Rafael Yabut
| Data i miejsce urodzenia |
10 grudnia 1925 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
22 lutego 1997 |
| Zawód, zajęcie |
dziennikarz, prezenter radiowy |
Rafael Yabut (ur. 10 grudnia 1925 w Candabie, zm. 22 lutego 1997 w Makati) – filipiński dziennikarz i prezenter radiowy.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Młodość, wykształcenie i działalność poza środowiskiem radiowym
[edytuj | edytuj kod]Yabut urodził się 10 grudnia 1925 w Candabie w Pampandze[1]. Podczas II wojny światowej aktywny w antyjapońskiej partyzantce[2]. Kształcił się na Uniwersytecie Dalekowschodnim. Między 1950 a 1953 przebywał na Półwyspie Koreańskim, wchodził w skład filipińskiego kontyngentu wojsk Organizacji Narodów Zjednoczonych walczącego w toczącej się tam wówczas wojnie[1]. Do 1975 służył także w policji[2][3]. Doszedł w niej do stopnia podpułkownika[1]. Wystąpił ponadto w kilku filmach, między innymi w Mr. Announcer z 1959[4].
Kariera radiowa
[edytuj | edytuj kod]Rafael Yabut swą karierę zawodową szybko związał z radiem, pierwotnie z DZRH (1947), najstarszą stacją na Filipinach[1][5]. Początkowo został w niej zatrudniony jako elektryk, następnie zaś był didżejem. Jego talent jako pierwszy dostrzegł Amerykanin Hal Bowie, ówczesny właściciel rozgłośni[6]. To właśnie dzięki niemu od końca lat 40. Yabut prowadził na antenie macierzystego radia program Tayo'y Mag-aliw[7]. Trwająca dwie godziny oraz emitowana codziennie za wyjątkiem niedzieli audycja szybko zdobyła popularność, stając się jedną z najszerzej rozpoznawalnych na Filipinach. Jednym z powodów odniesionego przez nią sukcesu był język. Nadawano ją bowiem po tagalsku, nie zaś w dawnych językach kolonialnych, takich jak angielski czy hiszpański[3].
Yabut znany był ze swych trafnych komentarzy natury politycznej, często ryzykownych i budzących niezadowolenie władz. Nie wahał się krytykować polityków, co zresztą niejednokrotnie wpędzało go w kłopoty[8].
Przeprowadzane przezeń wywiady wyróżniały się dużą bezpośredniością oraz wykorzystaniem potocznego i wulgarnego języka. W 1968 próbowano go zastrzelić[9]. W najmniejszym stopniu nie speszyło to Yabuta. Dziennikarz szybko stał się ostrym krytykiem prezydenta Ferdinanda Marcosa. Podczas wprowadzonego przezeń stanu wojennego był kilkakrotnie właśnie z tego powodu aresztowany, pod z reguły sfabrykowanymi zarzutami[3]. W 1975 trybunał wojskowy oczyścił go przykładowo z oskarżeń o gwałt[10]. W 1979 próbowano z kolei przywołać dziennikarza do porządku zatrzymując go pod pretekstem krzywoprzysięstwa[11].
Zmarł 22 lutego 1997 w szpitalu w Makati[12]. Przyczyną zgonu był zawał mięśnia sercowego[3].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]30 maja 1952 w Lucenie poślubił Margaret Mcvey Hally. Para doczekała się pięciorga dzieci[12].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Alex R. Castro: Yabut, Rafael. [w:] CCP Encyclopedia of Philippine Art Digital Edition [on-line]. epa.culturalcenter.gov.ph, 2018. [dostęp 2025-01-09]. (ang.).
- ↑ a b Ed de Leon: Fernando Poe Sr. at Leroy Salvador mga bayaning artista noong unang panahon. [w:] Pang movies [on-line]. philstar.com, 2019-09-25. [dostęp 2025-01-08]. (tagalski).
- ↑ a b c d V. Almario: Rafael Yabut. [w:] Sagisag Kultura (Vol 1) [on-line]. philippineculturaleducation.com.ph, 2015. [dostęp 2025-01-08]. (tagalski).
- ↑ Mr. Announcer 1959. [w:] Movie Poster Database [on-line]. movieposterdb.com. [dostęp 2025-01-20]. (ang.).
- ↑ Reyes 2005 ↓, s. 172.
- ↑ Broadcasting. rafaelyabut.tripod.com. [dostęp 2025-01-20]. (ang.).
- ↑ Alex Castro: 15 Vintage Soft Drinks that Refreshed a Generation of Filipinos. [w:] Esquire [on-line]. esquiremag.ph, 2019-03-19. [dostęp 2025-01-10]. (ang.).
- ↑ Danny Macabuhay: Marami pa ring bulok na opisyal ng gobyerno. [w:] PSN Opinyon [on-line]. philstar.com, 2006-04-25. [dostęp 2025-01-08]. (tagalski).
- ↑ Winnie Velasquez: Wake-uppers and ‘croakers” on AM Radio. [w:] Verafiles [on-line]. verafiles.org, 2012-11-23. [dostęp 2025-01-10]. (ang.).
- ↑ Youngblood 1981 ↓, s. 717.
- ↑ Youngblood 1981 ↓, s. 717-718.
- ↑ a b Biography. rafaelyabut.tripod.com. [dostęp 2025-01-09]. (ang.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- John A. Lent. PHILIPPINE RADIO- HISTORY AND PROBLEMS. „Asian Studies: Journal Of Critical Perspectives on Asia”. 6 (1), s. 37–52, 1968. University of the Philippines Diliman. ISSN 2244-5927. (ang.).
- Soledad S. Reyes. AM Band of Brothers. „Plaridel Journal of Communication, Media, and Society”. 2 (2), s. 39–68, 2005. ISSN 1656-2534. (ang.).
- Soledad S. Reyes: A Dark Tinge to the World Selected Essays, 1987-2005. Quezon City: University of the Philippines Press, 2005. ISBN 978-971-542-475-2.
- Robert L Youngblood. Government-Media Relations in the Philippines. „Asian Survey”. 21 (7), s. 710-728, 1981. University of California Press. ISSN 0004-4687. (ang.).