Rajmund Teofil Hałas

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rajmund Teofil Hałas (ur. 31.05.1925 w Krobi w Wielkopolsce – zm. 4.11.2008 w Poznaniu) – artysta plastyk, architekt, projektant, pedagog.

Rajmund Teofil Hałas
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 31 maja 1925
Krobia, Polska
Data i miejsce śmierci 4 listopada 2008
Poznań, Polska
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Młodość[edytuj]

Pochodził z rodziny o długiej tradycji w dziedzinie rzemiosła stolarskiego, zapoczątkowanej przez pradziadka Jakuba Węcławskiego w połowie XIX wieku. Zakład Jakuba przejął jego zięć Franciszek Hałas, który wyuczył fachu swego syna Teofila. Ten zaś w 1922 r. wybudował w Krobi zakład stolarski zatrudniający kilkudziesięciu pracowników, który produkował meble na dużą skalę. Zaopatrywał mieszczan, okolicznych rolników oraz dwory m.in. w Pępowie, Goli, Pudliszkach aż po pałac książąt Czartoryskich w Rokosowie i wiele innych. Eksportował meble do Wiednia i Berlina. Tradycje rodzinne kontynuowali synowie Teofila – Zygmunt i Rajmund Teofil. W 1939 r., po wybuchu II wojny światowej, 14-letni Rajmund Teofil został zatrudniony w fabryce ojca, przejętej przez miejscowego Niemca Fritza Fogta. Od września 1945 r. kontynuował naukę w Gimnazjum Stolarsko-Rzeźbiarskim w Cieplicach Zdroju. W tym czasie we Wrocławiu zdał również egzamin na mistrza stolarskiego. W 1951 r. podjął studia w PWSSP w Poznaniu na Wydziale Architektury Wnętrz. Dyplom pod kierunkiem prof. Jerzego Staniszkisa w 1957 r.

Kariera[edytuj]

Po studiach związał się z przemysłem meblarskim. W latach 1956-69 kierował Pracownią Projektowania Mebli w Zjednoczeniu Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu. Jednocześnie pełnił funkcję kierownika artystycznego w Spółdzielni „Rzeźba i Stolarstwo Artystyczne” w Poznaniu (1957-67). W 1960 r. założył grupę "Koło" wraz z Czesławem Kowalskim, Leonardem Kuczmą i Januszem Różańskim. Grupa ta zainicjowała starania o zorganizowanie Biennale Mebla w Poznaniu. W 1978 r. powołano Komitet Organizacyjny I Międzynarodowego Triennale Mebla w Poznaniu.

W 1964-1965 był asystentem w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W tych latach jako stypendysta ONZ pracował w Instytucie Sztuk Przemysłowych w Helsinkach (Finlandia), a następnie studiował w Wielkiej Brytanii. Podróże na Zachód zaowocowały jego inicjatywą powołania Katedry Wzornictwa Przemysłowego w PWSSP w Poznaniu (1971).

Od 1965 r. profesor sztuk plastycznych PWSSP w Poznaniu (od 1996 r. ASP, od 2010 r. UAP).
Kształcił studentów w trzech pracowniach Katedry Designu, wykładał na I i II roku studiów wieczorowych historię architektury i designu.

1975-1978 – dziekan Wydziału Projektowania Plastycznego, ASP Warszawa.
1978-1981 – dziekan Wydziału Architektury Wnętrz i Wzornictwa Przemysłowego, ASP Warszawa.
1981-1984 – prorektor do spraw artystyczno-badawczych, ASP Warszawa.
1991-1992 – kierownik Katedry Wzornictwa Przemysłowego i Pracowni Designu Inspirującego, PWSSP w Poznaniu.
1989 – uzyskuje tytuł profesora nadzwyczajnego.
2005 – odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Został pochowany na cmentarzu przykościelnym parafii św. Jakuba w Żabnie koło Mosiny.
Z inicjatywy Marka Hałasa, bratanka profesora, w budynkach dawnej fabryki mebli jego dziadka Teofila w Krobi powstało Muzeum Stolarstwa i Biskupizny, któremu patronuje Rajmund Teofil Hałas.
W 2013 r. nowymodel.org, organizacja zajmująca się produkcją i dystrybucją limitowanych serii projektów polskich designerów, odkryła w zbiorach rodziny Hałasów prototypy nigdy nie produkowanych wzorów Półki o zmiennych wysokościach oraz Grupy krzeseł: czerwone-białe-czarne i wdrożyła je do produkcji. Po raz pierwszy modele tych mebli zostały zaprezentowane na wystawie Wielkopolska tradycja wzornictwa meblowego podczas WAWA Design Festiwal we wrześniu 2013 r.

Projekty[edytuj]

Rajmund Teofil Hałas
REGAŁ O ZMIENNYCH WYSOKOŚCIACH, 1959 r.
Projekt wdrożony do produkcji w maju 2013 r. przez nowymodel.org

lata 50. i 60.[edytuj]

1956-1968 – meble szkieletowe z drewna litego, meble szkieletowe z drewna warstwowego, giętego, zestawy meblowe, meble dziecięce, meble skrzyniowe i archi-meble, producent: Zjednoczenie Przemysłu Meblarskiego w Poznaniu
1966-1969 – opracowanie kompleksowe linii automatycznej do produkcji żarówek głównego szeregu „LEGS IV”, współprojektanci: Zydroń Antoni, producent: Pilska Fabryka Żarówek „Lumen”
1967-1968 – opracowanie i realizacja programu mebli z powtarzalnych elementów – w tym : fotel H-1330 „Biało czarny”, fotel HL-EL 1969-1984 – projekt wnętrza katedry koszalińskiej (regotyzacja i nowy projekt wyposażenia kompleksowego) – z tego okresu nastawa ołtarzowa

lata 70.[edytuj]

1973 – opracowanie wyposażenia meblowego auli tzw. „Szkoły Jutra” w zespole Pomnika Tysiąclecia Państwa Polskiego w Gnieźnie 1973-2002 – projekty witraży w kościołach: – witraż "Monte Cassino", Kościół św. Mikołaja w Mosznie
1973-2002 – witraż "Święty Mikołaj – Patron Żeglarzy", Kościół św. Mikołaja w Mosznie 1973-2002 – witraż "Bierzmy Narodu Polskiego", Kościół św. Mikołaja w Mosznie
1974-1975 – projekty urządzeń elektronicznych, producent: Zakłady P.E. „Tonsil”, Września 1975-1980 – projekt wnętrza kościoła św. Krzyża o.o. Franciszkanów w Koszalinie
1976 – projekt trzech lokomotyw spalinowych 303D, producent: Zakłady Przemysłu Metalowego H. Cegielski, Poznań

lata 80.[edytuj]

1980 – projekt wnętrza kościoła NMP Matki Kościoła, Poznań
1988 – projekty dwóch tronów dla Jana Pawła II – Katedra we Włocławku oraz Ośrodek Rekolekcyjny o.o. Dominikanów na JamnejBeskid Zachodni
2001 – projekt monumentu Matki Boskiej Zwycięskiej, Krajkowo

Nagrody w konkursach wzorniczych[edytuj]

1960 – I nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki w Ogólnopolskim Konkursie na Meble Przemysłowe
1960 – I nagroda w konkursie MKiS na meble powtarzalne (seryjne)
1961 – III nagroda Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego (CPLiA) w ogólnopolskim konkursie na meble dziecięce
1961 – III nagroda Ministra Kultury i Sztuki w konkursie na meble dziecięce org. przez Spółdzielnię „Ład”
1961 – wyróżnienie w konkursie „W nowej produkcji – dobre wzornictwo” na I Targach Wzornictwa w Warszawie
1962 – wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie meblarskim na M-4
1962 – I i II nagroda w konkursie na plakat Międzynarodowych Konkursów im. H. Wieniawskiego w Poznaniu
1963 – III nagroda w konkursie na plakat „Dni Oświaty Książki i Prasy", Poznań
1966 – III nagroda w ogólnopolskim konkursie CPLiA w dziale kutego żelaza
1966 – II nagroda w ogólnopolskim konkursie CPLiA w dziale galanterii drzewnej
1967 – wyróżnienie w ogólnopolskim konkursie na kompleksowe założenie pomnika Mieszka I i Bolesława Chrobrego w Gnieźnie
1967 – Nagroda III stopnia w I etapie konkursu na pomnik Mieszka I i Bolesława Chrobrego w Gnieźnie
1967 – wyróżnienie w konkursie na plakat z okazji 50. Rocznicy Rewolucji Październikowej
1973 – I nagroda w konkursie meblarskim na meble do jednego pokoju w małym budownictwie

Bibliografia[edytuj]

  • IWP – Słownik Projektantów Polskich,
  • Muzeum Stolarstwa i Biskupizny,
  • Fundacja Ziemi Krobskiej im. Rajmunda T. Hałasa.

Linki zewnętrzne[edytuj]