingów (Fabryka Słów 2015, zbiór felietonów)
  • Pycha i Upadek (Fabryka Słów 2015)
  • Złowrogi cień Marszałka (Fabryka Słów 2017).
  • Sanacja czy Demokracja (teksty z tygodnika "Do Rzeczy" z lat 2015-2017, Orle Pióro 2017)

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Dyplom Rafała Ziemkiewicza (dostęp 25 sierpnia 2016)
  2. Odgłosy, nr 16 (1269) Rok XXV 23 lipca 1982 r. s. 10-11
  3. Ziemkiewicz znika z anteny Tok FM - Press.pl - najnowsze informacje z branży medialnej, marketingowej, reklamowej i public relations, www.press.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  4. Jesień w Radiu Plus: Nowe programy i Rafał Ziemkiewicz, www.media2.pl (dostęp 2 września 2013)
  5. Andrzej Stankiewicz zastąpił Rafała Ziemkiewicza w Radiu Puls [dostęp 2016-09-09].
  6. „Kawa czy herbata?” znika od jesieni z ramówki TVP1. „Telewizja śniadaniowa przestała się sprawdzać”
  7. Ruszyła Telewizja Republika. Upadł monopol medialny (pol.). niezalezna.pl, 6 maja 2013. [dostęp 2013-05-06].
  8. Telewizja Republika S A (KRS: 0000446368). krs-online.com.pl. [dostęp 2014-12-26].
  9. Krakowski Klub Wtorkowy: Kluby obywatelsko-patriotyczne w polskiej „tuskokracji”. [dostęp 2015.04.08].
  10. Wojciech Dutkiewicz, Niedziela, Tygodnik Katolicki: Klub Roninów. [dostęp 2015.04.11].
  11. Marek M. Kamiński: Gry więzienne. Warszawa: Oficyna Naukowa, 2006, s. 11.
  12. Video z inauguracji stowarzyszenia Endecja (dostęp 25 sierpnia 2015)
  13. Facebookowy profil stowarzyszenia Endecja (dostęp 25 sierpnia 2015)
  14. Rada Patronacka | Stowarzyszenie Endecja, www.endecja.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  15. Warszawa. Kabaret pod Egidą na stałe w MCKiS. W: e-teatr.pl – polski portal teatralny [on-line]. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, 12-10-2006. [dostęp 2011-04-22].
  16. Kabaret pod Egidą w „Szansie na sukces”
  17. Tomasz Nakoneczny. Polska postkolonialność w krzywym (?) zwierciadle publicystyki Rafała Ziemkiewicza. „Porównania”. 16, s. 165–184, 2015 (ang.). 
  18. Rafał Pankowski: Right-wing extremism in Poland. Berlin: Friedrich-Ebert-Stiftung, Dep. for Central and Eastern Europe, 2012. ISBN 978-3-86498-333-7. (ang.)
  19. Alan Sasinowski, komentując poglądy Ziemkiewicza, docenia jego krytyczne spojrzenie na rzeczywistość III Rzeczpospolitej, ale w jego postulatach wolnorynkowych dostrzega anachronizm, twierdząc, że przynoszą one skutki odwrotne do zamierzonych: „to nie wiara cywilizuje konsumpcję [przejaw wolnego rynku], ale konsumpcja wypłukuje wiarę”: A. Sasinowski, Prawica, nowoczesność i flanelowa koszula, „Pogranicza”, 15 (2009), s. 20.
  20. a b Mikołaj Mirowski. Tragedia II Rzeczypospolitej to nie samobójstwo. „Znak”. 716, s. 111–115, 2015 (ang.). 
  21. Hanna Gosk. Niechciana ciągłość / chciana nieciągłość. Literackie echa obecności dyskursu PRL-owskiego w rzeczywistości III RP z jej resentymentem opresjonowanej peryferii. „Porównania”. 15, s. 96, 2014 (ang.). 
  22. Maciej Parowski. Kukułka na koniu trojańskim. „Czas Kultury”. 2, s. 107–115, 2016 (ang.). 
  23. Hanna Gosk. Niechciana ciągłość / chciana nieciągłość. Literackie echa obecności dyskursu PRL-owskiego w rzeczywistości III RP z jej resentymentem opresjonowanej peryferii. „Porównania”. 15, s. 97, 2014 (ang.). 
  24. Rechot Ziemkiewicza: Kto nigdy nie wykorzystał nietrzeźwej... (ang.). Dziennik.
  25. Agata Skowron-Nalborczyk, Malika Abdoulvakhabova, Stanisław Strasburger, Zbigniew Nosowski i inni. Czy to nasza sprawa?. „Więź”. 662, s. 40, 2015 (ang.). 
  26. Tomasz Laba: Nadzwyczajna Kasta przyznała rację Ziemkiewiczowi. Pudelek musi zapłacić 10 tysięcy złotych (ang.). 2017-06-03.
  27. Tomasz Nakoneczny. Polska postkolonialność w krzywym (?) zwierciadle publicystyki Rafała Ziemkiewicza. „Porównania”. 16, s. 167, 2015 (ang.). 
  28. http://jan.bodakowski.salon24.pl/308548,ziemkiewicz-sam-o-sobie
  29. Jakie piękne samobójstwo. fabrykaslow.com.pl. [dostęp 25 maja 2014].
  30. Medale Gloria Artis dla twórców związanych z „Fantastyką”. onet.pl, 30 października 2007. [dostęp 24 czerwca 2011].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]