Republika Rodańska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Republika Rodańska
République Rhodanienne
18031810
18131815
Flaga
Herb
Flaga Herb
Położenie
Język urzędowy

francuski, niemiecki

Stolica

Sion

Ustrój polityczny

republika

Zależne od

 Francji

Powierzchnia
 • całkowita


5224 km²

Utworzenie

1803

Aneksja / Przyłączenie

Napoleon I / Szwajcaria
1810 i 1815

Religia dominująca

katolicyzm

Mapa

Republika Rodańska – marionetkowe państewko stworzone na przełomie 1802 i 1803 przez Napoleona I w celu uzyskania bezpiecznej przeprawy przez Alpy. Formalnie niepodległa, Republika była uzależniona od I Cesarstwa.

Powstanie[edytuj | edytuj kod]

Utworzona w 1798 Republika Helwecka była ciągle targana poważnymi kryzysami. W tej sytuacji, Napoleon – który potrzebował zabezpieczenia górskich szlaków komunikacyjnych pomiędzy Francją a Półwyspem Apenińskim – zdecydował się oderwać od Republiki Helweckiej cały kanton Valais i utworzył faktycznie uzależnioną od Francji, Republikę Rodańską.

Podział administracyjny i ustrój[edytuj | edytuj kod]

Republika została podzielona na tzw. dziesiątki[1], do których należały: Hérémence, Martigny i Entremont.

Organem prawodawczym był Sejm, do którego wchodzili przedstawiciele każdej dziesiątki. Delegatów do Sejmu (1 delegat na każde 2 tys. obywateli) mianowały Rady Dziesiątek spośród obywateli, którzy mieli doświadczenie w polityce, prawie lub byli oficerami (bez względu na to czy wywodzili się z chłopstwa, mieszczaństwa czy szlachty). Uchwały Sejmu mogły być jednak odrzucane przez dziesiątki.

Władza wykonawcza spoczywała na Radzie Państwa, która składała się z trzech członków, powoływanych przez Sejm. Przewodniczący Rady Państwa nosił tytuł Wielkiego Rządcy (w oryginale: Grand Bailli).

Aneksja i dalsze losy[edytuj | edytuj kod]

W 1810 Napoleon postanowił wcielić Republikę do Francji jako tzw. departament Simplon. Anektowana Republika Rodańska pozostawała w granicach francuskich do 1813. Niebawem po klęsce wojsk francuskich pod Lipskiem z departamentu wycofała się francuska administracja i 26 grudnia ogłoszono ponownie niepodległość[2]. Decyzję mieszkańców Republiki zaakceptowano ostatecznie pokojem paryskim. Jednak już 4 marca 1815 – po długich międzynarodowych negocjacjach i przyjęciu nowej konstytucji – Republika połączyła się ze Szwajcarią.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Współczesnym odpowiednikiem tego terminu może być gmina, choć w czasach napoleońskich dziesiątki odpowiadały raczej dystryktom. Sam podział na dziesiątki (fr. 'dizain) był stosowany w Valais od czasów średniowiecznych;
  2. W tym czasie w Valais stacjonowała część armii austriackiej, za której zgodą proklamowano niezależność.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dictionnaire historique de la Suisse, Hauterive 2002;
  • Jean-Luc Rouiller, Le Valais par les dates: une chronologie des origines à nos jours, Sion 1999.