Rakowiec (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Warszawy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Warszawy Rakowiec
Osiedle i obszar MSI Warszawy
Ilustracja
Park Zasława Malickiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Ochota
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
Portal Portal Polska

Rakowiec – osiedle i obszar MSI dzielnicy Ochota w Warszawie. Obejmuje czworokąt pomiędzy ulicami: ul.Żwirki i Wigury, ul. Grójecką, Banacha i torami linii radomskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Rakowiec na mapie z 1705 r., w prawym górnym rogu droga na Grójec

Rakowiec był wsią o korzeniach sięgających średniowiecza. Często zmieniał właścicieli, w połowie XVIII wieku został podarowany przez księżnę Izabelę Lubomirską szpitalowi Św. Rocha, który władał tym terenem aż do roku 1920.

Wieś szlachecka w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[1].

W latach 1889–1892 na terenie Rakowca wybudowano punkt oporu Twierdzy Warszawa - Fort Szcza-M. Obecnie jest to rejon ulic Grzeszczyka i Korotyńskiego. Dopiero w 1930 r. postanowiono zbudować tam osiedle mieszkaniowe - WSM Rakowiec.

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy (od 1 kwietnia 1916) m.in. folwark Rakowiec, położony w tamtym czasie w gminie Pruszków[2].

Korzenie osiedla sięgają aż na Żoliborz. Tam 11 grudnia 1921 r. została założona Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Dokonali tego działacze wywodzący się z robotniczej spółdzielczości spożywców i związkowcy z tzw. klasowych związków zawodowych. Niektórzy byli członkami KPP (Komunistyczna Partia Polski) inni PPS (Polska Partia Socjalistyczna).

Projektanci założyli, że budować będą tanie mieszkania dla robotników "skazanych dotychczas na wyzysk kamieniczników", jak mawiano. Mieszkania te miały mieścić się w blokach. Ich wielkość miała być ograniczona najwyżej do 3 izb. W wyposażeniu tylko podstawowe urządzenia sanitarne, z bieżącą wodą, ale mieszkanie z własnym ogrzewaniem. Grzanie zapewniały piece kaflowe umieszczone w pokoju. Kuchnia węglowa ogrzewała pośrednio także inne pomieszczenia. Co najważniejsze, miały to być słoneczne lokale. Nie było mowy o budowie ciemnych oficyn jak w przedwojennych kamienicach, ani ponurych suteren.

W 1929 roku osiedle na Rakowcu miał zaprojektować zespół architektów z awangardowego ugrupowania artystycznego "Praesens". Działali tam m.in. małżonkowie Helena i Szymon Syrkusowie, architekci. Im powierzono opracowanie projektu osiedla, które powstało w latach 1932-1935. Wybudowano 6 dwupiętrowych bloków. W każdym było 48 mieszkań dwuizbowych (powierzchnia 32-35 m2) z małą toaletą i dość dużym przedpokojem. Te WSM-owskie bloki to "wysepki zorganizowanego życia i współżycia w morzu antagonistycznej zabudowy". Stanęły - jako pierwsze w Warszawie - prostopadle do ulicy (Pruszkowskiej), w myśl hasła: "frontem do słońca, a nie do rynsztoku". Dodatkowo wybudowano tzw. Dom Społeczny w którym mieściła się nowoczesna i dobrze wyposażona pralnia, suszarnia, lekarskie gabinety internistyczny i stomatologiczny oraz przedszkole i duża sala widowiskowa. Po wojnie w sali widowiskowej w każdą środę było tzw. Kino Objazdowe. Bilet wstępu kosztował 4 zł.

Teren osiedla był ogrodzony siatką, a furtki zamykane o godz. 22. Każdy z mieszkańców mógł uprawiać przynależny do mieszkania ogródek o pow. 1 ara i łowić ryby w ogólnodostępnym stawie osiedlowym. W latach 50. do stawu spuszczono ścieki z niedalekiego Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR). Pod koniec lat 60. staw został pozbawiony trzcin i tataraków, a w to miejsce jego brzegi wyłożono kamieniami i betonem.

W latach 60. przy ul. Księcia Trojdena powstało osiedle „Rakowiec” projektu Zasława Malickiego, Oskara Hansena, Zofii Garlińskiej-Hansen i Mariana Szymanowskiego, przewidziane na około 3000 mieszkańców.

Od 1961 r. wybudowano tu dużo tak zwanych „płytowców” i „pudełek”, obecnie budynki te tynkuje się na kolorowo. W rejonie byłych Fortów powstały nowoczesne osiedla.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Skrzyżowanie ulic Grójeckiej i Dickensa na Rakowcu
  • Park Zasława Malickiego
  • dwie parafie, graniczące ze sobą na ulicy Korotyńskiego:
  • żłobek (ul. Sanocka),
  • siedem przedszkoli (ul. Baleya, ul. Grzeszczyka, ul.Korotyńskiego, ul. Księcia Trojdena, ul. Pruszkowska, ul. Karola Dickensa i ul. Okińskiego (przedszkole integracyjne) ,
  • trzy szkoły podstawowe (ul. Gorlicka, ul. Jasielska 49/53, ul. Majewskiego),
  • dwa gimnazja (ul. Siemieńskiego 6, ul. Jasielska 49/53 (prywatne))
  • XXI Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłątaja (ulica Grójecka 93),
  • Targowisko Banacha (ul. Grójecka 95)
  • Wypożyczalnia dla dorosłych i młodzieży nr 99 wraz z filią dla dzieci nr 48 (ulica Baleya),
  • Szpital kliniczny WUM (ul. Banacha 1).
  • Dom Kultury Rakowiec (dawniej Społeczny Dom Kultury „Rakowiec”), ul. Wiślicka 8.
  • Klub Osiedlowy Jedynka, ul. Gorlicka 1.
  • część Kampusu Ochota

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 261.
  2. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]