Redystrybucja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Redystrybucja (łac. redistributio, re - 'w tył; znów; naprzeciw' i distributio p. dystrybucja) – ponowny transfer dochodu, majątku lub nieruchomości od jednego podmiotu do drugiego spowodowane przez odpowiedni mechanizm społeczny[1] mający niwelować nierówności społeczne. Redystrybucja polega na "oddaniu" społeczeństwu środków pobranych przy pomocy np. podatków i przeznaczeniu tych pieniędzy na powszechną opiekę medyczną, szkolnictwo, sądownictwo, armię czy służby porządkowe. Redystrybucja może dotyczyć wszelkich podmiotów prawa, zarówno osób jaki i organizacji np. spółek, fundacji[2].

Polityka redystrybucji dochodu[edytuj | edytuj kod]

Polityka redystrybucyjna polega na kierowanym przez państwo działaniu polegającemu na podziale dochodów indywidualnych. Bez względu na kształt podziału dochodów pierwotnych, państwo poprzez politykę podatkową i uzupełniającą polegającą na pieniężnych transferach socjalnych może kształtować podział dochodów w społeczeństwie.

W literaturze istnieje kilka podejść do redystrybucji dochodu lub majątku:

  • (1) redystrybucja dobrowolnazasada produktywności – Zakłada, że każdy podmiot ma nienaruszalne prawo do produktów swojej pracy i kapitału i dlatego redystrybucja jest możliwa tylko na zasadzie dobrowolnych transferów. Występuje ochrona początkowego wyposażenia pojedynczych jednostek.
  • (2) redystrybucja startowazasada równych szans – Redystrybucja dozwolona tylko w celu wyrównania "startu" jednostki na wolnym rynku np. poprzez państwową edukację ubogiej młodzieży. Zakłada istnienie nierówności początkowych, których dany człowiek nie może zniwelować samodzielnie.
  • (3) redystrybucja ciągłazasada niwelowania skrajności – Podejmowanie działań przez państwo w zakresie zapewniania dostępu do dóbr podstawowych jak i regulowaniu dochodu do potrzeb danego człowieka). Zakłada, że występowanie jednostek o niskich, niekonkurencyjnych możliwościach nie powinno przekładać się na ich ubóstwo a podmiotów wysoce konkurencyjnych na "przesadne" bogactwo.
  • (4) redystrybucja totalna – zasada równego statusu – Redystrybucja jest ciągła i całkowita. Status materialny jednostki nie jest związany z posiadanymi możliwościami i jej pracą. Zakłada, że występowanie różnic w możliwościach nie powinno przekładać się na różnice w dochodach, inną wersją jest hasło "Od każdego według jego zdolności, każdemu według potrzeb" rozpropagowane przez Karola Marksa. Stanowi podstawę doktryny komunizmu.

Argumenty zwolenników redystrybucji dochodów[edytuj | edytuj kod]

  • Równość majątkowa miała by być wartością samą w sobie.
  • Ubodzy mają niewielki wpływ na swoją sytuację. Jako główne przyczyny ubóstwa podaje się:
    • niski poziom edukacji,
    • rozbite i patologiczne rodziny,
    • złe warunki mieszkaniowe,
    • niedożywienie w dzieciństwie.
  • Zmiany technologiczne poprawiają życie przede wszystkim bogatej części społeczeństwa[3].
  • Nierówności społeczne determinują szereg negatywnych efektów społecznych: przestępczość, narkomanię itp.[4]
  • Powodują stabilizację popytu.
  • Nierówności powodują pogorszenie się koniunktury[4].

Argumenty przeciwników redystrybucji[edytuj | edytuj kod]

  • Nie można mówić o sprawiedliwym podziale dóbr, gdyż sprawiedliwość może się odnosić wyłącznie do świadomych działań człowieka[5].
  • Redystrybucja następuje zawsze na czyiś koszt i jest to sprzeczne z prawem własności.
  • Człowiek jest odpowiedzialny za swój los i tylko on może go odmienić.
  • Ubóstwo to skutek niewłaściwego postępowania danego człowieka.
  • Redystrybucja dochodu zmniejsza skłonność do pracy.
  • Brak jest bodźców do poprawy sytuacji. Bezrobotnym lepiej nie pracować i pobierać zasiłki niż znaleźć pracę i je utracić.
  • Nierówności dochodów są napędem do wzrostu gospodarczego (badania naukowe obalają tą tezę[4])

Formy redystrybucji państwowej[edytuj | edytuj kod]

Redystrybucji dochodowej[edytuj | edytuj kod]

Redystrybucji majątku i nieruchomości[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. "Redistribution". Stanford Encyclopedia of Philosophy. Stanford University. 2 July 2004. Retrieved 13 August 2010
  2. Harvey S. Rosen & Ted Gayer, Public Finance (2010)
  3. Dew-Becker, Ian & Gordon, Robert J, 2008. Controversies about the Rise in American Inequality: A Survey CEPR Discussion Papers 6817, C.E.P.R. Discussion Papers.
  4. 4,0 4,1 4,2 Robert Booth 2010: The Spirit Level: how 'ideas wreckers' turned book into political punchbag (ang). The Guardian. 13 Sierpnia 2010. [Dostęp 13.06.2015]
  5. http://mises.pl/wp-content/uploads/2010/11/H.-Kaczmarczyk-F.A.Hayek-jako-krytyk-sprawiedliwosci-spolecznej.pdf
  6. Niekiedy za podatek nie będący formą redystrybucji uważa się tylko podatek pogłówny, w którym kwota podatku, a nie jego stopa jest niezależna od dochodu