Receptory Toll-podobne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Receptory toll-podobne (od ang. Toll-like receptors, skrót: TLR) – to rodzina białek odgrywająca kluczową rolę w odpowiedzi odpornościowej nieswoistej (wrodzonej).

Nazwa tych receptorów pochodzi od nazwy (toll) wcześniej odkrytego genu muszki owocowej (Drosophila melanogaster).

Funkcja TLR[edytuj | edytuj kod]

Podstawowym mechanizmem immunologicznym odpowiedzi odpornościowej nieswoistej chroniącej ssaki i owady przed zakażeniem bakteryjnym i wirusowym są receptory toll-like czyli toll-podobne (TLR, od ang. toll-like receptors)[1][2].

Receptory toll-podobne ulegają ekspresji w błonie komórkowej leukocytów, m.in.: komórek dendrytycznych, makrofagów, eozynofilów, komórek tucznych, komórek NK, komórkach efektorowych odpowiedzi immunologicznej swoistej (limfocytach T i B) oraz komórek niezwiązanych z układem immunologicznym: nabłonkowych, kardiomiocytów, keratynocytów, śródbłonka naczyń i fibroblastów[2].

Rodzaje TLR[edytuj | edytuj kod]

Są to błonowe receptory należące do receptorów rozpoznających wzorce (PRR)[3]. Receptory toll-like występują w błonie komórkowej (TLR1, TLR2, TLR4, TLR5, TLR6, TLR10 i TLR11), a także wewnątrz komórki w błonie endosomów (TLR3, TLR7, TLR8 i TLR9).

Pierwsze receptory kodowane przez zmutowany gen toll opisano u muszki owocowej (Drosophila melanogaster), u której są odpowiedzialne za procesy rozwojowe i układ odpornościowy. Homologiczne receptory u kręgowców zostały nazwane receptorami toll-like[3]. Dotychczas zidentyfikowano 13 genów u myszy i ludzi, które kodują TLR rozpoznające wzory molekularne - specyficzne struktury molekularne będące komponentami patogennych mikroorganizmów, niewystępujące u kręgowców. TLR znaleziono na komórkach odporności wrodzonej kręgowców oraz u roślin w mechanizmach odporności przeciwko wirusom i innym patogenom. Te drogi sygnałowe występują prawdopodobnie u wszystkich organizmów wielokomórkowych.

Wiązanie specyficznych antygenów prowadzi do:

  • aktywacji czynnika transkrypcji NF-κB oraz do produkcji interferonów α i β;
  • stymulacji reakcji wrodzonej odpowiedzi przeciwko infekcjom i inicjacji odpowiedzi nabytej przez aktywację dojrzewania komórek dendrytycznych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Nazwa receptora pochodzi z języka niemieckiego i została nadana przez Christiane Nüsslein-Volhard, odkrywczynię mutacji w genie muszki owocowej powodującej niewykształcenie części brzusznej u larw tego owada. Swoją obserwację opisała słowami Das war ja toll! („To było niesamowite!”), a następnie zmutowany gen nazwała toll[3].

Francuski naukowiec Jules Hoffmann na podstawie późniejszych badań wykazał, że białko Toll odgrywa także ważną rolę w odporności muszki owocowej na infekcje grzybicze[4].

Pod koniec lat 90. XX wieku homologiczne białko do toll drozofili zostało powiązane z mechanizmami odpornościowymi u kręgowców przez grupę badawczą pod kierunkiem Bruce’a Beutlera[5].

Za swoje odkrycia Hoffmann i Beutler otrzymali w 2011 roku wspólnie po połowie Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii (pozostałą połowę otrzymał Ralph Steinman)[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. R. Medzhitov. Toll-like receptors and innate immunity. „Nat Rev Immunol”. 1 (2), s. 135-145, 2001. DOI: 10.1038/35100529. PMID: 11905821. 
  2. a b Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Monika Majewska, Marian Szczepanik, Rola receptorów toll-podobnych (TLR) w odporności wrodzonej i nabytej oraz ich funkcja w regulacji odpowiedzi immunologicznej, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej”, 60, 2006, s. 52–63, ISSN 1732-2693.
  3. a b c publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Toll to be paid at the gateway to the vessel wall. „Arterioscler. Thromb. Vasc. Biol.”. 25 (6), s. 1085–1087, 2005. DOI: 10.1161/01.ATV.0000168894.43759.47. PMID: 15923538 (ang.). 
  4. B. Lemaitre, E. Nicolas, L. Michaut, JM. Reichhart i inni. The dorsoventral regulatory gene cassette spätzle/Toll/cactus controls the potent antifungal response in Drosophila adults.. „Cell”. 86 (6), s. 973-83, Sep 1996. DOI: 10.1016/s0092-8674(00)80172-5. PMID: 8808632. 
  5. A. Poltorak, X. He, I. Smirnova, MY. Liu i inni. Defective LPS signaling in C3H/HeJ and C57BL/10ScCr mice: mutations in Tlr4 gene.. „Science”. 282 (5396), s. 2085-8, Dec 1998. DOI: 10.1126/science.282.5396.2085. PMID: 9851930. 
  6. The Official Website of the Nobel Prize: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2011: Jules A. Hoffmann (ang.). www.nobelprize.org. [dostęp 2011-10-06].

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.