Republika Ałtaju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Republika Ałtaju
Республика Алтай
Алтай Республика
republika
Godło Flaga
Godło Flaga
Państwo  Rosja
Siedziba Gornoałtajsk
Prezydent Aleksandr Bierdnikow
Premier Aleksandr Bierdnikow
Powierzchnia 92 961,2 km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

217 007[1]
• gęstość 2,34 os./km²
Strefa czasowa czas moskiewski+3:00, UTC +7:00
Języki urzędowe rosyjski, ałtajski
Położenie na mapie Rosji
Położenie na mapie
Portal Portal Rosja
Altai republic map.png

Republika Ałtaju (Республика Алтай) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca w południowej części zachodniej Syberii, w zlewisku rzek Bija i Katuń. W ramach federacji Ałtaj graniczy z Tuwą, Chakasją, Krajem Ałtajskim oraz obwodem kemerowskim, ma także zewnętrzną granicę z Chinami, Mongolią i Kazachstanem.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Klimat umiarkowany kontynentalny, z krótkim, gorącym latem i długą, mroźną zimą. Powierzchnia republiki zróżnicowana, charakterystyczne wysokie grzbiety gór Ałtaj, poprzecinane głębokimi dolinami rzecznymi, rzadko szerokimi kotlinami górskimi. Najwyższa góra republiki – Biełucha (ałtajski: Kadyn-Baży), której wysokość wynosi 4506 m jest jednocześnie najwyższym punktem Syberii.

Strefa czasowa[edytuj | edytuj kod]

Republika należy do omskiej strefy czasowej (OMST). UTC +7:00 przez cały rok. Wcześniej, przed 27 marca 2011 roku, obowiązywał czas standardowy (zimowy) strefy UTC+6:00, a czas letni – UTC+7:00.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Zakłady przemysłu włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych, drzewnego i spożywczego. Na rzece Katuń elektrownie wodne Czemalska i Katuńska. Przez terytorium Ałtaju przechodzi Trakt Czujski (od Bijska do granicy z Mongolią). Region rolniczy wchodzący w skład Zachodniosyberyjskiego Regionu Ekonomicznego. Uprawa zbóż (głównie jęczmienia, owsa), roślin pastewnych, warzyw i drzew owocowych. Chów i hodowla bydła, kóz, owiec, jaków i marali. Myślistwo i eksploatacja lasów.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych za 2010 rok w republice mieszkało 206 168 osób. Następuje spadek udziału procentowego Rosjan, którzy w 1989 roku stanowili 60,36% a w 2010 roku stanowili 55,68% ludności republiki, podczas gdy następuje ciągły przyrost udziału procentowego rdzennych Ałtajczyków, którzy stanowili w .1989 roku - 30,99%, w 2002 roku - 32,98%, w 2010 roku - 35,33% ludności. Poza tym Kazachowie (w 2010 roku - 6,07%), Ukraińcy oraz Niemcy. Ludność miejska: 26,4%, wiejska: 73,6%.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tereny obecnego Ałtaju pozostawały w przeszłości kolejno pod zwierzchnictwem: kaganatu tureckiego (552-744), Ujgurów (do połowy IX w.) i Kirgizów (do początku XIII w.). W XIII w. obszar ten wszedł w skład imperium mongolskiego Czyngis-chana. Od XVIII w. stanowił rejon kolonizacji rosyjskiej. W latach 30. XIX w. wprowadzono alfabet dla języka ałtajskiego, rosyjscy uczeni zaczęli publikować słowniki i podręczniki gramatyki, założono również pierwsze szkoły. Na początku XX w. rozwinął się na tych terenach ruch religijny (łączący elementy lamaizmu i szamanizmu), będący wyrazem oporu miejscowej ludności przeciwko Rosji (stłumiony w 1904). W czerwcu 1922 utworzono na obszarze Ałtaju Ojrocki Obwód Autonomiczny, przekształcony w styczniu 1948 w Górnoałtajski Obwód Autonomiczny. Od czerwca do grudnia 1991 Górnoałtajska SRR, od marca 1992 Republika Ałtaju.

Prezydenci Ałtaju[edytuj | edytuj kod]

Tablice rejestracyjne[edytuj | edytuj kod]

Tablice pojazdów zarejestrowanych w Republice Ałtaju mają oznaczenie 04 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Miasto Populacja Ludność miejska Ludność wiejska Powierzchnia Gęstość zaludnienia
Gornoałtajsk 52 793 52 793 --- 95,5 km² 662,77 os./km²
Rejon Populacja Ludność miejska Ludność wiejska Powierzchnia Gęstość zaludnienia
czemalski 9471 --- 9471 3016 km² 3,14 os./km²
czojski 8919 --- 8919 4526 km² 1,96 os./km²
kosz-agacki 17 707 --- 17 707 19 845 km² 0,89 os./km²
majmiński 27 131 --- 27 131 1285 km² 21,1 os./km²
ongudajski 15 743 --- 15 743 11 744 km² 1,33 os./km²
szebaliński 14 504 --- 14 504 3794 km² 3,82 os./km²
turoczacki 12 996 --- 12 996 11 015 km² 1,18 os./km²
ułagański 11 772 --- 11 772 18 367 km² 0,64 os./km²
ust-kański 15 368 --- 15 368 6 244 km² 2,46 os./km²
ust-koksiński 17 485 --- 17 485 12 958 km² 1,35 os./km²

Religia[edytuj | edytuj kod]

Większość populacji republiki wyznaje prawosławie. Religią rdzennych mieszkańców – Ałtajczyków do końca XIX wieku był szamanizm; na początku XX wieku wielu przeszło na burchanizm, stanowiący połączenie buddyzmu (lamaizmu) z szamanizmem, niektórzy zaś przyjęli prawosławie. Kilka procent populacji (głównie Kazachowie) wyznaje islam. Nieliczną grupę stanowią Świadkowie Jehowy[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/Popul2017.xls
  2. Ałtajczycy – lud, który pokochaliśmy. „Przebudźcie się!”, s. 16–19, 22 czerwca 1999. Watchtower. ISSN 1234-1150. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]