Ratownik medyczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Transport poszkodowanego

Ratownik medyczny – osoba wykonująca zawód medyczny, uprawniona do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakładach opieki zdrowotnej, w szczególności do udzielania świadczeń zdrowotnych w sytuacji bezpośredniego, nagłego stanu zagrożenia życia lub zdrowia. Ratownik medyczny podczas udzielania pomocy korzysta z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu (sam jednak nie jest funkcjonariuszem publicznym).

Ratownicy medyczni w Polsce[edytuj]

Kształcenie[edytuj]

Obecnie w Polsce tytuł zawodowy ratownika medycznego uzyskuje się po ukończeniu 3-letnich studiów. Do 2015 r. tytuł ratownika medycznego można było uzyskać również po ukończeniu 2-letniej szkoły policealnej. Po ukończeniu wyższych studiów zawodowych uzyskuje się tytuł zawodowy licencjata na kierunku/specjalności ratownictwo medyczne. Zgodnie z obowiązującą klasyfikacją zawodów i specjalności istnieje w Polsce zawód „ratownik medyczny”, jednak ze względu na brak systemu państwowych egzaminów specjalizacyjnych dla ratowników w praktyce nie można zostać „ratownikiem medycznym specjalistą”[1]. Absolwenci obydwu ścieżek kształcenia wykonują, w myśl ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 roku, zawód ratownika medycznego[2].

Niektórzy pracujący w zawodzie posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych lub są w trakcie kształcenia. Ratownicy medyczni pracują zwłaszcza w zespołach wyjazdowych ratownictwa medycznego (P – podstawowy, S – specjalistyczny), szpitalnych oddziałach ratunkowych (SOR), jednostkach GOPR, WOPR, prowadzą szkolenia z zakresu pierwszej pomocy.

Zakres wykonywanych czynności[edytuj]

Polscy ratownicy medyczni

Czynności, które mogą być podejmowane samodzielnie przez ratownika medycznego[3]:

  • Odsysanie dróg oddechowych.
  • Podjęcie tlenoterapii czynnej lub wspomagania oddechu lub sztucznej wentylacji płuc metodami bez przyrządowymi i przyrządowymi, z użyciem tlenu lub powietrza, w tym z użyciem respiratora.
  • Wykonanie intubacji dotchawiczej i prowadzenie wentylacji nieinwazyjnej w nagłym zatrzymaniu krążenia.
  • Wykonanie defibrylacji manualnej na podstawie EKG lub zapisu kardiomonitora.
  • Wykonanie defibrylacji zautomatyzowanej.
  • Wykonanie przezskórnej elektrostymulacji serca w bradyarytmiach, w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie.
  • Wykonanie kardiowersji w tachyarytmiach, w przypadku pacjentów niestabilnych hemodynamicznie.
  • Wykonanie i ocena zapisu EKG.
  • Monitorowanie czynności układu oddechowego.
  • Monitorowanie czynności układu krążenia metodami nieinwazyjnymi.
  • Wykonanie kaniulacji żył obwodowych oraz żyły szyjnej zewnętrznej.
  • Wykonanie dojścia doszpikowego przy użyciu gotowego zestawu.
  • Podawanie leków drogą dożylną, domięśniową, podskórną, doustną, podjęzykową, wziewną, dotchawiczą, doodbytniczą oraz doszpikową.
  • Odbarczanie odmy prężnej drogą nakłucia jamy opłucnowej.
  • Oznaczanie parametrów krytycznych z użyciem dostępnego sprzętu.
  • Opatrywanie ran.
  • Tamowanie krwawień zewnętrznych.
  • Unieruchamianie złamań, zwichnięć i skręceń.
  • Unieruchamianie kręgosłupa ze szczególnym uwzględnieniem odcinka szyjnego.
  • Przyjęcie porodu.
  • Wykonanie segregacji medycznej pierwotnej i wtórnej.
  • Przygotowanie pacjenta do transportu i opieka medyczna podczas transportu.
  • Wykonanie pomiaru temperatury głębokiej.

Czynności, które ratownik medyczny może podjąć pod nadzorem lekarza[3]:

Leki, które ratownik medyczny może podawać samodzielnie[3]:

  • Clopidogrelum (tabletki) - po teletransmisji EKG i konsultacji z lekarzem oceniającym zapis EKG
  • Diazepamum (tabletki, roztwór do wstrzykiwań, wlewka doodbytnicza)
  • Salbutamolum (roztwór do wstrzykiwań, roztwór do nebulizacji)
  • Solutio Ringeri - zbilansowany roztwór elektrolitowy (roztwór do wlewu dożylnego)
  • Thiethylperazinum (czopki, roztwór do wstrzykiwań)
  • Ticagrelor (tabletki) po teletransmisji EKG i konsultacji z lekarzem oceniającym zapis EKG
  • Tlen medyczny (gaz)
  • Urapidilum (roztwór do wstrzykiwań)

Ratownicy medyczni za granicą[edytuj]

Odpowiednikiem zawodu w krajach anglosaskich jest Paramedic lub EMT – Emergency Medical Technician, a w Niemczech Rettungsassistent (nie da się jednoznacznie określić odpowiedników ze względu na inny rodzaj szkolenia).

W większości krajów osoby posiadające polski tytuł licencjata ratownictwa medycznego mogą wykonywać swój zawód po zarejestrowaniu się w odpowiednich organizacjach (np. w Wielkiej Brytanii jest to Health Professions Council) bez konieczności odbywania dodatkowego szkolenia (w określonych przypadkach HPC może dopuścić do rejestracji pod warunkiem odbycia krótkiego szkolenia, zazwyczaj chodzi o procedury w określonych sytuacjach i różnice wynikające z innego prawa w danym kraju) – oznacza to, że zdobyty w Polsce tytuł jest równoważny z jego ekwiwalentem w danym kraju[potrzebny przypis]. Nieprawne używanie tytułu paramedyka w Wielkiej Brytanii jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do 5 lat i ściganym z urzędu.

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (pol.). ISAP, 2014-08-07. [dostęp 2016-01-03].
  2. Na podstawie: Dz.U. 2007 nr 4, poz. 33 – Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 grudnia 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu medycznych czynności ratunkowych, które mogą być podejmowane przez ratownika medycznego (Internetowy System Aktów Prawnych).
  3. a b c Na podstawie: Dz.U. 2016 poz. 587 – Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2016 r. w sprawie medycznych czynności ratunkowych i świadczeń zdrowotnych innych niż medyczne czynności ratunkowe, które mogą być udzielane przez ratownika medycznego (Internetowy System Aktów Prawnych).

Bibliografia[edytuj]