Rezerwat przyrody Sokole Góry

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Sokole Góry
{{{Opis_zdjęcia}}}
Fragment rezerwatu
Rodzaj rezerwatu leśny
Charakter częściowy
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Mezoregion Wyżyna Częstochowska
Data utworzenia 1953
Akt prawny M.P. z 1953 r. Nr 116, poz. 1509
Powierzchnia 215,95 ha
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Sokole Góry
Sokole Góry
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sokole Góry
Sokole Góry
Ziemia50°43′36″N 19°17′11″E/50,726667 19,286389

Rezerwat przyrody Sokole Góryleśny rezerwat przyrody, położony na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, pomiędzy wsiami Olsztyn, Zrębice i Biskupice w województwie śląskim[1].

Rezerwat został utworzony w roku 1953 na powierzchni 333,27 ha; w 1963 roku zmniejszono go do 215,95 ha[2] i taką powierzchnię zajmuje do tej pory[3]. Jest drugim pod względem wielkości, po Dolinie Racławki, rezerwatem na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej[4].

Rezerwat stanowią wzgórza wapienne (Sokola Góra, Puchacz, Donica, Karzełek, Setki)[5]. Zbudowane są ze skał wapiennych przykrytych lessem. W wielu miejscach spod lessu odsłaniają się nagie wapienne skały z bogatymi formami rzeźby krasowej i licznymi jaskiniami i schroniskami[4] . Największe z nich to: Jaskinia Olsztyńska, Jaskinia Maurycego, Jaskinia Kordowa, Jaskinia Koralowa, Jaskinia Urwista, Jaskinia w Dziedzińcu, Jaskinia Fikuśna, Studnisko (Jaskinia Głęboka), Jaskinia pod Sokolą Górą[5]. Jaskinie są wykorzystywane przez liczne gatunki nietoperzy jako miejsce hibernacji (snu zimowego). W jaskini Studnisko znajduje się również kolonia rozrodcza (letnia) nocków dużych. Jest to jedna z dwóch w Polsce kolonii rozrodczych nietoperzy zlokalizowanych pod ziemią – na północ od Alp i Karpat kolonie takie formują się zwykle na strychach budynków lub (w przypadku innych gatunków) w dziuplach drzew. W Jaskini Pod Sokolą Górą znalazły swoją ostoję dwa gatunki chrząszczy (Choleva aquilonia gracilenta i Catops tristis infernus), będące reliktami ostatniego zlodowacenia. Korzystają one z utrzymującej się tam przez cały rok temperatury +3 °C. Chronione są też lasy (buczyna sudecka i storczykowa oraz grąd) porastające zbocza wzgórz[6]

W pobliżu rezerwatu w latach 70. i 80. XX wieku znajdował się zbiornik wodny, do którego wodę doprowadzano z kopalni rud żelaza w Dębowcu. Po zamknięciu kopalni w 1978 r. zalew wyschnął[6].

Panorama Sokolich Gór. Widok od strony Biskupic

Przez obszar rezerwatu prowadzą udostępnione do ruchu pieszego dwa szlaki turystyczne (czerwony Szlak Orlich Gniazd i czarny „im. Barbary Rychlik”), ścieżka edukacyjno-przyrodnicza oraz tzw. „Dróżka Św. Idziego”. Znajdują się tu także dwie skały udostępnione do wspinaczki (Boniek i Pielgrzym)[7]. Przy szosie z Olsztyna do Biskupic znajdują się dwa parkingi, wiaty dla turystów i tablice informacyjne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Mapa. Jura Krakowsko-Częstochowska. Część północna 1:52 000. Warszawa: ExpressMap, 2015. ISBN 978-83-88112-71-3.
  2. M.P. z 1963 r. Nr 47, poz. 233
  3. Rezerwat przyrody Sokole Góry. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2018-06-01].
  4. a b Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  5. a b Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2018-07-17].
  6. a b Serwis gminy Olsztyn. [dostęp 2018-07-17].
  7. Zarządzenie Nr 26/2014 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 25 lipca 2014 r. w sprawie wyznaczenia szlaków ruchu pieszego oraz miejsc wspinaczki w rezerwacie przyrody „Sokole Góry”. W: Zarządzenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Katowicach - archiwum [on-line]. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach. [dostęp 2018-08-17].