Rhode Island

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rhode Island
State of Rhode Island and Providence Plantations
stan
13. stan od 29 maja 1790
Pieczęć Flaga
Pieczęć Flaga stanowa Rhode Island
Dewiza: Hope
Państwo  Stany Zjednoczone
Stolica Providence
Kod ISO 3166-2 US-RI
Gubernator Gina Raimondo (D)
Powierzchnia 4001[1] km²
Populacja (2017)
• liczba ludności

1 059 639[2]
• gęstość 387,35 os./km²
Strefa czasowa UTC-5:00
UTC-4:00
Języki urzędowe de iure brak
de facto angielski
Położenie na mapie USA
Położenie na mapie
Strona internetowa
Portal Portal Stany Zjednoczone
Siedziba władz stanu Rhode Island w Providence

Rhode Island (wymowa:/rɵˈdaɪlɨnd/ i) – jeden ze stanów położonych w regionie Nowej Anglii, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.

Najmniejszy stan pod względem powierzchni, na północy i wschodzie graniczy ze stanem Massachusetts, a na zachodzie z Connecticut. Oficjalna nazwa tego stanu brzmi: State of Rhode Island and Providence Plantations.

Rhode Island jest pierwszym miejscem w Ameryce Północnej, gdzie zniesiono niewolnictwo – 18 maja 1652 r., czyli 138 lat przed przeobrażeniem Kolonii Rhode Island w stan Stanów Zjednoczonych[3]. Tutaj powstał pierwszy zbór baptystyczny w Ameryce[4]. Tutaj zorganizowano pierwszą paradę 4 lipca.

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat stanu Rhode Island – umiarkowany ciepły, morski.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Podział Rhode Island na hrabstwa

Stan Rhode Island podzielony jest na 5 hrabstw.

  1. hrabstwo Bristol. Siedziba władz: Bristol
  2. hrabstwo Kent. Siedziba władz: East Greenwich
  3. hrabstwo Newport. Siedziba władz: Newport
  4. hrabstwo Providence. Siedziba władz: Providence
  5. hrabstwo Washington. Siedziba władz: West Kingstown
Największe miasta Rhode Island[5]
Lp. Miasto Ludność
(2017)
1 Providence 180 393
2 Cranston 81 202
3 Warwick 80 871
4 Pawtucket 72 001
5 East Providence 47 600
6 Woonsocket 41 759
7 Newport 24 942
8 Central Falls 19 359

Historia[edytuj | edytuj kod]

    • 1636 – Roger Williams założył osadę Providence
    • 1644 – powstanie kolonii
    • 1652 – wprowadzenie zakazu sprowadzania do kolonii niewolników
    • 1657 – przybycie do kolonii kwakrów
    • 1658 – z Holandii przybyli osadnicy żydowscy
    • 1675 – pokonanie miejscowych Indian
    • 4 maja 1776 – jako pierwsza kolonia Rhode Island ogłosiła niezależność od Wielkiej Brytanii
    • 29 maja 1790 – ratyfikowanie Konstytucji Stanów Zjednoczonych

Warto odnotować, że to Rhode Island, jeszcze jako jedna z 13 kolonii, wprowadziła całkowitą tolerancję wyznaniową i jako jeden z pierwszych, obok Michigan, stanów zniosła oficjalnie karę śmierci.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Spis ludności z roku 2010 stwierdza, że stan Rhode Island liczy 1 052 567 mieszkańców, co oznacza wzrost o 4248 (0,4%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowią 5,2% populacji, 19,6% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,8% to osoby mające 65 i więcej lat. 51,4% ludności stanu stanowią kobiety[6].

Język[edytuj | edytuj kod]

W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami są[7]:

Rasy i pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

84,1% mieszkańców stanowi ludność biała (72,5% nie licząc Latynosów), 8,2% to Murzyni lub Afroamerykanie, 3,7% to Azjaci, 2,8% ma rasę mieszaną, 1,0% to rdzenna ludność Ameryki i 0,2% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowią 15,5% ludności stanu[6].

Do największych grup należą osoby pochodzenia irlandzkiego (17,7%), włoskiego (17,1%), francuskiego (14,2%), angielskiego (10,3%), portugalskiego (8,5%) i niemieckiego (5,0%). Do innych większych grup należą osoby pochodzenia dominikańskiego, portorykańskiego (38,9 tys.), polskiego (36,7 tys.), „amerykańskiego” (32,8 tys.), afrykańskiego (31,5 tys.), szkockiego (24,5 tys.), gwatemalskiego, szwedzkiego (16,1 tys.) i meksykańskiego (10,6 tys.)[8][9].

Religia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 2014 r.[10]:

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Ponad dwie trzecie produktu krajowego brutto (PKB) Rhode Island pochodzi z branż usługowych. Największy udział w PKB stanu mają nieruchomości, opieka zdrowotna, finanse i ubezpieczenia oraz władze stanowe i lokalne[12].

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

Działalność produkcyjna Rhode Island obejmuje chemikalia, sprzęt transportowy (w tym stoczniowy przemysł obronny), komputery i elektronikę, tworzywa sztuczne, oraz wytwarzanie gotowych wyrobów metalowych[12].

Energia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak reszta Nowej Anglii, Rhode Island nie ma żadnych zasobów energii z paliw kopalnych. Gaz ziemny, który napędza niemal całą produkcję energii elektrycznej w Rhode Island i zapewnia ciepło dla ponad połowy gospodarstw domowych, jest w całości dostarczany przez międzystanowe rurociągi. Ponad 7% energii elektrycznej z Rhode Island w 2017 roku pochodziło że źródeł odnawialnych, głównie z biomasy[12].

Rolnictwo[edytuj | edytuj kod]

W 2015 roku największy dochód przyniosły[13]:

Uczelnie[edytuj | edytuj kod]

Inne informacje[edytuj | edytuj kod]

  • Dewiza: Hope (Nadzieja)
  • Przydomek: Little Rhody, Ocean State
  • Znaczenie przydomku: Mały Rhody, Stan oceanu
  • Symbole: kogut z Rhode Island, klon czerwony, fiołek

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

W stanie Rhode Island rozgrywa się akcja większości odcinków serialu Family Guy. Główne postaci mieszkają w fikcyjnym mieście Quahog.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. State Area Measurements and Internal Point Coordinates (ang.). U.S. Census Bureau. [dostęp 2018-04-09].
  2. U.S. Census Bureau QuickFacts: Rhode Island, www.census.gov [dostęp 2018-01-04] (ang.).
  3. Rhode Island history and facts of interest. Rhode Island State Library. [dostęp 28 sierpnia 2007].
  4. William H. Brackney: Baptists in North America: an historical perspective. Blackwell Publishing, 2006, s. 23. ISBN 1-4051-1865-2.
  5. Biggest Cities in Rhode Island, www.biggestuscities.com [dostęp 2019-02-03].
  6. a b U.S. Census Bureau QuickFacts: Rhode Island; UNITED STATES, www.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  7. Data Center Results, apps.mla.org [dostęp 2019-02-01].
  8. U.S. Census Bureau, ACS DEMOGRAPHIC AND HOUSING ESTIMATES 2013-2017 American Community Survey 5-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  9. U.S. Census Bureau, SELECTED SOCIAL CHARACTERISTICS IN THE UNITED STATES 2017 American Community Survey 1-Year Estimates, factfinder.census.gov [dostęp 2019-02-03] (ang.).
  10. Adults in Rhode Island. Pew Research Center, 2014. [dostęp 2019-02-03].
  11. State Membership Report. The ARDA. [dostęp 2019-02-03].
  12. a b c Rhode Island - State Energy Profile Analysis - U.S. Energy Information Administration (EIA), www.eia.gov [dostęp 2019-02-03].
  13. Rachel Bertone, Rhode Island's Top 10 Ag Products (Infographic), Farm Flavor, 10 lipca 2017 [dostęp 2019-02-03] (ang.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]