Religia w Turcji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Religia w Turcji – od stuleci zdominowana jest przez islam, który wyznaje zdecydowana większość (98,3%) społeczeństwa. Około 1,2% jest niewierząca, a 0,5% wyznaje inne religie, głównie chrześcijaństwo[1]. Przed islamem w Turcji powszechne było chrześcijaństwo[2].

Według najnowszego sondażu Eurobarometru z 2010 roku odpowiedzi mieszkańców Turcji na pytania w sprawie wiary były następujące[3]:

  • 94% – „Wierzę w istnienie Boga”,
  • 1% – „Wierzę w istnienie pewnego rodzaju ducha lub siły życiowej”,
  • 1% – „Nie wierzę w żaden rodzaj ducha, Boga lub siły życiowej”,
  • 4% – „Nie wiem”.

Wolność religijna[edytuj | edytuj kod]

Rzymskokatolicka Katedra Św. Jana w Izmirze

Konstytucja Turcji określa kraj jako państwo świeckie. Zapewnia wolność sumienia, przekonań religijnych, kultu i zakazuje dyskryminacji ze względu na religię. Mimo to, rząd nie uznaje prawa do sprzeciwu wobec służby wojskowej[4]. Turcja w 2019 roku znalazła się na 26. miejscu w Światowym Indeksie Prześladowań sporządzonym przez organizację Open Doors. Jako główny powód prześladowania chrześcijan podano islamski nacjonalizm[5].

Islam[edytuj | edytuj kod]

Turcy przybyli z Azji Środkowej w X wieku i zostali nawróceni na islam. Kiedy osiedlili się we współczesnej Turcji, ustanowili swój rząd, zwyczaje i prawa według przykazań islamu. Rozpoczęli także instytucje społeczno-religijne zwane bractwami sufickimi[6]. Islamizacja Anatolii rozpoczęła się po Bitwie pod Manzikertem w 1071 roku[2]. Dalej rozpowszechnieniu islamu przyczyniło się Imperium Osmańskie (1299-1922), gdzie sułtan był uważany za „obrońcę islamu”[7].

Do roku 1923 islam był oficjalną religią państwową ówczesnego Imperium Osmańskiego. Wraz z utworzeniem Republiki Tureckiej w roku 1923 państwo i religia zostały oddzielone od siebie[8].

Obecnie większość muzułmanów w Turcji to sunnici, którzy stanowią 77,5% wszystkich wyznawców islamu. Pozostałe odłamy w Turcji to głównie: alewici, szyicidżafaryci i alawici[4]. Szacuje się, że Turcja jest domem dla ponad 85 tysięcy meczetów[2]. W 2015 roku Pew Research Center oszacował liczbę muzułmanów na 75,5 miliona, co czyni z Turcji ósmy co do wielkości dom dla wyznawców islamu[9].

Chrześcijaństwo[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Chrześcijaństwo w Turcji.
Ormiański kościół w Stambule

Chrześcijaństwo w Turcji ma długą historię, sięgającą I wieku naszej ery. Z powodu historycznych obciążeń, takich jak ludobójstwo Ormian i Asyryjczyków, a także ludobójstwo Greków odsetek chrześcijan w Turcji spadł z prawie 25% w 1914 roku, do mniej niż 0,5% obecnie[10]. Co w przybliżeniu przekłada się na 200 tysięcy wyznawców[1].

Konstantynopol (współczesny Stambuł) i Antiochia (współczesna Antakya), w Turcji były obok Rzymu, Aleksandrii i Jerozolimy dwoma z pięciu ośrodków chrześcijaństwa. Stambuł długo był domem dla największej katedry na świecie – Hagia Sophia. Od jej budowy w VI wieku do podboju Stambułu przez Turków w 1453 roku Hagia Sophia służyła jako centrum religijne dla chrześcijaństwa wschodniego i Cesarstwa Bizantyjskiego. Ta wielka budowla stała się meczetem dla Turków, który został przekształcony w muzeum w 1935 roku po tym, jak Turcja stała się republiką świecką[10].

Obecnie do największych grup chrześcijan w Turcji należą: ormianie i prawosławni (88,5 tys.), katolicy (38,7 tys.), protestanci (34,2 tys.), niezależni (21,6 tys., w tym Świadkowie Jehowy – 4,2 tys.[11]) i niestowarzyszeni (10,8 tys.)[1]. Większość chrześcijan, szczególnie ormiańskich skoncentrowana jest w okręgu stambulskim[4].

Inne religie[edytuj | edytuj kod]

Inne religie w Turcji to między innymi: buddyzm (37,6 tys.), bahaizm (22,4 tys.), judaizm (16,7 tys.), tradycyjne religie plemienne (12,4 tys.)[1] i jezydyci (1 tys.)[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d WWL 2018 Church History and Facts – TURKEY, World Christian Database [dostęp 2019-12-06] (ang.).
  2. a b c 17.05. Turcja – kraj, który zwraca się ku swej przeszłości, Open Doors Polska [dostęp 2019-12-06] (pol.).
  3. Biotechnology Report (ang.). Eurobarometr (s. 204, 381). [dostęp 2019-12-06].
  4. a b c d TURKEY 2018 INTERNATIONAL RELIGIOUS FREEDOM REPORT (ang.). U.S. Department of State, 2019. [dostęp 2019-12-06].
  5. Turcja, Open Doors Polska [dostęp 2019-12-06] (pol.).
  6. Africa – Turkey (ang.). Mission Atlas Project. [dostęp 2019-12-06].
  7. BBC – Religions – Islam: Ottoman Empire (1301-1922), www.bbc.co.uk [dostęp 2019-12-06] (ang.).
  8. Marzena Godzińska, Religia w państwie Osmanów, www.polityka.pl, 2016 [dostęp 2019-12-06] (pol.).
  9. The countries with the 10 largest Christian populations and the 10 largest Muslim populations, Pew Research Center [dostęp 2019-12-06] (ang.).
  10. a b Ramazan Kılınç, Christians have lived in Turkey for two millennia – but their future is uncertain, The Conversation [dostęp 2019-12-06] (ang.).
  11. Watchtower: Sprawozdanie z działalności Świadków Jehowy na całym świecie w roku służbowym 2019. jw.org.