Reinhold Platz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Reinhold Platz
Ilustracja
Reinhold Platz (1921)
Data i miejsce urodzenia 16 stycznia 1886
Cottbus
Data i miejsce śmierci 15 września 1966
Ahrensburg
Zawód, zajęcie konstruktor lotniczy
Narodowość niemiecka
Pracodawca Fokker

Reinhold Platz (ur. 16 stycznia 1886 w Cottbus, zm. 15 września 1966 w Ahrensburgu) – niemiecki konstruktor lotniczy, główny konstruktor przedsiębiorstwa Fokker, twórca sławnych myśliwców z okresu I wojny światowej, w szczególności Fokkera D.VII.

W 1904 roku[1] nauczył się spawać nowatorską wówczas metodą z użyciem palnika acetylenowo-tlenowego, opracowaną przez Edmonda Fouchego, który – doceniając jego umiejętności, w tym spawania aluminium – wysyłał go do wielu krajów Europy by demonstrował nową technikę, co pozwoliło Platzowi zyskać wielkie doświadczenie[2] (m.in. praktykował spawając konstrukcje samolotów dla kilku samodzielnych pilotów i pionierów lotnictwa m.in. dla Hermanna Dornera i Gabriela Poulain[1]). Dzięki temu doświadczeniu dostał w 1912 roku pracę w zakładach Fokkera. Wczesne spawy były nader zawodne i niemieckie lotnictwo podchodziło do takich łączeń bardzo nieufnie, ale po serii badań, konstrukcje Fokkera, oparte na pracach Platza, udowodniły swoją solidność i bezpieczeństwo[3].

W 1915 roku Platz został awansowany na szefa działu konstrukcji eksperymentalnych, a rok później – na konstruktora[4]. Anton Fokker oficjalnie nigdy nie mianował „głównego konstruktora” i osobiście prowadził rozmowy z przedstawicielami władz i podwykonawcami. Trudno jasno ocenić wkład Fokkera, Platza i innych współpracowników w konstrukcje przedsiębiorstwa. Najprawdopodobniej Fokker, doskonały pilot, sugerował ogólny kształt nowej maszyny, Platz na tej podstawie konstruował prototyp, do którego Fokker – po oblocie – sugerował poprawki, aż maszyna była wystarczająco dopracowana, by kierować ją do produkcji seryjnej. Ani Fokker ani Platz nie mieli technicznego wykształcenia, ale uzupełniali nawzajem swoje doświadczenia – pierwszy pilota, drugi – technologa i praktyka konstrukcji[2].

Pod kierownictwem Platza przedsiębiorstwo Fokkera zbudowało wiele samolotów, noszących wewnętrzne oznaczenia od V.1 do V.45. W 1917 roku Platz został dyrektorem zakładów Fokkera w Schwerin, zatrudniających 1500 osób[4]. W swoich konstrukcjach rozwijał użycie płata o grubym profilu, opartym na dźwigarze o skrzynkowej budowie, lekkim, ale bardzo wytrzymałym[5]. Pierwszą seryjną maszyną wykorzystującą taką konstrukcję, był trójpłatowiec Fokker Dr.I[6]. Kolejnymi były dwupłatowe Fokker D.VI, i najsławniejsza konstrukcja Platza – D.VII. Samoloty te obywały się bez zewnętrznych usztywnień w postaci zastrzałów czy drutów, co zmniejszało opory[7]. Fokker D.VII był łatwy w pilotażu, solidny, niezwykle zwrotny i o wielkiej możliwości manewru pionowego, nawet na dużych wysokościach[8]. Dzięki swoim zaletom był tak groźny dla lotnictwa Ententy, że jako jedyny został wymieniony w akcie zawieszenia broni: Niemcy zostały zobowiązane do wydania swojego lotnictwa Aliantom, „w szczególności aparatów typu D.VII”[5]. Kolejna konstrukcja Platza, górnopłat D.VIII wygrał kolejny konkurs na myśliwiec urządzony przez lotnictwo niemieckie, ale ze względu na zakończenie wojny, nie został w pełni sprawdzony operacyjnie[9]. Po serii katastrof spowodowanych niedbałym wykonawstwem w fabryce Perzina, której Fokker zlecił budowę płatów dla swych samolotów, Platz przejął nadzór nad produkcją także w tych zakładach, podnosząc standardy jakości i zapewniając solidność produktów[10].

Po wojnie Platz wyemigrował wraz z Fokkerem do Holandii, gdzie kontynuował projektowanie samolotów i zarządzanie produkcją[2]. Pierwsza cywilna konstrukcja Platza, prototypowy V.44, był oparty o powiększoną konstrukcję myśliwca D.VIII z miejscami dla dwóch członków załogi i czterech pasażerów w otwartych kabinach. Rozwiązanie takie, typowe dla samolotów ówczesnych wojskowych było nieakceptowalne dla maszyny pasażerskiej[11] i pierwszy seryjny samolot tej klasy, F.II został wyposażony w zamkniętą kabinę[4]. Platz ulepszył następnie projekt, tworząc wygodny, choć wciąż niewielki (pięciomiejscowy) samolot F.III[12]. Oba samoloty, o mieszanej, drewniano-metalowej konstrukcji, też miały charakterystyczne dla maszyn Platza, wolnonośne grube skrzydła i kadłuby ze stalowych rur[13]. Najbardziej udany z samolotów Fokkera z lat 20. – Fokker F.VII nie był konstrukcji Platza, aczkolwiek ten był odpowiedzialny za poprawioną wersję F.VIIa[14] i zbudowanie trójsilnikowej wersji (F.VIIa/3m)[15]. Wykorzystując dostępność silniejszych jednostek napędowych Platz zbudował następnie większy dwusilnikowy F.VIII, uzyskując, dzięki likwidacji dziobowego silnika lepszą aerodynamikę kadłuba i zmniejszenie hałasu, co wiązało się z większym komfortem pasażerów[14].

W marcu 1931 roku odszedł z firmy na emeryturę[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b de Leeuw 1994 ↓, s. 13.
  2. a b c d Learman 2001 ↓, s. 16.
  3. de Leeuw 1994 ↓, s. 13–14.
  4. a b c de Leeuw 1994 ↓, s. 14.
  5. a b Learman 2001 ↓, s. 83.
  6. Learman 2001 ↓, s. 89.
  7. Gray i Thetford 1970 ↓, s. 102–107.
  8. Learman 2001 ↓, s. 121.
  9. Gray i Thetford 1970 ↓, s. 107–109.
  10. Learman 2001 ↓, s. 153.
  11. de Leeuw 1994 ↓, s. 10.
  12. de Leeuw 1994 ↓, s. 22.
  13. de Leeuw 1994 ↓, s. 23.
  14. a b de Leeuw 1994 ↓, s. 46.
  15. de Leeuw 1994 ↓, s. 51.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rene de Leeuw: Fokker Commercial Aircraft From the F.I of 1918 Up to the Fokker 100 of Today. N.V. Koninklijke Nederlandse Vliegtuigenfabriek Fokker, 1994. (ang.)
  • Paul Learman: Fokker aircraft of World War One. Marlborough: Crowood Press, 2001. ISBN 1-86126-353-8. (ang.)
  • Peter Gray, Owen Thetford: German Aircraft of the First World War. London: Putnam, 1970. ISBN 0-85177-809-7.