Ratusz w Rawiczu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ratusz w Rawiczu
Obiekt zabytkowy nr rej. 329/Wlkp/A z 8.11.1965[1]
Elewacja północno-wschodnia (2012)
Elewacja północno-wschodnia (2012)
Państwo  Polska
Miejscowość Rawicz
Adres Rynek 1
Typ budynku ratusz
Styl architektoniczny barok[2][3]
Architekt Leopold Ostritz[2][3]
Inwestor Katarzyna z Opalińskich Sapieżyna[2][3]
Kondygnacje 2
Rozpoczęcie budowy 1753[2][3]
Ukończenie budowy 1756[2][3]
Ważniejsze przebudowy 1853 1967[3]
Pierwszy właściciel Władze miasta Rawicza
Obecny właściciel Muzeum Ziemi Rawickiej
Położenie na mapie Rawicza
Mapa lokalizacyjna Rawicza
Ratusz w Rawiczu
Ratusz w Rawiczu
Położenie na mapie gminy Rawicz
Mapa lokalizacyjna gminy Rawicz
Ratusz w Rawiczu
Ratusz w Rawiczu
Położenie na mapie powiatu rawickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu rawickiego
Ratusz w Rawiczu
Ratusz w Rawiczu
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Ratusz w Rawiczu
Ratusz w Rawiczu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ratusz w Rawiczu
Ratusz w Rawiczu
Ziemia51°36′32″N 16°51′28″E/51,608889 16,857778

Ratusz w Rawiczu – budynek ratusza z lat 1753–1756, znajdujący się w Rawiczu, pośrodku rynku[3].

Historia[edytuj]

Pierwszy ratusz w Rawiczu, drewniany[4], wybudowano po nadaniu ówczesnej wsi praw miejskich, ale spłonął podczas potopu szwedzkiego[3]. Fundamenty pod ratusz położono już w 1683, ale dalszych prac nie podejmowano do 1753[5]. Wówczas Katarzyna z Opalińskich Sapieha zaangażowała architekta Leopolda Ostritza z Trzebnicy do zaprojektowania i wybudowania ratusza[2][3]. Rok 1753 został uwieczniony na jednej z belek sklepienia[2]. Rok później umieszczono w wieży złotą gałkę z dokumentami i monetami z epoki, odkrytą pod koniec XIX wieku[5].

W 1783 na ratuszu dzięki burmistrzowi Krystianowi Styeglerowi zainstalowano pierwszy w Polsce piorunochron[2][3][4]. Jednak w obecnych granicach Polski pierwszy piorunochron został zainstalowany w Żaganiu w 1769 na wieży kościoła parafialnego przez opata Johanna Ignatza Felbigera[6][7].

Początkowo oprócz siedziby magistratu w budynku znajdowała się również komora celna, posterunek straży, areszt i waga miejska, a dookoła powstały jatki i sklepy, które przetrwały do czasów zaborów[3]. Władze miasta urzędowały w ratuszu do lat 70. XX wieku[3]. Podczas remontu w 1967 ponownie znaleziono zawartość pamiątkowej kuli, którą przeniesiono do muzeum i w jej miejsce wstawiono współczesne pamiątki[4][2]. W 1974 w budynku urządzono siedzibę Muzeum Ziemi Rawickiej[3]. Na piętrze znajduje się Urząd Stanu Cywilnego[3].

Obiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa wielkopolskiego od 8 listopada 1965 roku[1].

Ratusz[edytuj]

Budynek został wybudowany w stylu barokowym, na planie prostokąta[3]. Remonty w 1853 i 1967 nie wprowadziły większych zmian[3]. Elewacja liczy 9 osi[3]. Wizualnie jest podzielona sięgającymi dachu pilastrami[3]. Budynek jest pokryty dachem mansardowym z lukarnami rozświetlającymi poddasze[3]. Ze środka kalenicy wyłania się mała czworoboczna wieżyczka z zegarem i nakryta blaszanym hełmem[3][4]. Fundatorka budynku, Katarzyna z Opalińskich Sapieżanka umieściła swój herb w kartuszu portalu wejściowego po zachodniej stronie budynku[3][4]. Wschodnią fasadę zdobi rokokowy kartusz z herbem miasta[2]. W kilku salach zachowały się sklepienia kolebkowe z lunetami[3][2].

W budynku znajduje się ekspozycja Muzeum Ziemi Rawickiej[3]. Wystawiane są m.in. portrety właścicieli miasta pędzla miejscowego malarza, Gottleba Zygmunta Knoefvella, malowane w latach 1762–1780[4][2].

Pod ratuszem rozpoczęły się wydarzenia krwawego piątku – rozruchów głodowych z 1921 roku[2][4]. Wydarzenie i jego ofiary upamiętnia tablica na południowej ścianie budynku[2][4].

Przypisy[edytuj]

  1. a b Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 12 listopada 2016]. s. 203.
  2. a b c d e f g h i j k l m n Bogdan Zgodziński: Województwo leszczyńskie. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1981, s. 113-114.
  3. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w Roman Pawlak: Polska – Zabytkowe ratusze. Warszawa: Sport i Turystyka, Muza SA, 2003, s. 307-309. ISBN 83-7200-991-0.
  4. a b c d e f g h Kazimierz Szalewski: Leszno i okolice. Sport i Turystyka, 1981, s. 116-118. ISBN 83-217-2348-9.
  5. a b Ratusz w Rawiczu w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom IX (Pożajście – Ruksze) z 1888 r.
  6. Żagań – poaugustiański zespół klasztorny (pol.). Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2013-04-18. [dostęp 2016-12-02].
  7. Żagań – Zespół Kasztorny Poaugustiański (pol.). Lubuski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2016-12-02].