Reneta Landsberska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
'Reneta Landsberska'
'Reneta Landsberska'
Rodzaj Jabłoń (Malus)
Gatunek Malus domestica Borkh.
Rodzice siewka 'Harberts Renette'
Inne nazwy 'Ladsberska'
Hodowca Theodor Heinrich Otto Burchardt
Data wyhodowania 1840
Data zarejestrowania 1874-77
Pochodzenie Niemcy, Gorzów Wielkopolski (niem. Landberg)
Reneta Landsberska

Jabłoń domowa 'Reneta Landsberska' (także: Reneta Gorzowska, niem. Landsberger Renette lub Burchardt Renette, wł. Renetta di Landsberg, fr. Reinette de Landsberg) – odmiana jabłoni domowej (Malus domestica Borkh.), dokładniej renety, wyhodowanej w Gorzowie Wielkopolskim (niem. Landsberg an der Warthe) w 1840.

Historia[edytuj | edytuj kod]

'Renetę Landsberską' wyhodował Justizrat (radca prawny) z Gorzowa Wlkp. – Theodor Heinrich Otto Burchardt (1771-1853), syn nadburmistrza miasta w latach 1780-1787 – Davida Christiana Otto Burchardta. Rodzina posiadała podmiejski majątek Schönhof, połączony z okazałym sadem w okolicy dzisiejszych ulic Borowskiego i Jagiellończyka, gdzie Burchardt-syn prowadził doświadczenia pomologiczne. 'Renetę Landsberską' wyhodował w 1840, ale pierwsze owoce zrodziła ona dopiero w 1852 (tuż przed śmiercią hodowcy). Formalnie za odmianę jabłoni uznano ją po kolejnych kilkunastu latach (1874-1877). Około 1892 z jej nasion uzyskano kolejną odmianę – Hammerstein (także: Minister von Hammerstein), dziś już praktycznie zapomnianą.

Współcześnie[edytuj | edytuj kod]

W Polsce 'Reneta Landsberska' uchodzi za zabytek przyrodniczy i nie jest powszechnie uprawiana. Dawniej uprawiano ją nad Dolną Wisłą, w Wielkopolsce oraz na Dolnym Śląsku. Na Kurpiach i Mazurach nie udawała się z uwagi na wrażliwość na niskie temperatury. W latach 1987-1990 drzewo było przedmiotem kwerendy prowadzonej przez Ogród Botaniczny PAN w Warszawie. Znajduje się w kolekcjach Arboretum w Bolestraszycach i Instytutu Sadownictwa i Kwiaciarstwa w Skierniewicach. W samym Gorzowie Wlkp. przy Zespole Szkół Ogrodniczych, w 2009 otwarto sad tej jabłoni, sadzone były także one w gorzowskich przedszkolach[1] oraz uprawiane są w kilku ogrodach np. na Wieprzycach. W najbliższym czasie planowane jest także wprowadzenie co najmniej 1000 sadzonek Renety Landsberskiej na gorzowski rynek[2].

Reneta Landsberska jest jedną z odmian preferowanych w polskim programie rolnośrodowiskowym mającym na celu ochronę zagrożonych zasobów genetycznych[3].

Normy europejskie[edytuj | edytuj kod]

W Niemczech 'Reneta Landsberska' jest dość popularną odmianą. Znajduje się w obrocie handlowym. 6 sierpnia 2001 Komisja Europejska ustaliła normy dla jabłek i gruszek. 'Renetę Landsberską' zaliczono do odmian o dużych owocach. 26 lutego 2009 w Polsce, rozporządzeniem ministra rolnictwa i rozwoju wsi (program rolnośrodowiskowy), uprawę tego jabłka uznano za jedną z cech sadu tradycyjnego.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

'Reneta Landsberska' owocuje bardzo obficie. Jest wrażliwa na mróz i choroby (np. parch, mączniak). Owoc jest średniej wielkości lub duży, najczęściej kulisto-stożkowaty, nieco spłaszczony. Skórka jest gładka, czasem tłusta, nieco błyszcząca, zielonożółta, często z pomarańczowym, słabym rumieńcem. Owoce oceniane przez konsumentów są jako smaczne, soczyste, winne, deserowe[4]. Dojrzewa na początku października, a dojrzałość spożywczą osiąga w grudniu lub styczniu. Jest wrażliwa na obicia i odgniecenia przy długotrwałym transporcie.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

'Reneta Landsberska', z uwagi na smak i konsystencję, nadaje się najlepiej ze wszystkich odmian jabłek do przyrządzania tradycyjnej szarlotki[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Ligocki, Reneta landsberska - Multimedialna Encyklopedia Gorzowa, encyklopedia.wimbp.gorzow.pl [dostęp 2017-04-11] (ang.).
  2. Gorzów - GRH wraca z Renetą Landsberską - informacje, ogłoszenia, praca, www.gorzow.com [dostęp 2017-04-11] (pol.).
  3. Grzegorz Hodun, Wiesław Podyma: Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie. Warszawa: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 2011, s. 21–22, seria: Biblioteczka programu rolnośrodowiskowego 2007–2013. ISBN 978-83-62164-36-3.
  4. Małgorzata Kantorowicz-Bąk: Jabłoń w każdym ogrodzie. PWRiL, Poznań, 2000. ISBN 83-09-01718-9.
  5. patrz źródło nr 4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. http://web.archive.org/web/20121209030024/http://grh.pl:80/content/view/54/57/ – restytucja renety landsberskiej
  2. http://web.archive.org/web/20080604173244/http://www.przyroda.lodzkie.pl:80/przyroda/topMenu/perly_przyrody/rosliny/tradycyjne_sady_PKWL/ – sady tradycyjne
  3. http://gorzow.wyborcza.pl/gorzow/1,36844,6953884,Reneta_landsberska_to_nasz_produkt_regionalny.html – reneta landsberska jako promocja Gorzowa Wlkp.
  4. Jerzy Zysnarski, Reneta landsberska (gorzowska), wyd. Gorzowskiego Rynku Hurtowego, Gorzów Wielkopolski, 2009.
  5. Pomologia, Aleksander Rejman (red.), Stanisław Maciej Cegłowski, Warszawa: PWRiL, 1994, ISBN 83-09-01612-3, OCLC 833959678.
  6. Landsberger Renette – Lemgoer Ortsgruppe im Bund für Umwelt und Naturschutz Deutschland (niem.)