Republika Dalekiego Wschodu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Дальневосточная Республика
Republika Dalekiego Wschodu
1920–1922
Flaga Republiki Dalekiego Wschodu
Herb Republiki Dalekiego Wschodu
Flaga Republiki Dalekiego Wschodu Herb Republiki Dalekiego Wschodu
Położenie Republiki Dalekiego Wschodu
Stolica Wierchnieudyńsk, następnie Czyta
Ustrój polityczny republika
Ostatnia głowa państwa prezydent Nikołaj Matwiejew
Ostatni szef rządu premier Piotr Koboziew
Powierzchnia
 • całkowita

2 867 000 km²
Jednostka monetarna rubel Republiki Dalekiego Wschodu
Data powstania 6 kwietnia 1920
Data likwidacji włączenie do ZSRR
15 listopada 1922
20-kopiejkowy znaczek RDW wydrukowany w 1922 w Czycie

Republika Dalekiego Wschodu (ros. Дальневосточная Республика, Dalniewostocznaja Riespublika) – krótkotrwałe państwo istniejące w warunkach rosyjskiej wojny domowej, we wschodniej Syberii, w latach 19201922.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rząd Republiki Dalekiego Wschodu. W środku Piotr Nikiforow

Państwo zostało zorganizowane w kwietniu 1920 przez komunistów pod kierownictwem Iwana Smirnowa. Motywem jego powołania, po rozbiciu przez Armię Czerwoną wojsk admirała Aleksandra Kołczaka i jego egzekucji, była chęć uniknięcia przez Rosję Sowiecką otwartego konfliktu militarnego z Japonią wobec zajmowania przez wojska japońskie Zabajkala w ramach rozpoczętej w 1918 antyradzieckiej Ekspedycji Syberyjskiej wojsk Ententy.

Marionetkowa[według kogo?] republika, ze stolicą początkowo w Wierchnieudinsku, a od października 1920 w Czycie obejmowała terytorium wschodniosyberyjskich obwodów Imperium Rosyjskiego: zabajkalskiego, nadmorskiego, kamczackiego i amurskiego. Miała być państwem buforowym pomiędzy Rosją Sowiecką a Chinami i Japonią, o ustroju demokratycznym i kapitalistycznym systemie gospodarczym, co przewidywała uchwalona przez zgromadzenie ustawodawcze 6 kwietnia 1920 konstytucja republiki.

W lipcu 1920 Republika Dalekiego Wschodu rozpoczęła rozmowy z władzami japońskimi, w których zobowiązała się, że ustrój komunistyczny nie zostanie przyjęty w republice, Armia Czerwona nie będzie dopuszczona na jej terytorium, a własność i prawa obywateli Japonii będą zachowane. 17 lipca zostało zawarte na tych zasadach porozumienie z Japończykami, 25 lipca rozpoczęła się ewakuacja wojsk japońskich z Zabajkala, zakończona 15 października 1920.

Armia Czerwona pod flagą wojsk Republiki Dalekiego Wschodu rozbiła siły Białych na Zabajkalu dowodzone przez Grigorija Siemionowa (lipiec-październik 1920). Pomiędzy czerwcem a sierpniem 1921 Armia Czerwona pod flagą własną i wojsk RDW rozbiła wojska barona Romana von Ungern-Sternberga w Mongolii. On sam został wzięty do niewoli 20 sierpnia 1921. Operację nadzorował Smirnow.

Działania na Zabajkalu były koordynowane przez Syberyjski Komitet Rewolucyjny kierowany przez Smirnowa. Ewakuacja wojsk japońskich z Zabajkala w październiku 1920 (pozostały jedynie we Władywostoku) oznaczała koniec zagranicznej interwencji militarnej w Rosji, zaś likwidacja sił Ungern-Sternberga - faktyczne wykluczenie zagrożenia ze strony Białych na Syberii. Po likwidacji zagrożenia ze strony Ungerna i jego ujęciu, Smirnow został 29 sierpnia 1921 roku odwołany z funkcji przewodniczącego Syberyjskiego Komitetu Rewolucyjnego i przewodniczącego Biura Syberyjskiego RKP(b).

W czerwcu 1922 roku zgromadzenie ludowe Republiki Dalekiego Wschodu opowiedziało się za przyłączeniem do RFSRR. 15 listopada 1922, po pełnej ewakuacji wojsk japońskich, RDW została oficjalnie włączona do Rosyjskiej FSRR.

Prezydenci Republiki Dalekiego Wschodu[edytuj | edytuj kod]

Premierzy Republiki Dalekiego Wschodu[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia, linki[edytuj | edytuj kod]