Rejs Roku – Srebrny Sekstant

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sekstant z XIX w.

Rejs Roku – Srebrny Sekstant – najwyższe[według kogo?] polskie wyróżnienia żeglarskie, przyznawane corocznie od roku 1970 w pierwszy piątek marca, dla uczczenia rocznicy opłynięcia 1 marca 1937 roku przylądka Horn (Cap Horn) przez żaglowiec szkolny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni – „Dar Pomorza”. Na pokładzie tej fregaty, która jest obecnie jednym z oddziałów Muzeum Morskiego w Gdańsku, zbiera się Jury „Rejsu Roku”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Systematyczne honorowanie największych dokonań polskich żeglarzy zainicjowała grupa dziennikarzy „Głosu Wybrzeża”, pasjonatów żeglarstwa. Organizowali oni na Pomorzu cieszące się wielkim zainteresowaniem spotkania z Leonidem Teligą, który 30 kwietnia 1969 zakończył w Casablance ponad dwuletni rejs dookoła świata (zm. 21 maja 1970). Redaktorzy Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Kazimierz Kołodziej przygotowali regulamin dorocznych nagród „Rejs Roku”, za najwybitniejsze osiągnięcia polskich żeglarzy morskich, a Minister Żeglugi Jerzy Szopa ufundował główną nagrodę – „Srebrny Sekstant”. W następnych latach nagrodę fundowało Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej[1].

W 1973 roku ponownie polscy żeglarze pokonali trawers Hornu – jury „Rejsu Roku” przyznało „Srebrny Sekstant” Krzysztofowi Baranowskiemu, a drugie miejsce zajęli kapitanowie jachtu SY EurosAleksander Kaszowski i Henryk Jaskuła[2][3]. Nagrody nie otrzymał Tomasz Zydler, kapitan „Konstantego Maciejewicza”, który prowadził jacht w czasie zdobywania Przylądka, jednak nie wrócił do kraju. W roku 1974 utworzono polskie Bractwo Kaphornowców[1]. Po 43 latach liczba jego członków przekroczyła 600 (załogi kilkudziesięciu jachtów)[2][4].

Jeden raz nagrodę przyznano żeglarzowi zagranicznemu - w 1975 r. otrzymał ją Czech Richard Konkolski, pływający pod banderą ówczesnej Czechosłowacji, ale od początku kariery żeglarskiej związany z Polską i tradycyjnie uznawany za członka polskiego środowiska żeglarskiego, również dlatego, że legitymował się polskimi patentami żeglarskimi i był członkiem Polskiego Związku Żeglarskiego.

W latach 1970–2013 główne nagrody „Rejs Roku – Srebrny Sekstant” otrzymały 42 jachty, 18 wypraw dookoła świata („wielki krąg”), 11 startów w oceanicznych regatach, 12 rejsów polarnych. Wśród nagrodzonych osób było 43 kapitanów (3 kobiety, 4 żeglarzy polonijnych, 1 cudzoziemiec, 7 osób uhonorowano dwukrotnie). Wyróżniono też jeden katamaran („Warta Polpharma”) i jeden trójmasztowy szkuner („Zawisza Czarny”)[2][3].

Jury konkursu[edytuj | edytuj kod]

W obradach Jury konkursu, odbywających się w salonie komendanta żaglowca-muzeum „Dar Pomorza”, biorą udział przedstawiciele organizatorów i zwycięzcy poprzednich edycji. W roku 2012 w obradach brali udział m.in.[1][5]: kontradmirał Czesław Dyrcz (przewodniczący Jury, rektor-komendant Akademii Marynarki Wojennej), Maciej Leśny (przedstawiciel Prezesa PZŻ, przewodniczący Komisji Żeglarstwa Morskiego) oraz publicyści-pomysłodawcy „Rejsu Roku – Srebrnego Sekstantu” – Tadeusz Jabłoński, Zenon Gralak i Aleksander Goski. W grupie żeglarzy reprezentujących laureatów edycji 1–42, znaleźli się m.in. Krystyna Chojnowska-Liskiewicz, Jerzy Jaszczuk, Andrzej Rościszewski, Jerzy Wąsowicz.

Logo nagrody i opis[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze logo „Rejsu Roku” opracowano w roku 1970, przed ustanowieniem ministerialnej nagrody głównej („Sekstantu Roku”); akcji patronował wówczas Głos Wybrzeża. Czarno białe logo miało kształt prostokąta z szerokim obramowaniem o lekko zaokrąglonych narożach. Dookoła wewnętrznego, białego prostokąta znajdował się schematyczny rysunek jachtu, przedstawionego jako trzy czarne pola: półokrąg przedstawiający kadłub slupa i dwa zniekształcone trójkąty, przedstawiające grot i fok. Wierzchołki żagli umieszczono na tle umownego obrazu kuli ziemskiej (równik, 2 południki i 2 równoleżniki). W czarnym obramowaniu prostokąta znajdował się biały napis (majuskuła): w dolnej części obwodu – 1970, a w części pozostałej – REJS ROKU * GŁOS WYBRZEŻA[3].

W następnych latach w szerokim obramowaniu wewnętrznego prostokąta były umieszczane napisy: REJS ROKU (po lewej stronie) i SREBRNY SEKSTANT (po prawej). W polu grota umieszczono herb Gdańska (dwa równoramienne krzyże w słup i korona). Logo było stosowane w wersji czarno-białej[2] oraz barwnej (granatowe obramowanie z białym napisem, a na białym tle wewnętrznego prostokąta – czarny kadłub żaglówki i czerwone żagle z barwnym herbem)[5][6][a].

Zwycięzcy konkursu „Rejs Roku” otrzymują symboliczne koło sterowe z plakietką, a zdobywcy I miejsca – dodatkowo sekstant, wręczany w drewnianym kuferku przez przedstawiciela ministerstwa podczas uroczystej gali w Dworze Artusa. W czasie tej samej uroczystości są wręczane nagrody „Rejs Roku” niższych stopni oraz „Bursztynowa Róża Wiatrów” – puchar od Prezydenta Gdańska[7][8].

Nagrodzeni Srebrnym Sekstantem[edytuj | edytuj kod]

Zdobywcy pierwszej nagrody „Rejs Roku Srebrny Sekstant”[6][8]
Rok Laureat Uzasadnienie
1970 kpt. Andrzej Rościszewski – za opłynięcie Islandii na s/y „Śmiały”
1971 kpt. Bogdan Olszewski – za rejs do Murmańska na s/y „Alf”
1972 kpt. Dariusz Bogucki – za rejs na Spitsbergen i Jan Mayen na s/y „Mestwin”
1973 kpt. Krzysztof Baranowski – za pierwsze polskie samotne opłynięcie globu ziemskiego wokół przylądka Horn na s/y „Polonez”
1974 kpt. Zygfryd Perlicki – za udział w pierwszych, w historii światowego żeglarstwa, załogowych wokółziemskich regatach szlakiem windjammerów (s/y „Copernicus”)
1974 kpt. Zdzisław Pieńkawa – za udział w pierwszych, w historii światowego żeglarstwa, załogowych wokółziemskich regatach szlakiem windjammerów (s/y „Otago”)
1975 kpt. Richard Konkolski – za samotny rejs dookoła świata na s/y „Nike”
1976 kpt. Kazimierz Jaworski – za zdobycie II miejsca w klasie Jester w Transatlantyckich Regatach Samotnych Żeglarzy na trasie PlymouthNewport na s/y „Spaniel”
1977 kpt. Kazimierz Jaworski – za zdobycie II miejsca na s/y „Spanielek” w Transatlantyckich Regatach Samotnych Żeglarzy na mini jachtach
1978 kpt. Krystyna Chojnowska-Liskiewicz – za pierwszy na świecie samotny rejs kobiety dookoła świata na s/y „Mazurek”
1979 kpt. Jerzy Rakowicz – za zwycięstwo w regatach samotnych żeglarzy na trasie FalmouthAzory – Falmouth na s/y „Spaniel”
1980 kpt. Henryk Jaskuła – za samotny rejs dookoła świata bez zawijania do portów z Gdyni do Gdyni wokół przylądka Horn na s/y „Dar Przemyśla”
1981 kpt. Wojciech Wierzbicki – za pierwsze polskie opłynięcie archipelagu Svalbard na s/y „Gedania”
1982 kpt. Ryszard Wabik – za rejs do Ameryki Południowej z opłynięciem przylądka Horn na s/y „Wojewoda Koszaliński”
1983 kpt. Michał Szafran – za rejs dookoła świata na s/y „Nasz Dom”
1984 kpt. Andrzej Urbańczyk – za samotny rejs dookoła świata na s/y „Nord IV”
1986 kpt. Wojciech Jacobson – za rejs z Le Havre przez Kanał Panamski do Vancouver na s/y „Vagabond”
1986 kpt. Ryszard Wabik – za wyprawę dookoła świata szlakiem Władysława Wagnera na s/y „Tropiciel”
1987 kpt. Bogdan Marciniak – za rejs do Australii wokół przylądka Dobrej Nadziei na s/y „Asterias”
1988 kpt. Wojciech Jacobson,
kpt. Janusz Kurbiel,
kpt. Ludomir Mączka
– za pierwsze pokonanie arktycznego Przejścia Północno-Zachodniego z zachodu na wschód na s/y „Vagabond”
(zob. Rejs Vagabonda II przez Przejście NW)
1989 kpt. Wojciech Ogrzewalski – za transoceaniczne regaty na jachtach „Futuro” i „Barakuda”
1990 kpt. Jan Ludwig – za rejs dookoła świata na s/y „Zawisza Czarny”
1991 kpt. Janusz Kurbiel – za dwukrotne opłynięcie Spitsbergenu na s/y „Vagabond 3”
1992 kpt. Wojciech Skórski – za transatlantycki rejs na s/y „Agnessa”
1993 kpt. Jan Pinkiewicz – za arktyczny rejs na s/y „Dar Świecia”
1994 kpt. Tadeusz Jakubowski – za rejs dookoła świata na s/y „White Eagle”
1995 kpt. Jerzy Radomski – za wielką żeglarską włóczęgę w latach 1978–1995 na s/y „Czarny Diament” po wszystkich oceanach
1996 kpt. Mieczysław Siarkiewicz – za opłynięcie Spitsbergenu na s/y „Barlowento”
1997 kpt. Roman Paszke – za zdobycie Admiral’s Cup 97 na s/y „MK Cafe”
1998 kpt. Andrzej Armiński – za doskonałą postawę w regatach EXPO’98 Round the World Rally na s/y „Mantra 3”
1999 kpt. Lech Kosakowski – za samotny rejs Dunajem, Morzem Czarnym i Śródziemnym przez Atlantyk do Miami na s/y „Nona”
2000 kpt. Jerzy Wąsowicz – za wielki rejs do obu Ameryk wokół przylądka Horn na s/y „Antica”
2001 kpt. Roman Paszke – za znakomitą postawę w wokółziemskich regatach jachtów wielokadłubowych The Race 2000 na s/y „Warta – Polpharma”
2002 kpt. Wacław Strusiński – za harcerską wyprawę na arktyczne wody Spitsbergenu na s/y „Alefant
2003 kpt. Jacek Wacławski – za rejs na s/y „Stary” wokół przylądka Horn z dotarciem do antarktycznej stacji polarnej PAN na Wyspie Króla Jerzego
2004 kpt. Przemysław Mączkowski – za arktyczną wyprawę wokół Spitsbergenu, następnie dotarcie do wysp Archipelagu Franciszka Józefa na s/y „Politechnika”
2005 kpt. Barbara Królikowska – za wielki rodzinny rejs dookoła świata na s/y „Karolka”
2006 kpt. Jacek Wacławski
oraz Dominik Bac,
Sławomir Skalmierski,
Tomasz Szewczyk
– za pokonanie na jachcie „Stary” Przejścia Północno-Zachodniego
2006 kpt. Tadeusz Natanek – za pokonanie na jachcie „Nekton” Przejścia Północno-Zachodniego
2007 kpt. Jarosław Kaczorowski – za udany start na jachcie „Allianz.pl” w oceanicznych regatach samotnych żeglarzy Transat 6.50
2008 kpt. Tomasz Lewandowski – za rejs na jachcie „Luka” dookoła świata bez zawijania do portów najtrudniejszą trasą ze wschodu na zachód
2009 kpt. Joanna Pajkowska – za rejs na jachcie „Mantra Asia” – najszybszy i drugi kobiecy samotny rejs dookoła świata pod polską banderą
2010 kpt. Jerzy Radomski – za wielką, trwającą 32 lata wyprawę życia po wszystkich oceanach, na jachcie „Czarny Diament”
2011 kpt. Zbigniew Gutkowski – za znakomity start i zajęcie II miejsca w etapowych regatach wokółziemskich samotnych żeglarzy VELUX 5 Oceans Race na jachcie „Operon Racing”
2012 kpt. Tomasz Cichocki – za rejs dookoła świata na jachcie „Polska Miedź” z zawinięciem do jednego portu (1 lipca 2011 – 6 maja 2012[9]
2013 kpt. Ryszard Wojnowski – za pionierskie, pierwsze w historii polskiej bandery sportowej pokonanie Przejścia Północno-Wschodniego[10]
2014 kpt. Ryszard Wojnowski – za kontynuowanie okołobiegunowego żeglarskiego projektu
2015 kpt. Piotr Kuźniar – za rekordową południową żeglugę po antarktycznym Morzu Rossa oraz pokonanie Przejścia Północno-Zachodniego na jachcie „Selma Expeditions”[11]
2016 kpt. Szymon Kuczyński – za samotne opłynięcie świata na małym jachcie „Atlantic Puffin” w ramach projektu „Maxus Solo Around”[12]
2017 kpt. Joanna Pajkowska – za zwycięski start, wraz z Uwe Rottgeringiem, na s/y „Rote 66”, w transatlantyckich regatach TwoSTAR 2017”
2018 kpt. Szymon Kuczyński – za samotny rejs dookoła świata bez zawijania do portów na niewielkim jachcie "Atlantic Puffin"
2018 kpt. Mariusz Koper – za opłynięcie Antarktydy trasą poniżej 60⁰ S na s/y "Katharsis II"

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W przypadku nagród „Rejs Roku” niższych stopni prawa część obramowana nie jest wypełniona tekstem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Komunikat Jury najwyższych polskich trofeów żeglarskich, Nagród Honorowych „Rejs Roku 2012” i „Srebrny Sekstant” (Nagroda Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej) (pol.). W: Strona internetowa Bractwa Kaphornowców [on-line]. www.bractwo-kaphornowcow. [dostęp 2013-02-17].
  2. a b c d Trochę historii – uroczystość Rejs Roku (pol.). W: Sail.info [on-line]. www.sail-info.pl, 2010-03-04. [dostęp 2013-02-17].
  3. a b c Rejs Roku/Srebrny Sekstant. Szkic historyczny, Edycja 2011, opubl. R&R Studio Kreatywne (data dostępu: 2013-02-17)
  4. Rejs roku – Srebrny Sekstant. W: Serwis informacyjno-społecznościowy dla żeglarzy Sailbook.pl [on-line]. sailbook.pl. [dostęp 2013-02-17].
  5. a b Komunikat jury najwyższych polskich trofeów żeglarskich nagród honorowych „Rejs Roku 2012” i „Srebrny Sekstant” 31.12.2012. W: Portal PZŻ [on-line]. www.pya.org.pl. [dostęp 2013-02-17].
  6. a b Zdobywcy Głównych Nagród Honorowych „Rejs Roku” i „Srebrny Sekstant”. W: Portal Gdańsk [on-line]. www.gdansk.pl, 2010-03-08. [dostęp 2013-02-16].
  7. Kapitan Jerzy Radomski i Srebrny Sekstant (fot. Adam Warżawa). W: Uroczystość Rejs Roku 2010 [on-line]. polskalokalna.pl. [dostęp 2013-02-17].
  8. a b Zdobywcy głównych nagród honorowych „Rejs Roku – Srebrny Sekstant” w latach 1970–2013. W: Rejs Roku [on-line]. www.rejsroku.pl. [dostęp 2014-10-07].
  9. Komunikat Jury Polskich Trofeów Żeglarskich i Nagród Honorowych „REJS ROKU 2012” i „SREBRNY SEKSTANT” (pol.). W: Sailnews Polska. Wiadomość, informacja [on-line]. www.portalzeglarski.com, 2012-12-31. [dostęp 2013-02-16].
  10. SREBRNY SEKSTANT DLA RYSZARDA WOJNOWSKIEGO (pol.). W: Subiektywny Serwis Informacyjny [on-line]. [dostęp 2014-01-03].
  11. „Srebrny Sekstant” i „Rejs Roku 2015” dla kapitana Piotra Kuźniara!. rejsroku.pl, 31 grudnia 2015. [dostęp 2017-01-02].
  12. Szymon Kuczyński laureatem nagród „Srebrny Sekstant” i „Rejs Roku 2016”. RejsRoku.pl, 31 grudnia 2016. [dostęp 2017-01-02].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]