Republika Mahabadzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Republika Mahabadzka
كوماری مهاباد
Komarî Mehabad
1946
Flaga
Godło
Flaga Godło
Hymn: Ey Reqîb
(Hej Nieprzyjacielu)
Położenie
Język urzędowy

kurdyjski

Stolica

Mahabad

Ustrój polityczny

republika

Głowa państwa

prezydent Muhammad Qazi

Szef rządu

premier Haji Baba Sheikh

Powierzchnia
 • całkowita


37,437 km²

Waluta

rubel radziecki

Data powstania

22 stycznia 1946

Data likwidacji

16 grudnia 1946

Religia dominująca

islam

Strefa czasowa

UTC +03:30

Republika Kurdystanu lub Republika Mahabadzka – państwo kurdyjskie, istniejące od stycznia do grudnia 1946 na terytorium Iranu.

Powstanie Republiki[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 1945 działacze Demokratycznej Partii Irańskiego Kurdystanu postanowili wykorzystać sytuację związaną z osłabieniem rządu w Teheranie w związku z tzw. „kryzysem irańskim” i powołać autonomiczną republikę kurdyjską w Iranie. Tereny irańskiego Kurdystanu były wówczas pod okupacją wojskową Związku Radzieckiego, który popierał tendencje separatystyczne w północno-zachodnim Iranie. 15 grudnia 1945 oddziały kurdyjskie pod wodzą Mustafy Barzaniego zajęły Mahabad. 22 stycznia 1946 proklamowano utworzenie Republiki Kurdystanu ze stolicą w Mahabadzie. Prezydentem kraju został założyciel i przywódca Demokratycznej Partii Irańskiego Kurdystanu – Muhammad Qazi.

Upadek Republiki[edytuj | edytuj kod]

26 marca 1946 ZSRR podpisał porozumienie z rządem Iranu, na mocy którego wojska radzieckie miały wycofać się z północnego Iranu. Oznaczało to zakończenie poparcia Moskwy dla Kurdów. 13 grudnia wojska irańskie zajęły Tabriz. 17 grudnia 1946 Muhammad Qazi, chcąc uniknąć rozlewu krwi, poddał Republikę Mahabadzką bez walki. Rząd irański surowo ukarał wszystkich uczestniczących w proklamacji suwerennego Kurdystanu. Prezydent Qazi został postawiony przed trybunałem wojskowym i skazany na karę śmierci za zdradę stanu. Wyrok wykonano przez powieszenie na centralnym placu w Mahabadzie.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]