Reżyser

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Reżyser – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt, inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki, inspiruje współpracowników i kieruje nimi, a celem lepszego zademonstrowania swojej niepowtarzalnej indywidualności – adaptuje, przerabia tekst oryginalny.

Historia[edytuj]

Można przypuszczać, że zawód reżysera narodził się wraz z utworzeniem się teatru antycznego w 534 roku p.n.e. Jednak jeszcze wtedy nie funkcjonowało w słownikach takie słowo, przez wieki twórcami spektaklów byli dramatopisarze. Nawet Shakespeare w swoim Teatrze The Globe nie pełnił funkcji reżysera. Zawód ten został określony dopiero w drugiej połowie XIX w. podczas Wielkiej Reformy Teatru[1]. Jeden z postulatów przyznawał rolę tworzenia spektaklu reżyserowi, który miał za zadanie inscenizować daną sztukę. Postulat ten nie od razu wprowadzono w życie. Istniało stanowisko reżysera, jednak było ono ograniczone do przez dyrektorów teatru i dramatopisarzy, którzy choć byli współreformatorami nie chcieli oddać swoich funkcji inscenizatorowi. Z biegiem czasu reżyser stawał się coraz ważniejszą osobą w kształtowaniu się widowiska: nie tylko wcielał swoją wizję spektaklu w życie, ale również dobierał aktorów oraz współtwórców przedstawienia. Do najwybitniejszych reżyserów Wielkiej Reformy Teatralnej należeli: Konstantyn Stanisławski, Bertolt Brecht, Edward Craig oraz Andre Antoine[2]. W XX w. zawód reżysera rozpowszechnił się w dziedzinie filmu[3]. Za pierwszych zasłużonych reżyserów filmowych uznaje się: Charlie Chaplina (Dyktator), Victora Fleminga (Przeminęło z wiatrem),Howarda Hawksa (Człowiek z Blizną) oraz Alfreda Hitchcocka (Okno na podwórze). Większość reżyserów tworzyło swoje filmy w amerykańskich wytwórniach filmowych, jednak nie zabrakło również wybitnych reżyserów z Europy. Byli to między innymi: Federico Fellini (La strada) i Ingmar Bergman (Siódma pieczęć). Również w Polsce nie zabrakło reżyserów docenianych na całym świecie, do najlepszych należą: Krzysztof Kieślowski (Dekalog), Roman Polański (Chinatown), Andrzej Wajda (Człowiek z marmuru) oraz Agnieszka Holland (Gorzkie żniwa).

Predyspozycje[edytuj]

Reżyser przede wszystkim musi był wszechstronnie wykształcony. Powinien posiadać dużą wiedzę zarówno merytoryczną jak i praktyczną, być dobrym obserwatorem życia codziennego, prowadzącym, koordynatorem i organizatorem oraz artystą wrażliwym na świat. Reżyser ma dar opowiadania nie słowem lecz obrazem. Ma zdolność do wychwycenia szczegółów pozornie mało ważnych w życiu codziennym lub całkowicie pomijanych i tworzenie z nich opowieści. Reżyser powinien być obdarzony silną osobowością, bowiem zawód ten jest wymagający i pochłania wiele czasu. Często trzeba podejmować szybkie i niełatwe decyzje, pracować pod presją czasu oraz producentów. Istotne w tym zawodzie są również zdolności psychologiczne nie tylko w twórczości, ale również w pracy w dużą grupą osób: reżyser musi panować nad aktorami, z którymi współpraca często bywa bardzo trudna[4].

Lista zawodów[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

 Zobacz też kategorię: Reżyserzy.

Przypisy

  1. Historia teatru [dostęp 2016-01-04] (pol.).
  2. Antoine André – WIEM, darmowa encyklopedia, portalwiedzy.onet.pl [dostęp 2016-01-04].
  3. Historia filmu [dostęp 2016-01-04] (pol.).
  4. Reżyser, Portal Praca.pl [dostęp 2016-01-04].