Rewolucja na Zanzibarze

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rewolucja na Zanzibarze
Ilustracja
Obszar wrzenia rewolucyjnego
Czas 12 stycznia 1964
Miejsce Zanzibar
Przyczyna dominacja mniejszości arabskiej
Wynik obalenie sułtanatu, utworzenie republiki ludowej a następnie połączenie z Tanganiką
Strony konfliktu
Rewolucjoniści Flag of the Sultanate of Zanzibar.svg Sułtanat Zanzibaru
brak współrzędnych

Rewolucja na Zanzibarze – rewolucja z 12 stycznia 1964 roku. W jej wyniku doszło do obalenia Sułtanatu Zanzibaru i proklamacji Ludowej Republiki Zanzibaru i Pemby, która w październiku tego samego roku połączyła się z Tanganiką. W wyniku zjednoczenia powstała Zjednoczona Republika Tanzanii[1][2].

Zanzibar na przestrzeni lat stanowił sułtanat w którym rolę głównej siły politycznej mieli Arabowie. W okresie kolonialnych rządów brytyjskich, władze zezwoliły na pewną emancypację murzynów a ludność afrykańska już w 1926 roku weszła w skład rady ustawodawczej i wykonawczej (było to zjawisko bezprecedensowe). Po II wojnie światowej utworzone zostały pierwsze partie polityczne. W 1957 roku ludność arabska utworzyła Nacjonalistyczną Partię Zanzibaru. W tym samym roku powstała opozycyjna wobec niej murzyńska Partia Afroszyrazyjska - partia reprezentowała interes Afrykanów z kontynentu oraz ludność Szirazi[1]. W 1959 roku założona została Ludowa Partia Zanzibaru i Pemby, zbliżona do Nacjonalistycznej Partii Zanzibaru. W 1963 roku utworzona została ostatnia spośród partii, partia Umma, głosząca poglądy marksistowskie[1]. W 1963 roku Zanzibar uzyskał od Brytyjczyków autonomię wewnętrzną a w grudniu tego samego roku niepodległość w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Ustrojem niepodległej wyspy stała się monarchia konstytucyjna[1].

Sytuacja na wyspie po uzyskaniu niepodległości pozostawała napięta. Ludność murzyńska dążyła do zniesienia dominacji Arabów. Jeszcze w styczniu 1964 roku wybuchła rewolucja - armia pod dowództwem generała Johna Okello obaliła rząd. Wojskowi utworzyli Radę Rewolucyjną a w miejsce sułtanatu proklamowali Ludową Republikę Zanzibaru i Pemby. Prezydentem republiki ludowej został Abeid Amani Karume. Rząd rewolucyjny poparty został przez Partię Afroszyrazyjską i Ummę (które dokonały zjednoczenia). W walkach zginęło około 100 tysięcy Arabów, reszta udałą się na wygnanie wraz z sułtanem. W kwietniu 1964 roku Zanzibar zjednoczył się z Tanganiką i utworzył federacyjne państwo - Zjednoczoną Republikę Tanganiki i Zanzibaru (od maja 1964 roku Tanzania)[1][2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Tanzania. Historia (pol.). encyklopedia.pwn.pl.
  2. a b Zanzibar (pol.). portalwiedzy.onet.pl.