Rakowiec (Warszawa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy Warszawy. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Herb Warszawy Rakowiec
Osiedle i obszar MSI Warszawy
Ilustracja
Park Zasława Malickiego
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miasto Warszawa
Dzielnica Ochota
Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
Portal Portal Polska

Rakowiec – osiedle i obszar MSI dzielnicy Ochota w Warszawie. Obejmuje obszar między ulicami: ul.Żwirki i Wigury, ul. Grójecką, Banacha i torami linii radomskiej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś Rakowiec na mapie z 1705 r., w prawym górnym rogu droga na Grójec

Rakowiec był wsią o korzeniach sięgających średniowiecza. Często zmieniał właścicieli, w połowie XVIII wieku został podarowany przez księżnę Izabelę Lubomirską szpitalowi Św. Rocha, który władał tym terenem aż do roku 1920.

Wieś szlachecka w 1580 znajdowała się w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego[1].

W latach 1889–1892 na terenie Rakowca wybudowano punkt oporu Twierdzy Warszawa - Fort Szcza-M. Obecnie jest to rejon ulic Grzeszczyka i Korotyńskiego. Dopiero w 1930 r. postanowiono zbudować tam osiedle mieszkaniowe - WSM Rakowiec.

8 kwietnia 1916 generał-gubernator Hans Hartwig von Beseler wydał rozporządzenie włączające do Warszawy (od 1 kwietnia 1916) m.in. folwark Rakowiec, położony w tamtym czasie w gminie Pruszków[2].

W latach 1934–1938 powstało tam drugie osiedle Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej[3]. Projektanci założyli, że budować będą tanie mieszkania dla robotników "skazanych dotychczas na wyzysk kamieniczników", jak mawiano. Mieszkania te miały mieścić się w blokach. Ich wielkość miała być ograniczona najwyżej do 3 izb. W wyposażeniu tylko podstawowe urządzenia sanitarne, z bieżącą wodą, ale mieszkanie z własnym ogrzewaniem. Grzanie zapewniały piece kaflowe umieszczone w pokoju. Kuchnia węglowa ogrzewała pośrednio także inne pomieszczenia. Co najważniejsze, miały to być słoneczne lokale. Nie było mowy o budowie ciemnych oficyn jak w przedwojennych kamienicach, ani ponurych suteren.

Osiedle na Rakowcu miał zaprojektować zespół architektów z awangardowego ugrupowania artystycznego "Praesens". Działali tam m.in. małżonkowie Helena i Szymon Syrkusowie, architekci. Im powierzono opracowanie projektu osiedla, które powstało w latach 1932-1935. Wybudowano 6 dwupiętrowych bloków. W każdym było 48 mieszkań dwuizbowych (powierzchnia 32-35 m2) z małą toaletą i dość dużym przedpokojem. Te WSM-owskie bloki to "wysepki zorganizowanego życia i współżycia w morzu antagonistycznej zabudowy". Stanęły - jako pierwsze w Warszawie - prostopadle do ulicy (Pruszkowskiej), w myśl hasła: "frontem do słońca, a nie do rynsztoku". Dodatkowo wybudowano tzw. Dom Społeczny w którym mieściła się nowoczesna i dobrze wyposażona pralnia, suszarnia, lekarskie gabinety internistyczny i stomatologiczny oraz przedszkole i duża sala widowiskowa. Po wojnie w sali widowiskowej w każdą środę było tzw. Kino Objazdowe. Bilet wstępu kosztował 4 zł.

Teren osiedla był ogrodzony siatką, a furtki zamykane o godz. 22. Każdy z mieszkańców mógł uprawiać przynależny do mieszkania ogródek o pow. 1 ara i łowić ryby w ogólnodostępnym stawie osiedlowym. W latach 50. do stawu spuszczono ścieki z niedalekiego Państwowego Gospodarstwa Rolnego (PGR). Pod koniec lat 60. staw został pozbawiony trzcin i tataraków, a w to miejsce jego brzegi wyłożono kamieniami i betonem.

W latach 60. przy ul. Księcia Trojdena powstało osiedle „Rakowiec” projektu Zasława Malickiego, Oskara Hansena, Zofii Garlińskiej-Hansen i Mariana Szymanowskiego, przewidziane na około 3000 mieszkańców.

Od 1961 r. wybudowano tu dużo tak zwanych „płytowców” i „pudełek”, obecnie budynki te tynkuje się na kolorowo. W rejonie byłych Fortów powstały nowoczesne osiedla.

Ważniejsze obiekty[edytuj | edytuj kod]

Skrzyżowanie ulic Grójeckiej i Dickensa na Rakowcu
  • Park Zasława Malickiego
  • dwie parafie, graniczące ze sobą na ulicy Korotyńskiego:
  • żłobek (ul. Sanocka),
  • siedem przedszkoli (ul. Baleya, ul. Grzeszczyka, ul.Korotyńskiego, ul. Księcia Trojdena, ul. Pruszkowska, ul. Karola Dickensa i ul. Okińskiego (przedszkole integracyjne) ,
  • trzy szkoły podstawowe (ul. Gorlicka, ul. Jasielska 49/53, ul. Majewskiego),
  • dwa gimnazja (ul. Siemieńskiego 6, ul. Jasielska 49/53 (prywatne))
  • XXI Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłątaja (ulica Grójecka 93),
  • Targowisko Banacha (ul. Grójecka 95)
  • Wypożyczalnia dla dorosłych i młodzieży nr 99 wraz z filią dla dzieci nr 48 (ulica Baleya),
  • Szpital kliniczny WUM (ul. Banacha 1).
  • Dom Kultury Rakowiec (dawniej Społeczny Dom Kultury „Rakowiec”), ul. Wiślicka 8.
  • Klub Osiedlowy Jedynka, ul. Gorlicka 1.
  • część Kampusu Ochota

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym. T. 5: Mazowsze, Warszawa 1895, s. 261.
  2. Maria Nietyksza, Witold Pruss: Zmiany w układzie przestrzennym Warszawy [w:] Irena Pietrza-Pawłowska (red.) Wielkomiejski rozwój Warszawy do 1918 r.. Warszawa: Wydawnictwo Książka i Wiedza, 43, s. 1973.
  3. Jarosław Trybuś: Przewodnik po warszawskich blokowiskach. Warszawa: Muzeum Powstania Warszawskiego, s. 73. ISBN 978-83-60142-31-8.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]