Rezerwat przyrody Czartowe Pole

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Czartowe Pole
Ilustracja
Szumy na rzece Sopot
rezerwat krajobrazowy
Państwo  Polska
Województwo  lubelskie
Położenie gminy Józefów i Susiec
Mezoregion Roztocze Środkowe[1]
Data utworzenia 1958
Akt prawny M.P. z 1958 r. nr 63, poz. 363, M.P. z 1964 r. nr 65, poz. 306
Powierzchnia 80,07 ha
Ochrona czynna
Położenie na mapie gminy Susiec
Mapa lokalizacyjna gminy Susiec
Czartowe Pole
Czartowe Pole
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Czartowe Pole
Czartowe Pole
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Czartowe Pole
Czartowe Pole
Położenie na mapie powiatu tomaszowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tomaszowskiego
Czartowe Pole
Czartowe Pole
Ziemia50°26′28″N 23°05′22″E/50,441111 23,089444

Rezerwat przyrody Czartowe Polerezerwat przyrody w województwie lubelskim, znajdujący się na terenie gmin Józefów (powiat biłgorajski) i Susiec (powiat tomaszowski)[2]. Leży w obrębie Parku Krajobrazowego Puszczy Solskiej[3].

Powołany został Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 21 lipca 1958 roku w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Monitor Polski nr 63, poz. 363). Celem powołania było zachowanie przełomu i doliny roztoczańskiej rzeki Sopot. W akcie powołującym powierzchnia rezerwatu została określona na 63,71 ha[4]. Dane nadleśnictwa podają jednak powierzchnię 80,07 ha[5].

Rezerwat położony jest na wysokości ok. 217–255 m n.p.m.[6]

Nazwa Czartowe Pole pochodzi od legendy związanej z objętą rezerwatem polaną, o której mówiono, że jeno czarci tam hasali[3].

Szczytowe części stromych zboczy doliny Sopotu porasta bór sosnowy przechodzący niżej w mieszany bór wilgotny (przeważają sosna, świerk i jodła). Dno doliny porastają głównie lasy łęgowe (występuje tu olsza czarna), a miejscami podmokłe łąki. W rezerwacie można zobaczyć rzadkie rośliny, takie jak: wawrzynek wilczełyko, zachyłka Roberta (ściany ruin papierni), zanokcica skalna i zielona, parzydło leśne, storczyk plamisty, paprotnik kolczysty i nerecznica szerokolistna[7].

Rezerwat nie posiada aktualnego planu ochrony, obowiązują w nim jednak zadania ochronne, na mocy których obszar rezerwatu podlega ochronie czynnej[2][8] (wcześniej część obszaru objęta była ochroną ścisłą[3]). Działania podejmowane w ramach zadań ochronnych skupiają się obecnie na ograniczeniu gradacji kornika ostrozębnego i jodłowca krzywozębnego[8].

Na terenie rezerwatu znajdują się:

  • ruiny starej papierni Zamoyskich, o których informuje tablica na ścieżce dydaktycznej, biegnącej obok obiektu: są to ruiny dużego zakładu przemysłowego z XVII w. Ordynacji Zamoyskich. W latach Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego zakład był dzierżawiony przez Lejbusia Kahana, a potem przez Całę Waxa – właściciela drukarni hebrajskiej w Józefowie. Produkował 80% papieru w guberni lubelskiej. Do upadku przyczyniły się dwie powodzie (1848 r. i 1870 r.) oraz pożar (1883 r.)[3].
  • pomnik upamiętniający manewry wojsk polskich w 1931 roku[3]
  • symboliczne groby partyzantów poległych w walkach w 1943 roku:
    • Umer Achmołła Atamanow ps. „Miszka Tatar” – dowódca oddziału GL, który zginął 1 czerwca 1943 roku podczas ataku na hitlerowską ekspedycję karną w Józefowie[3],
    • Hieronim Miąc ps. „Korsarz” – dowódca józefowskiego oddziału ZWZ-AK, zmarł 5 sierpnia 1943 roku w czasie operacji amputacji ręki. Ranny został w czasie walk w lesie Dębowce.

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny czerwony szlak krawędziowy prowadzący drewnianymi pomostami wzdłuż serii wodospadów[7]
Ścieżka krajoznawcza - niebieska.svg ścieżka przyrodnicza o długości 1,3 km[9]

Oba szlaki przechodzą przez parking przy szosie HamerniaSusiec.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, s. 288. ISBN 83-01-12479-2.
  2. a b Rezerwat przyrody Czartowe Pole. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-08-18].
  3. a b c d e f Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej – formy ochrony. Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych Oddział Terenowy Zamość. [dostęp 2018-05-20].
  4. M.P. z 1958 r. nr 63, poz. 363
  5. Nadleśnictwo Józefów – rezerwaty przyrody. [dostęp 2017-06-29].
  6. Geoportal2 iMap. [dostęp 2017-06-29].
  7. a b Artur Pawłowski: Roztocze. Przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2015. ISBN 978-83-62460-71-7.
  8. a b Zarządzenie Nr 5/19 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia 21 stycznia 2019 r. w sprawie ustanowienia zadań ochronnych dla rezerwatu przyrody Czartowe Pole. [dostęp 2019-08-18].
  9. Wykaz szlaków znakowanych przez PTTK. [dostęp 2017-06-29].