Reforma ortograficzna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Reforma ortograficzna, reforma pisowni – zmiana w normach pisowni danego języka, z konieczności rewolucyjna i wprowadzana przez wyższy autorytet[1]. Reforma ortograficzna jest wyrazem regulacji pisemnej formy języka, ale może być powiązana ze zmianami w języku ustnym[2]. Celem reformy ortograficznej bywa zapewnienie większej zgodności między językiem pisanym a mówionym[3], ułatwienie nauki pisowni[4]. Wpływa wówczas na równowagę między prawidłami systemu pisowni, modyfikuje udział reguły morfologicznej i reguły fonologicznej[4]. Pisownia jest bowiem bardziej konserwatywna od mowy i w toku ewolucji języka dochodzi do powstania rozdziału między obydwoma bytami – ortografia zaczyna uwydatniać zbieżności morfologiczne[4]. Inną motywacją dla reform ortograficznych jest podkreślenie odrębności narodu poprzez pogłębienie różnic w narodowych wzorcach ortograficznych[4].

Reformy ortograficzne przeprowadzano m.in. w Polsce (1936)[5], na Słowacji (1953)[6] i w Danii (1949)[4]. Niekiedy budzą negatywne reakcje opinii publicznej, np. w Czechach i Niemczech (lata 90 XX w.)[7], zwłaszcza ze strony inteligencji[4]. Nie wywierają istotnego wpływu na funkcjonowanie języka, lecz bywają przedmiotem krytyki purystycznej[8]. Nie zawsze są efektywne[4] i wiążą się z naruszeniem ciągłej tradycji literackiej[9]. Postulaty dotyczące reformy pisowni zgłasza się m.in. w przypadku języka angielskiego, który dysponuje etymologiczną ortografią, znacznie odbiegającą od wymowy[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ondřej Šefčík, PRAVOPISNÉ REFORMY, [w:] Petr Karlík, Marek Nekula, Jana Pleskalová (red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 [zarchiwizowane z adresu 2020-03-16] (cz.).
  2. Neil Bermel, Linguistic Authority, Language Ideology, and Metaphor: The Czech Orthography Wars, Walter de Gruyter, 2008, s. 3, ISBN 978-3-11-019766-2 (ang.).
  3. a b Bohumil Trnka, Rozbor nynější spisovné angličtiny, Uniwersytet Karola w Pradze, 2014, s. 60–61, ISBN 978-80-246-2434-1 (cz.).
  4. a b c d e f g hasło „spelling reform”, [w:] E.K. Brown, R.E. Asher, J.M.Y. Simpson, Encyclopedia of language & linguistics, Elsevier, 2006, ISBN 978-0-08-044299-0 (ang.).
  5. Adolf Kellner, Revise polského pravopisu, „Slovo a slovesnost”, 2 (4), 1936, s. 246–248 (cz.).
  6. Jozef Mistrík, Encyklopédia jazykovedy, Obzor, 1993, s. 40, ISBN 978-80-215-0250-5 (słow.).
  7. František Čermák, Jazyk a slovník. Vybrané lingvistické studie, Uniwersytet Karola w Pradze, Karolinum Press, 2014, s. 460, ISBN 978-80-246-2660-4 (cz.).
  8. Nils Langer, The Rechtschreibreform – A Lesson in Linguistic Purism, „German as a foreign language”, 3/2000, University of Bristol, 2000, s. 17–18 [zarchiwizowane z adresu 2020-03-16] (ang.).
  9. Jana Jůzlová, Nové universum: všeobecná encyklopedie, A-Ž, Euromedia Group - Knižní klub, 2003, s. 868, ISBN 978-80-242-1069-8 (cz.).