Rexhep Shala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rexhep Shala
Data i miejsce urodzenia 1882
Prizren
Data i miejsce śmierci kwiecień 1943
Tirana
Albania Minister spraw wewnętrznych
Okres od 16 czerwca 1924
do 24 grudnia 1924
Poprzednik Abdurrahman Dibra
Następca Ahmed Zogu

Rexhep Shala (ur. 1882 w Prizrenie, zm. w kwietniu 1943 w Tiranie[1]) – albański polityk i wojskowy, minister spraw wewnętrznych w 1924.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Kosowie. Po ukończeniu szkoły w rodzinnej miejscowości wyjechał do Stambułu, gdzie ukończył studia w Akademii Wojskowej. W 1912 porzucił służbę w armii osmańskiej i związał się z rządem Ismaila Qemala[1]. W lipcu 1913 w stopniu kapitana, wspólnie z oficerami holenderskimi organizował albańską żandarmerię, obejmując komendę nad garnizonem we Wlorze[2]. W 1919 pełnił funkcję prefekta w Durrësie, a następnie w Szkodrze[3]. W 1919 został wysłany na konferencję pokojową w Paryżu, gdzie miał opowiedzieć o wrogich wobec Albańczyków działaniach serbskich[4].

W styczniu 1920 jako delegat ze Szkodry uczestniczył w obradach kongresu w Lushnji, który odnowił państwowość albańską[3]. W 1921 wziął udział w walkach ze zbuntowaną Republiką Mirdity, a następnie otrzymał stanowisko dowódcy batalionu stacjonującego w Tiranie[3].

W czerwcu 1924, kiedy wybuchło powstanie przeciwko legalnym władzom w Tiranie, Shala w stopniu podpułkownika dowodził garnizonem Szkodry. Zaprosił spiskowców do Szkodry, aby zorganizowali tam obrady Zgromadzenia Narodowego. W odpowiedzi został zdymisjonowany przez ministra spraw wewnętrznych Abdurrahmana Dibrę. Shala zlekceważył decyzję ministra i ogłosił w Szkodrze stan wyjątkowy, a następnie przyłączył się do powstania. Wraz z podległymi mu ludźmi skierował się ze Szkodry w stronę Tirany[1], do której wkroczył 10 czerwca 1924[2]. W nagrodę otrzymał stanowisko ministra spraw wewnętrznych w rządzie Fana Nolego[3]. Współtworzył w 1924 Radykalną Partię Demokratyczną (Partia Radikale Demokratike). Po dojściu do władzy Ahmeda Zogu w grudniu 1924 uciekł z kraju i osiedlił się w Sarajewie[1]. Na emigracji współpracował z organizacją Związek Narodowy (Bashkimi Kombetar). Powrócił do Albanii w 1942, w czasie okupacji włoskiej i zmarł rok później[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 115-116.
  2. a b Gjergj Titani, Proleter Hasani: Personalitete ushtarake shqiptare ne vite 1912 Dhjetor – 1997. Vellimi i pare. Tirana: Toena, 1997. (alb.)
  3. a b c d Hilë Lushaku: Ministrat e Brendshëm 1912-2007, vol.1.. Tirana: 2009, s. 297-305. ISBN 978-99956-07-42-5. (alb.)
  4. Owen Pearson: Albania in the Twentieth Century, A History: Volume I. New York: I.B. Tauris, 2004, s. 119. ISBN 978-1-84511-013-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kastriot Dervishi: Kryeministrat dhe ministrat e shtetit shqiptar në 100 vjet : anëtarët e Këshillit të Ministrave në vitet 1912-2012, jetëshkrimet e tyre dhe veprimtaria e ekzekutivit shqiptar. Tirana: Shtepia Botuese 55, 2012, s. 115-116.
  • Hilë Lushaku: Ministrat e Brendshëm 1912-2007, vol.1. Tirana: 2009, s. 297-305. ISBN 978-99956-07-42-5. (alb.)