Rhode Island

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rhode Island
State of Rhode Island and Providence Plantations
stan
13. stan od 29 maja 1790
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga
Dewiza: Hope
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Providence
Kod ISO 3166-2 US-RI
Gubernator Gina Raimondo (D)
Powierzchnia 4001[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

1 059 639[2]
• gęstość 387,35 os./km²
Strefa czasowa UTC-5:00
UTC-4:00
Języki urzędowe de iure brak
de facto angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Siedziba władz stanu Rhode Island w Providence

Rhode Island (wymowa:/rɵˈdaɪlɨnd/ i) – jeden ze stanów położonych w regionie Nowej Anglii, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.

Najmniejszy stan pod względem powierzchni, na północy i wschodzie graniczy ze stanem Massachusetts, a na zachodzie z Connecticut. Oficjalna nazwa tego stanu brzmi: State of Rhode Island and Providence Plantations.

Rhode Island jest pierwszym miejscem w Ameryce Północnej, gdzie zniesiono niewolnictwo – 18 maja 1652 r., czyli 138 lat przed przeobrażeniem Kolonii Rhode Island w stan Stanów Zjednoczonych[3]. Tutaj powstał pierwszy zbór baptystyczny w Ameryce[4]. Tutaj zorganizowano pierwszą paradę 4 lipca.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat stanu Rhode Island – umiarkowany ciepły, morski.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Podział Rhode Island na hrabstwa

Stan Rhode Island podzielony jest na 5 hrabstw.

  1. hrabstwo Bristol. Siedziba władz: Bristol
  2. hrabstwo Kent. Siedziba władz: East Greenwich
  3. hrabstwo Newport. Siedziba władz: Newport
  4. hrabstwo Providence. Siedziba władz: Providence
  5. hrabstwo Washington. Siedziba władz: West Kingstown
Największe miasta Rhode Island[5]
Lp. Miasto Ludność
(2017)
1 Providence 180 393
2 Cranston 81 202
3 Warwick 80 871
4 Pawtucket 72 001
5 East Providence 47 600
6 Woonsocket 41 759
7 Newport 24 942
8 Central Falls 19 359

Historia[edytuj | edytuj kod]

    • 1636 – Roger Williams założył osadę Providence
    • 1644 – powstanie kolonii
    • 1652 – wprowadzenie zakazu sprowadzania do kolonii niewolników
    • 1657 – przybycie do kolonii kwakrów
    • 1658 – z Holandii przybyli osadnicy żydowscy
    • 1675 – pokonanie miejscowych Indian
    • 4 maja 1776 – jako pierwsza kolonia Rhode Island ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii
    • 29 maja 1790 – ratyfikowanie Konstytucji Stanów Zjednoczonych

Warto odnotować, że to Rhode Island, jeszcze jako jedna z 13 kolonii, wprowadziła całkowitą tolerancję wyznaniową i jako jeden z pierwszych, obok Michigan, stanów zniosła oficjalnie karę śmierci.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Rhode Island liczy 1 052 567 mieszkańców, co oznacza wzrost o 4248 (0,4%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 5,2% populacji, 19,6% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,8% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,4% ludności stanu stanowią kobiety[6].

Język[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami są[7]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

84,1% mieszkańców stanowi ludność biała (72,5% nie licząc Latynosów), 8,2% to Murzyni lub Afroamerykanie, 3,7% to Azjaci, 2,8% ma rasę mieszaną, 1,0% to rdzenna ludność Ameryki i 0,2% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 15,5% ludności stanu[6].

Do największych grup należą osoby pochodzenia irlandzkiego (17,7%), włoskiego (17,1%), francuskiego (14,2%), angielskiego (10,3%), portugalskiego (8,5%) i niemieckiego (5,0%). Do innych większych grup należą osoby pochodzenia dominikańskiego, portorykańskiego (38,9 tys.), polskiego (36,7 tys.), „amerykańskiego” (32,8 tys.), afrykańskiego (31,5 tys.), szkockiego (24,5 tys.), gwatemalskiego, szwedzkiego (16,1 tys.) i meksykańskiego (10,6 tys.)[8][9].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 2014 r.[10]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ponad dwie trzecie produktu krajowego brutto (PKB) Rhode Island pochodzi z branż usługowych. Największy udział w PKB stanu mają nieruchomości, opieka zdrowotna, finanse i ubezpieczenia oraz władze stanowe i lokalne[12].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Działalność produkcyjna Rhode Island obejmuje chemikalia, sprzęt transportowy (w tym stoczniowy przemysł obronny), komputery i elektronikę, tworzywa sztuczne, oraz wytwarzanie gotowych wyrobów metalowych[12].

Energia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak reszta Nowej Anglii, Rhode Island nie ma żadnych zasobów energii z paliw kopalnych. Gaz ziemny, który napędza niemal całą produkcję energii elektrycznej w Rhode Island i zapewnia ciepło dla ponad połowy gospodarstw domowych, jest w całości dostarczany przez międzystanowe rurociągi. Ponad 7% energii elektrycznej z Rhode Island w 2017 roku pochodziło że źródeł odnawialnych, głównie z biomasy[12].

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

W 2015 roku największy dochód przyniosły[13]:

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Dewiza: Hope (Nadzieja)
  • Przydomek: Little Rhody, Ocean State
  • Znaczenie przydomku: Mały Rhody, Stan oceanu
  • Symbole: kogut z Rhode Island, klon czerwony, fiołek

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

W stanie Rhode Island rozgrywa się akcja większości odcinków serialu Family Guy. Główne postaci mieszkają w fikcyjnym mieście Quahog.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Rhode Island, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Rhode Island history and facts of interest. Rhode Island State Library. [dostęp 28 sierpnia 2007].
  4. William H. Brackney: Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing, 2006, s. 23. ISBN 1-4051-1865-2.
  5. Biggest Cities in Rhode Island, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-02-03].
  6. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Rhode Island; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  7. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-02-01].
  8. U.S. Census Bureau, ACS DEMOGRAPHIC AND HOUSING ESTIMATES 2013-2017 American Community Survey 5-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  9. U.S. Census Bureau, SELECTED SOCIAL CHARACTERISTICS IN THE UNITED STATES 2017 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  10. Adults in Rhode Island. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-02-03].
  11. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-02-03].
  12. a b c Rhode Island - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-02-03].
  13. Rachel Bertone, Rhode Island's Top 10 Ag Products (Infographic), Farm Flavor, 10 lipca 2017 [dostęp 2019-02-03] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]