Regiony Włoch

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Włochy
Godło Włoch
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Włoch

Wikiprojekt Polityka

Regiony (jęz. wł. l. poj. regione, l. mn. regioni) w Republice Włoskiej stanowią jednostkę podziału terytorialnego najwyższego szczebla. Terytorium całego kraju jest podzielone na 20 regionów, które - na mocy art. 117 tamtejszej konstytucji - mają zagwarantowaną sporą niezależność administracyjną:

  • 15 z nich to tzw. regiony zwykłe – zostały ustanowione w roku 1970, a dzięki reformie konstytucyjnej z 2001 posiadają zwiększone uprawnienia legislacyjne, jednak finansowanie poszczególnych sfer życia w ich granicach odbywa się przede wszystkim z budżetu centralnego;
  • 5 z nich (od roku 1948: Dolina Aosty, Sardynia, Sycylia, Trydent-Górna Adyga, a od roku 1963 Friuli-Wenecja Julijska) posiada nadany specjalny status autonomii (tzw. regiony specjalne) - wynikający z uwarunkowań geograficznych, historycznych i obecności mniejszości narodowych - gwarantujący im bardzo duże uprawnienia fiskalne, ustawodawcze oraz administracyjne, w takich dziedzinach jak edukacja, zdrowie, czy infrastruktura (art. 116 włoskiej konstytucji). Budżety tych regionów tworzone są w znacznej mierze ze środków własnych (np. Dolina Aosty i Trydent-Górna Adyga mają prawo pozostawienia sobie od 90% do 100% podatków pobranych w regionie).

Wszystkie regiony posiadają własny statut – akt prawny, w którym określono formę rządu, a także podstawowe zasady organizacji i funkcjonowania. Zgodnie z art. 121 konstytucji, każdy region ma wybieralną radę regionalną (consiglio regionale) oraz odpowiednik polskiego zarządu województwaregionalny komitet wykonawczy (giunta regionale), na czele którego stoi - wybierany w wyborach powszechnych - prezydent (presidente della giunta regionale, inaczej presidente della regione, bądź governatore). Komitet jest odpowiedzialny przed radą i musi podać się do dymisji w przypadku utraty jej zaufania.

Włoskie regiony (z wyjątkiem Doliny Aosty) dzielą się na prowincje, te zaś na gminy.

Podział Włoch na 20 regionów wraz z ich nazwami i stolicami.
Autonomiczne regiony specjalne we Włoszech (kolor czerwony).

Wykaz regionów[edytuj]

Nazwa polska Nazwa oryginalna Stolica Ludność (2015)[1] Powierzchnia (2011) (km2)[2]
Flag of Abruzzo.svg Abruzja Abruzzo L'Aquila 1 330 200 10 831
Flag of Apulia.svg Apulia Puglia Bari 4 086 672 19 540
Flag of Basilicata.svg Basilicata Basilicata Potenza 575 884 10 073
Flag of Valle d'Aosta.svg Dolina Aosty Valle d'Aosta / Vallée d'Aoste Aosta 128 152 3 260
Emilia-Romagna-Bandiera.png Emilia-Romania Emilia-Romagna Bolonia 4 447 922 22 452
Friuli-Venezia Giulia-Flag.png Friuli-Wenecja Julijska Friuli-Venezia Giulia Triest 1 225 817 7 862
Flag of Calabria.svg Kalabria Calabria Catanzaro 1 974 808 15 221
Flag of Campania.svg Kampania Campania Neapol 5 856 649 13 670
Flag of Lazio.svg Lacjum Lazio Rzym 5 893 211 17 232
Flag of Liguria.svg Liguria Liguria Genua 1 579 732 5 416
Flag of Lombardy.svg Lombardia Lombardia Mediolan 10 000 339 23 863
Flag of Marche.svg Marche Marche Ankona 1 548 944 9 401
Flag of Molise.svg Molise Molise Campobasso 313 046 4 460
Flag of Piedmont.svg Piemont Piemonte Turyn 4 419 799 25 387
Flag of the Italian region Sardinia.svg Sardynia Sardegna Cagliari 1 661 537 24 100
Sicilia-Bandiera.png Sycylia Sicilia Palermo 5 087 280 25 832
Flag of Tuscany.svg Toskania Toscana Florencja 3 749 438 22 987
Flag of Trentino-South Tyrol.svg Trydent-Górna Adyga Trentino-Alto Adige / Südtirol Trydent 1 056 074 13 605
Flag of Umbria.svg Umbria Umbria Perugia 893 543 8 464
Flag of Veneto.svg Wenecja Euganejska Veneto Wenecja 4 924 747 18 407

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Statistiche demografiche ISTAT. www.demo.istat.it. [dostęp 2015-08-14].
  2. Principali statistiche geografiche sui comuni. www.istat.it. [dostęp 2015-08-14].