Rezerwat przyrody Zbocza Płutowskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbocza Płutowskie
Ilustracja
rezerwat stepowy
Typ florystyczny[1]
Podtyp roślin zielnych i krzewinek[1]
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Mezoregion Pojezierze Chełmińskie
Data utworzenia 1963
Akt prawny M.P. z 1963 r. nr 18, poz. 103
Powierzchnia 34,76 ha
Ochrona ścisła – 11,41 ha,
czynna – 23,35 ha
Położenie na mapie powiatu chełmińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu chełmińskiego
Zbocza Płutowskie
Zbocza Płutowskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zbocza Płutowskie
Zbocza Płutowskie
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Zbocza Płutowskie
Zbocza Płutowskie
Ziemia53°17′36″N 18°22′41″E/53,293333 18,378056
Widok na północ
Widok na południe

Rezerwat przyrody Zbocza Płutowskierezerwat stepowy o powierzchni 34,76 ha, położony w województwie kujawsko-pomorskim, powiecie chełmińskim, w gminach Chełmno i Kijewo Królewskie[1]. Celem ochrony jest zachowanie zespołów roślinności stepowej z udziałem miłka wiosennego (Adonis vernalis L.)[1].

Obszar rezerwatu podlega ochronie ścisłej (11,41 ha) i czynnej (23,35 ha)[1].

Lokalizacja[edytuj | edytuj kod]

Pod względem fizycznogeograficznym rezerwat znajduje się w mezoregionie Pojezierze Chełmińskie, na zachód od drogi gminnej, łączącej miejscowości Kiełp i Starogród. Znajduje się na stromym, nachylonym do 30 stopni i wysokim, dochodzącym do 87 m n.p.m. zboczu doliny Wisły. Składa się z trzech osobnych fragmentów i ciągnie się na długości ok. 3,5 km w kierunku południowym.

Rezerwat jest położony w obrębie Chełmińskiego Parku Krajobrazowego wchodzącego w skład Zespołu Parków Krajobrazowych nad Dolną Wisłą.

Tuż obok południowego krańca rezerwatu „Zbocza Płutowskie” znajduje się rezerwat „Płutowo”.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat powstał w 1963 r. na mocy Zarządzenia Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego w celu zabezpieczenia rzadkiej roślinności ciepłolubnej tworzącej niewielkie, reliktowe płaty. Początkowo zajmował powierzchnię 19,49 ha. W 1989 r. powiększono go do 34,49 ha[2].

W 2009 r.[3] zaproponowano do włączenia w sieć Natura 2000 wschodnich zboczy doliny Wisły od Unisławia na południu, po Starogród na północy (włącznie z górą św. Wawrzyńca), jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty (projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk). Obszar ten został zatwierdzony przez Komisję Europejską w 2011 r. pod nazwą „Zbocza Płutowskie” (kod PLH040040) i zajmuje powierzchnię 1002,42 ha[3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rezerwat „Zbocza Płutowskie” stanowi najbogatsze nad dolną Wisłą skupisko roślinności kserotermicznej. Głównym przedmiotem ochrony są dwa kserotermiczne zespoły murawowe[4]:

Charakterystyczna jest też obecność szparaga lekarskiego oraz jastrzębca żmijowcowatego – roślin suchych zboczy i stepów[4].

Flora kserotermiczna tworzy niewielkie, reliktowe, wyspy oderwane daleko od swego centrum rozmieszczenia. Gatunki tworzące murawy kserotermiczne rozwijają się w określonych warunkach środowiska, które w tym wypadku stanowi wapienne lub gipsowe podłoże, gleba sucha i silnie nagrzana oraz wysoka temperatura powietrza. Pod względem ekologicznym rośliny te charakteryzują się obecnością długich i silnie rozgałęzionych korzeni oraz liści przystosowanych do minimalnej transpiracji[4].

Na terenie rezerwatu murawy stepowe zachowały się w górnej partii zboczy, dolne zaś w coraz większym stopniu opanowywane są przez zbiorowiska formacji krzewiastych, która zarasta cenne zbiorowiska roślinne. Do najczęściej spotykanych drzew należy osika, zaś szczególnie ekspansywnym gatunkiem spychającym murawy jest grochodrzew[5].

Najatrakcyjniejszy wygląd rezerwat posiada w okresie kwitnięcia miłka (kwiecień) oraz jesienią, gdy barwią się owoce głogu, dzikiej róży i trzmieliny. Deptanie zboczy jest zabronione, murawy oglądać można z drogi biegnącej u podnóża skarpy.

Zbiorowiska roślinne rezerwatu stanowią cenny materiał naukowy, pozwalający rozwiązać nie do końca poznaną historię wędrówki i pochodzenie roślinności stepowej w Polsce[5].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

W sąsiedztwie rezerwatu przebiega szlak turystyczny żółty pieszy szlak turystyczny „Rezerwatów Chełmińskich” Bydgoszcz FordonChełmno 48 km[6]. Podążając nim pieszo lub rowerem można zwiedzić rezerwaty rozlokowane na prawym zboczu Doliny Wisły:

  1. Wielka Kępa (leśny),
  2. Las Mariański (leśny),
  3. Reptowo (faunistyczny),
  4. Linje (torfowiskowy),
  5. Płutowo (leśny),
  6. Zbocza Płutowskie,
  7. Góra św. Wawrzyńca (stepowy),
  8. Ostrów Panieński (leśny),
  9. Łęgi na Ostrowiu Panieńskim (leśny)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Rezerwat przyrody Zbocza Płutowskie. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-04-21].
  2. Zarządzenie Ministra Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych z dnia 10 maja 1989 r. zmieniające zarządzenie w sprawie uznania za rezerwaty przyrody (M.P. z 1989 r. nr 17, poz. 119 §10)
  3. a b Natura 2000 - Standardowy Formularz Danych. Zbocza Płutowskie PLH040040. [dostęp 2019-04-21].
  4. a b c Łachowski Jerzy, Tylżanowski Tadeusz, Beil Beata: Rezerwaty i pomniki przyrody województwa bydgoskiego. Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Przyrodniczych, seria B, nr 13. Warszawa-Poznań 1972
  5. a b Zbocza Płutowskie. Zespół Parków Krajobrazowych Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-02)].
  6. Bykowski Włodzimierz: Weekend w drodze. Interaktywny przewodnik rowerowy okolic Bydgoszczy. Wydawnictwo Aperion. Bydgoszcz 1999 ​ISBN 83-911441-0-0

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Marcysiak Katarzyna: Ochrona przyrody - Bydgoszcz i okolice. [w.] Banaszak Józef red.: Przyroda Bydgoszczy. Wydawnictwo Akademii Bydgoskiej im. Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2004. ​ISBN 83-7096-531-8

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]