Ratusz w Iławie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ratusz w Iławie
Obiekt zabytkowy nr rej. 1534 z 09.11.1994[1]
Ilustracja
Ryc. 1. Ratusz od strony południowo-wschodniej
Państwo  Polska
Miejscowość POL Iława COA.svg Iława
Adres ul. Niepodległości 13
Typ budynku ratusz
Styl architektoniczny architektura neobarokowa[2]
Rozpoczęcie budowy 1910
Ukończenie budowy 1912
Zniszczono 1945
Odbudowano lata 90. XX wieku
Położenie na mapie Iławy
Mapa lokalizacyjna Iławy
Ratusz w Iławie
Ratusz w Iławie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ratusz w Iławie
Ratusz w Iławie
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Ratusz w Iławie
Ratusz w Iławie
Położenie na mapie powiatu iławskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu iławskiego
Ratusz w Iławie
Ratusz w Iławie
Ziemia53°35′50″N 19°33′40″E/53,597222 19,561111

Ratusz w Iławieneobarokowy ratusz w Iławie, zbudowany w latach 1910-1912 za kadencji burmistrza ówczesnej Iławy – Karla Friedricha Giesego, przy ul. Niepodległości 13.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy ratusz w Iławie istniał w 1317 i był wielokrotnie przebudowywany[2]. Został rozebrany w 1706[2].

Pomyślna sytuacja gospodarcza, zasobna kasa miejska umożliwiły podjęcie po dziesiątkach lat, decyzji w sprawie budowy ratusza miejskiego. Powstał on w latach 1910-1912 z inicjatywy i pod osobistym kierownictwem burmistrza Karla Friedricha Giesego. Okazały, reprezentacyjny gmach ratusza w stylu neobarokowym[2] usytuowano przy głównej ulicy (Kaiserstrasse) na terenach zielonych starej fosy miejskiej. Cena zakupu gruntów pod jego budowę wyniosła 90 tys. marek, a koszty budowy łącznie z urządzeniem wnętrz przeszło 200 tys. marek. Ratusz został mocno zniszczony podczas II wojny światowej[2], odbudowany w okresie PRL-u służył jako hala targowa[2]. W 1995 przeszedł kapitalny remont. Od tego czasu jest siedzibą burmistrza oraz Rady Miasta.

Obiekt zabytkowy.svg Budynek został objęty ochroną konserwatorską i wpisany w rejestr zabytków 19 listopada 1994 (nr rejestru 1534)[1].

Ryc. 2. Plan ogólny iławskiego ratusza
Ryc. 3. Ratusz od strony południowej. Z prawej widoczne remontowane kino

Architektura ratusza[edytuj | edytuj kod]

Budynek ratusza składa się z kilku części i został wzniesiony na rzucie dość rozbudowanym (patrz ryc. 2). Jednym z ciekawszych elementów części głównej (środkowej) są schody zewnętrzne usytuowane po obu stronach głównego wejścia do ratusza. Mają one charakter okazały, a dolna część schodów osłonięta jest obustronnie ogromnymi i masywnymi wolutami. Każda z nich zakończona jest małą płaskorzeźbą w postaci lwiej głowy z otwartą paszczą. W wyższej kondygnacji znajdują się trzy wysokie okna (ryc. 7) oddzielone od siebie pilastrami toskańskimi z doskonale widocznymi kanelurami (żłobkami). Nad oknami umieszczone trójkątne naczółki z dekoracją środkową w postaci masek ludzkich. Powyżej fryz joński koronujący elewację, zaś w części dachu trzy facjatki, a zwieńczeniem jest dwustopniowa wieża z tarasem, tarczą zegarową oraz hełmem.

Skrzydła budynku (4) współcześnie poszerzone, gdyż pierwotnie stanowiły one połowę obecnego skrzydła wschodniego i zachodniego. Jednak elementy architektoniczne zostały odtworzone w postaci wielkich wolut podpierających szczyty od strony dziedzińca, a na osi pilastrów (na dachu) znajdują się posążki w postaci niewielkich wazonów (lub jak niektórzy twierdzą – żołędzi).

Wewnętrzne części skrzydeł to koszowe arkady dźwigające taras ograniczony balustradą, a w podcieniach wielkie i szerokie okna zakończone łukiem koszowym. Strona południowa (ryc. 3) to współczesna dobudówka, po obu jej stronach przejazdy, zaś przy obu ich narożnikach ćwierćkoliste wykusze i tylko w części wschodniej (w części dachu) facjatki. Skrzydło zachodnie (ryc. 8.) to portyk wsparty na pięciu półkolistych i szerokich arkadach, a na wysokości piętra znajduje się półkolisty wykusz. Powyżej oczywiście w części dachu trzy niewielkie facjatki.

Wykorzystanie[edytuj | edytuj kod]

Poza władzami miejskimi siedzibę w budynku mają również:

  • Informacja Turystyczna
  • Komenda Straży Miejskiej
  • Biuro Obsługi Szkół i Przedszkoli
  • Urząd Stanu Cywilnego

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo warmińsko-mazurskie. 2019-12-31. s. 62. [dostęp 2020-01-26].
  2. a b c d e f Roman Pawlak: Polska – Zabytkowe ratusze. Warszawa: Sport i Turystyka MUZA SA, 2003, s. 265. ISBN 83-7200-991-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Monografia "Iława", Towarzystwo Miłośników Ziemi Iławskiej, 1999, ​ISBN 83-87643-75-0​.
  • Iławianie o historii miasta i okolic, Agnieszka Błędowska, Marcin Czerny, Renata Sobieraj, Iława: Towarzystwo Miłośników Ziemi Iławskiej, 2005, ISBN 83-923350-0-7, OCLC 297831025.