Rewolta Beckmanów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rewolta Beckmanów
Powstania w Ameryce Łacińskiej
Ilustracja
Giuseppe Leone Righini - Widok na São Luis do Maranhão
Czas 1684-85
Miejsce São Luís, Maranhão
Terytorium Brazylia
Wynik Zwycięstwo władz portugalskich
Dowódcy
Manuel i Tomás Beckman Gomes Freire de Andrade
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Rewolta Beckmanów (port. Revolta de Beckman) – bunt plantatorów i kupców w mieście São Luís w Brazylii w latach 1684-85. Nazwa rewolty pochodzi od nazwiska przywódców rebelii, braci Beckman, którzy sprzeciwiali się polityce gospodarczej Portugalii wobec kolonii.

Tło historyczne[edytuj | edytuj kod]

Brazylia została odkryta przez Portugalczyków w 1500 roku i przez ponad 300 lat była portugalską kolonią, jednak inne państwa europejskie również przejawiały zainteresowanie jej obszarem. Francuzi próbowali założyć własną kolonię w okolicach dzisiejszego Rio de Janeiro, natomiast Holendrzy zamierzali przejąć uprawy trzciny cukrowej na Północnym Wschodzie. W 1624 roku Holendrzy zajęli miasto Salvador - ówczesną stolicę kolonii, leżącą na terenie dzisiejszego stanu Bahia i utrzymali się tam przez rok. Po tym, jak zostali wypędzeni z Salvadoru, nie dawali jednak za wygraną i podbijali inne tereny Północnego Wschodu, w tym obszary obecnego stanu Maranhão wraz z jego stolicą São Luís. Ostatecznie Holendrzy zostali pokonani przez Portugalczyków w 1654 roku i musieli definitywnie opuścić Brazylię[1][2].

Podczas swojej obecności w Brazylii, Holendrzy nawiązywali stosunki handlowe z miejscowymi kupcami i plantatorami. Po tym, jak zostali wyparci przez Portugalczyków, lokalny handel ucierpiał. Co więcej, Holendrzy zaczęli zakładać plantacje trzciny cukrowej na Karaibach, a tamtejszy cukier stanowił konkurencję dla produktu brazylijskiego. Doprowadziło to w drugiej połowie XVII wieku do kryzysu cukrowego w Brazylii, a co za tym idzie do stagnacji ekonomicznej oraz znacznego zubożenia społeczeństwa w regionie Nordeste, gdzie było najwięcej plantacji[3][4][5].

W celu zażegnania kryzysu, korona portugalska utworzyła w 1682 roku Companhia de Comércio do Maranhão (Kompanię Handlową Maranhão, pełna nazwa: Companhia Geral do Comércio do Estado do Maranhão), której zadaniem było dostarczanie miejscowej ludności produktów importowanych z Portugalii, skup towarów produkowanych w Brazylii, a także dostarczanie ok. 500 afrykańskich niewolników rocznie do pracy na lokalnych plantacjach trzciny cukrowej[6][7]. Ostatnie zobowiązanie Kampanii wiązało się z tym, że jezuici sprzeciwiali się niewolniczej pracy Indian, natomiast wyrażali zgodę na praktykowanie niewolnictwa czarnych. W praktyce, Kampania nie wywiązywała się ze swoich zadań[7]. Brazylijscy kupcy skarżyli się, że Portugalia w ten sposób zapewnia sobie monopol na handel w kolonii. Kampania narzucała wysokie ceny sprowadzanych z Europy towarów, które w dodatku były niewystarczające i złej jakości. Natomiast miejscowe produkty skupowano po zaniżonych cenach[8]. Kampania nie dostarczała też gwarantowanej liczby afrykańskich niewolników, co powodowało niezadowolenie plantatorów. Nie mogli oni uzupełnić brakującej siły roboczej Indianami, gdyż nie zgadzali się na to jezuici[9].

Przebieg rewolty[edytuj | edytuj kod]

Bunt rozpoczął się w nocy 24 lutego 1684 roku. Jego liderami byli plantatorzy Manuel i Tomás Beckman. Popierani przez kupców, bracia Beckman napadli na znajdujący się w mieście São Luís magazyn Kampanii i zrabowali znajdujące się tam towary. Wypędzili także jezuitów z miasta oraz pozbawili stanowiska gubernatora prowincji Maranhão[9].

Buntownicy ustanowili rząd złożony z latyfundystów, kupców i przedstawicieli kleru. Tomás Beckman udał się do Lizbony, aby złożyć przysięgę wierności królowi Portugalii oraz powiadomić portugalskie władze o niekompetencji Kampanii. Jednak gdy tylko przybył do Lizbony, został odesłany z powrotem do Maranhão, gdzie stanął przed sądem[8].

15 maja 1685 roku do Brazylii przybył nowy gubernator Gomes Freire de Andrade na czele portugalskich wojsk. Miał za zadanie przywrócenie władzy korony w prowincji Maranhão i nie napotkał żadnego oporu[8]. Buntownicy stanęli przed sądem. Manuel Beckman został skazany na śmierć, a jego brat Tomás na wygnanie. Pozostali dostali wyroki dożywotniego więzienia[10].

Pod koniec 1685 roku Kampania Handlowa Maranhão zakończyła swoją działalność[7].

Przypisy

  1. Invasões holandesas no Brasil - História, „InfoEscola” [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).
  2. Marcin Kula, Historia Brazylii, 1987.
  3. Daniel Arantes Loverde, Crise do Açúcar no Brasil Colonial - resumo, causas, história, www.historiadobrasil.net [dostęp 2017-11-24].
  4. Apogeu e a Crise do Açúcar - Brasil Escola, Brasil Escola [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).
  5. CacauLimão Comunicação Digital, Ciclo do Açúcar no Brasil - resumo, história, economia, www.suapesquisa.com [dostęp 2017-11-24].
  6. A Revolta de Beckman (Maranhão, 1684) - Mundo Educação, Mundo Educação [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).
  7. a b c Revolta de Beckman (1684). O Que Causou A Revolta de Beckman - Brasil Escola, Brasil Escola [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).
  8. a b c Revolta de Beckman, „Toda Matéria” [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).
  9. a b Daniel Arantes Loverde, Revolta de Beckman - resumo, causas, o que foi, líderes., www.historiadobrasil.net [dostęp 2017-11-24].
  10. Revolta de Beckman (1684) - História, „InfoEscola” [dostęp 2017-11-24] (port. braz.).