Rezerwat przyrody Żaki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Żaki
rezerwat leśny
Typ fitocenotyczny[1][2]
Podtyp zbiorowisk leśnych[1][2]
Państwo  Polska
Województwo  małopolskie
Położenie gmina Oświęcim
Mezoregion Dolina Górnej Wisły
Data utworzenia 1959
Akt prawny M.P. z 1959 r. nr 23, poz. 104
Powierzchnia 12,24 ha
Ochrona częściowa
Położenie na mapie gminy wiejskiej Oświęcim
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Oświęcim
Żaki
Żaki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żaki
Żaki
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Żaki
Żaki
Położenie na mapie powiatu oświęcimskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu oświęcimskiego
Żaki
Żaki
Ziemia50°02′15″N 19°21′06″E/50,037500 19,351667

Rezerwat przyrody „Żaki”leśny rezerwat przyrody w południowej Polsce w Dolinie Górnej Wisły (województwo małopolskie). Jest położony w obrębie miejscowości Dwory II (przysiółek Żaki[3]) w gminie Oświęcim, w powiecie oświęcimskim[1]. Leży na gruntach Skarbu Państwa w zarządzie Nadleśnictwa Andrychów (leśnictwo Polanka Wielka)[1].

Obszar rezerwatu obejmuje zespół naturalnego lasu grądowego z przewagą starodrzewia lipowego, obrazującego fragment pierwotnego krajobrazu doliny Wisły[1][2].

Rezerwat został utworzony Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego Nr 18 z dnia 28 stycznia 1959 roku i początkowo zajmował powierzchnię 17,52 ha. W związku z budową w latach 70. kanału żeglownego „Nawiga” (dawna nazwa „Dwory”) na Wiśle, który od północy przylega bezpośrednio do rezerwatu, powierzchnia rezerwatu uległa zmniejszeniu[3] – obecnie wynosi ona 12,24 ha, nie jest to jednak na razie potwierdzone żadnym aktem prawnym[1].

Oprócz kanału, rezerwat otaczają stawy hodowlane i pola uprawne[3]. Budowa kanału, regulacja Wisły i strumienia płynącego przez teren rezerwatu spowodowały zmianę panujących tu stosunków wodnych i trwałe osuszenie siedliska[3].

Drzewostan tworzy głównie lipa drobnolistna, grab i dąb szypułkowy, w jednym z pododdziałów rośnie nasadzony jesion, a we wschodniej części rezerwatu, w zdegenerowanym płacie grądu – nasadzona sosna wejmutka. Bardzo dobrze rozwinięta jest warstwa krzewów – oprócz podrostu drzew występuje w niej głównie czeremcha zwyczajna, dziki bez czarny, głóg jednoszyjkowy i trzmielina pospolita. Na terenie rezerwatu stwierdzono występowanie 126 gatunków roślin naczyniowych, 26 gatunków mchów oraz 1 gatunek wątrobowca. Do występujących tu roślin chronionych należą: wawrzynek wilczełyko, kruszczyk szerokolistny, czosnek niedźwiedzi i pierwiosnek wyniosły[3].

Rezerwat „Żaki”, podobnie jak sąsiedni rezerwat „Przeciszów”, leży w obrębie obszaru specjalnej ochrony ptaków sieci Natura 2000Dolina Dolnej Skawy” PLB120005[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Rejestr rezerwatów przyrody województwa małopolskiego prowadzony przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie (stan na 31.12.2018 r.). [dostęp 2019-05-11].
  2. a b c Rezerwat przyrody Żaki. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-05-11].
  3. a b c d e Z. Wilczek, J. Holeksa, M. Romańczyk. Szata roślinna rezerwatu „Żaki” w Kotlinie Oświęcimskiej – zagrożenia i perspektywy ochrony. „Chrońmy Przyrodę Ojczystą”. 64 (2), s. 93–99, 2008. 
  4. Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu