Reneta Landsberska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
'Reneta Landsberska'
'Reneta Landsberska'
Rodzaj Jabłoń (Malus)
Gatunek Malus domestica Borkh.
Rodzice siewka 'Harberts Renette'
Inne nazwy 'Ladsberska'
Hodowca Theodor Heinrich Otto Burchardt
Data wyhodowania 1840
Data zarejestrowania 1874-77
Pochodzenie Niemcy, Gorzów Wielkopolski (niem. Landberg)
Reneta Landsberska

Jabłoń domowa 'Reneta Landsberska' (także: Reneta Gorzowska, niem. Landsberger Renette lub Burchardt Renette, wł. Renetta di Landsberg, fr. Reinette de Landsberg) – odmiana jabłoni domowej (Malus domestica Borkh.), dokładniej renety, wyhodowanej w Gorzowie Wielkopolskim (niem. Landsberg an der Warthe) w 1840.

Historia[edytuj | edytuj kod]

'Renetę Landsberską' wyhodował Justizrat (radca prawny) z Gorzowa Wlkp. – Theodor Heinrich Otto Burchardt (1771-1853), syn nadburmistrza miasta w latach 1780-1787 – Davida Christiana Otto Burchardta. Rodzina posiadała podmiejski majątek Schönhof, połączony z okazałym sadem w okolicy dzisiejszych ulic Borowskiego i Jagiellończyka, gdzie Burchardt-syn prowadził doświadczenia pomologiczne. 'Renetę Landsberską' wyhodował w 1840, ale pierwsze owoce zrodziła ona dopiero w 1852 (tuż przed śmiercią hodowcy). Formalnie za odmianę jabłoni uznano ją po kolejnych kilkunastu latach (1874-1877). Około 1892 z jej nasion uzyskano kolejną odmianę – Hammerstein (także: Minister von Hammerstein), dziś już praktycznie zapomnianą.

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce 'Reneta Landsberska' uchodzi za zabytek przyrodniczy i nie jest powszechnie uprawiana. Dawniej uprawiano ją nad Dolną Wisłą, w Wielkopolsce oraz na Dolnym Śląsku. Na Kurpiach i Mazurach nie udawała się z uwagi na wrażliwość na niskie temperatury. W latach 1987-1990 drzewo było przedmiotem kwerendy prowadzonej przez Ogród Botaniczny PAN w Warszawie. Znajduje się w kolekcjach Arboretum w Bolestraszycach i Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach. W samym Gorzowie Wlkp. przy Zespole Szkół Ogrodniczych, w 2009 otwarto sad tej jabłoni, sadzone były także one w gorzowskich przedszkolach[1] oraz uprawiane są w kilku ogrodach np. na Wieprzycach. W najbliższym czasie planowane jest także wprowadzenie co najmniej 1000 sadzonek Renety Landsberskiej na gorzowski rynek[2].

Reneta Landsberska jest jedną z odmian preferowanych w polskim programie rolnośrodowiskowym mającym na celu ochronę zagrożonych zasobów genetycznych[3].

Normy europejskie[edytuj | edytuj kod]

W Niemczech 'Reneta Landsberska' jest dość popularną odmianą. Znajduje się w obrocie handlowym. 6 sierpnia 2001 Komisja Europejska ustaliła normy dla jabłek i gruszek. 'Renetę Landsberską' zaliczono do odmian o dużych owocach. 26 lutego 2009 w Polsce, rozporządzeniem ministra rolnictwa i rozwoju wsi (program rolnośrodowiskowy), uprawę tego jabłka uznano za jedną z cech sadu tradycyjnego.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

'Reneta Landsberska' owocuje bardzo obficie. Jest wrażliwa na mróz i choroby (np. parch, mączniak). Owoc jest średniej wielkości lub duży, najczęściej kulisto-stożkowaty, nieco spłaszczony. Skórka jest gładka, czasem tłusta, nieco błyszcząca, zielonożółta, często z pomarańczowym, słabym rumieńcem. Owoce oceniane przez konsumentów są jako smaczne, soczyste, winne, deserowe[4]. Dojrzewa na początku października, a dojrzałość spożywczą osiąga w grudniu lub styczniu. Jest wrażliwa na obicia i odgniecenia przy długotrwałym transporcie.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

'Reneta Landsberska', z uwagi na smak i konsystencję, nadaje się najlepiej ze wszystkich odmian jabłek do przyrządzania tradycyjnej szarlotki[5].

Przypisy

  1. Kazimierz Ligocki, Reneta landsberska - Multimedialna Encyklopedia Gorzowa, encyklopedia.wimbp.gorzow.pl [dostęp 2017-04-11] (ang.).
  2. Gorzów - GRH wraca z Renetą Landsberską - informacje, ogłoszenia, praca, www.gorzow.com [dostęp 2017-04-11] (pol.).
  3. Grzegorz Hodun, Wiesław Podyma: Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2011, s. 21–22, seria: Biblioteczka programu rolnośrodowiskowego 2007–2013. ISBN 978-83-62164-36-3.
  4. Małgorzata Kantorowicz-Bąk: Jabłoń w każdym ogrodzie. 2000.
  5. patrz źródło nr 4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. http://web.archive.org/web/20121209030024/http://grh.pl:80/content/view/54/57/ – restytucja renety landsberskiej
  2. http://web.archive.org/web/20080604173244/http://www.przyroda.lodzkie.pl:80/przyroda/topMenu/perly_przyrody/rosliny/tradycyjne_sady_PKWL/ – sady tradycyjne
  3. http://gorzow.wyborcza.pl/gorzow/1,36844,6953884,Reneta_landsberska_to_nasz_produkt_regionalny.html – reneta landsberska jako promocja Gorzowa Wlkp.
  4. Jerzy Zysnarski, Reneta landsberska (gorzowska), wyd. Gorzowskiego Rynku Hurtowego, Gorzów Wielkopolski, 2009.
  5. Rejman A. (red.) 1994. Pomologia. PWRiL, Warszawa. ​ISBN 83-09-01612-3​.
  6. Landsberger Renette – Lemgoer Ortsgruppe im Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland (niem.)