Richard Aldington
| Imię i nazwisko |
Edward Godfree Aldington |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Epoka | |
| Ważne dzieła | |
| |

Richard Aldington, właśc. Edward Godfree Aldington (ur. 8 lipca 1892 w Portsmouth, zm. 27 lipca 1962 w Sury-en-Vaux we Francji) – angielski powieściopisarz, poeta, prozaik i krytyk literacki; jeden z czołowych twórców imagizmu[1][2][3][4] związanego z kręgiem Ezry Pounda[5].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jego rodzicami byli Albert Edward Aldington i Jesse May[6]. Dorastał w hrabstwie Kent[7]. Uczył się przez pewien czas w Dover College. Kiedy w 1910 rodzina przeprowadziła się do Londynu poszedł na kurs na tamtejszy University College, ale przerwał naukę po roku z powodu kłopotów finansowych ojca. Najbardziej znany jako autor tomików poetyckich utrzymanych w nurcie imagizmu (m.in. Images (1910–1915) (1915), Images of Desire (1919), Images of War (1919)), antywojennej powieści osadzonej w realiach I wojny światowej pt. Śmierć bohatera (Death of a Hero, 1929) oraz licznych biografii, m.in. Lawrence’a z Arabii (Lawrence of Arabia: A Biographical Inquiry, 1955)[1][2].
W roku 1913 poślubił amerykańską poetkę Hildę Doolittle[6]. Od tego też roku do 1917[5] współpracował jako redaktor literacki, z londyńskim czasopismem literackim „The Egoist” będącego główną trybuną imagistów, na którego łamach propagował zasadę oszczędnego doboru słownictwa oraz stosowanie wiersza wolnego[4]. Był współautorem, wraz z Poundem, programu imagizmu ogłoszonego w 1913 roku na łamach amerykańskiego magazynu „Poetry”[5].
Gdy w 1916[6] został powołany do wojska, jego miejsce w redakcji zajął T.S. Eliot[8]. W czasie walk na froncie we Francji stał się ofiarą ataku gazowego[9].
Do jego najczęściej przywoływanych tomów poetyckich należą War and Love (1919, Wojna i miłość), A Fool in the Forest (1925, Błazen w lesie) oraz A Dream in the Luxembourg (1930, Luksemburski sen)[4]. Dążąc do przezwyciężenia ograniczeń wynikających ze ścisłego podporządkowania się rygorom imagizmu, Aldington zwrócił się następnie ku prozie, publikując liczne powieści o charakterze antywojennym i antyburżuazyjnym[10]. Rozgłos przyniosła mu powieść Śmierć bohatera (The Death of the Hero, 1929), będąca gorzką relacją z doświadczeń I wojny światowej oraz Wszyscy ludzie są wrogami (All Men Are Enemies, 1932)[10], gdzie podejmował tematykę powojennego kryzysu relacji społecznych i międzyludzkich[5] oraz The Colonel’s Daughter (1931, Córka pułkownika).
Od okresu II wojny światowej przebywał w Stanach Zjednoczonych, gdzie opublikował prace krytyczne i biograficzne, m.in. Wellington (1946), Portrait of a Genius (1950, Portret geniusza) poświęcony D.H. Lawrence’owi, Lawrence of Arabia (1954, Lawrence z Arabii) oraz szkic Ezra Pound and T.S. Eliot (1954)[5].
Równolegle pisał powieści i prace biograficzne, m.in. Portrait of a Genius (1950, Portret geniusza), poświęconą życiu i twórczości D.H. Lawrence’a, a także biografie historyczne, takie jak Wellington (1946) oraz Lawrence of Arabia (1955)[10] .
Działał także jako tłumacz. Przełożył między innymi Kandyda Woltera. Prozę Aldingtona tłumaczyli na polski Halina Gądek i Karol Bunsch, poezję Leszek Engelking i Andrzej Szuba[11].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Publikował wiersze m.in. w almanachu „Les Imagistes” (1914), a także w licznych tomach poetyckich, takich jak Images, Old and New (1916, Obrazy dawne i nowe), War and Love (1919, Wojna i miłość), Images of Desire (1919, Obrazy pożądania), A Fool in the Forest (1925, Błazen w lesie) oraz A Dream in the Luxembourg (1930, Sen w Luksemburgu)[5]. Zbiorowe wydania jego poezji z lat 1928, 1934 i 1949 zawierają również utwory wykraczające poza założenia imagizmu[5].
Wybrane dzieła
[edytuj | edytuj kod]- Images 1910–15, 1915, poezja
- Images of Desire, 1919, poezja
- Images of War, 1919, poezja
- Exile, and Other Poems, 1923, poezja
- A Fool i’ the Forest, 1924, poezja
- French Studies and Reviews, 1926, nonfiction
- Death of a Hero, 1929, proza; przekł. polski Karola Bunscha Śmierć bohatera, 1958
- The Eaten Heart, and Other Poems, 1929, poezja
- Roads to Glory, 1930, opowiadania
- The Colonel’s Daughter, 1931, proza
- Stepping Heavenward, 1931, proza
- Soft Answers, 1932, opowiadania
- All Men Are Enemies, 1933, proza; przekł. polski Haliny Gądek Wszyscy ludzie są wrogami. Powieść, 1938
- Women Must Work, 1934, proza; przekł. polski Haliny Gądek Kobiety muszą pracować. Powieść, 1937
- Life Quest, 1935, poezja
- The Crystal World, 1937, poezja
- Very Heaven, 1937, proza
- Portrait of a Genius, But…, 1950, nonfiction
- Lawrence of Arabia, 1955, nonfiction
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Richard Aldington 1892–1962. PoetryFoundation.org. [dostęp 2017-09-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-05)]. (ang.).
- ↑ a b Richard Aldington, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-09-05] [zarchiwizowane z adresu] (ang.).
- ↑ Richard Aldington (1892-1962). Poet, Novelist, Literary Scholar.. imagists.org. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- ↑ a b c Mały słownik pisarzy świata ↓, s. 24.
- ↑ a b c d e f g Mały słownik pisarzy... ↓, s. 13.
- ↑ a b c Prose & Poetry – Richard Aldington. firstworldwar.com. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- ↑ Richard Aldington (1892–1962). warpoets.org. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- ↑ The Egoist. [w:] Monoskop.org [on-line]. [dostęp 2017-09-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-17)]. (ang.).
- ↑ Richard Aldington. spartacus-educational.com. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- ↑ a b c Mały słownik pisarzy świata ↓, s. 25.
- ↑ Richard Aldington: cytaty. [w:] SłynneCytaty.pl [on-line]. [dostęp 2017-10-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-03)]. (pol.).
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Voltaire: Candide, and Other Romances. Translated by Richard Aldington. Archive.org. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- J. H. Willis Jr: The Censored Language of War: Richard Aldington’s Death of a Hero and Three Other War Novels of 1929. jstor.org. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- Mały słownik pisarzy angielskich i amerykańskich. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1971.
- Kazimierz Hanulak, Henryk Olszewski: Mały słownik pisarzy świata. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1972.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Poems by Richard Aldington. PoetryFoundation.org. [dostęp 2017-09-04]. (ang.).
- Richard Aldington: I have drifted along this river. Bartleby.com. [dostęp 2017-10-03]. (ang.).
- ISNI: 0000000080762232
- VIAF: 7402360
- LCCN: n80057251
- GND: 118644513
- NDL: 00519488
- LIBRIS: xv8bd6bg2kd5wb9
- BnF: 12017298f
- SUDOC: 028310853
- SBN: CFIV097028
- NLA: 35002817
- NKC: jn19990000096
- BNE: XX825138
- NTA: 069303843
- BIBSYS: 90243650
- CiNii: DA01282906
- Open Library: OL115794A
- PLWABN: 9810560136805606
- NUKAT: n97700624
- OBIN: 30366
- J9U: 987007297370105171
- PTBNP: 298
- LNB: 000019339
- NSK: 000266278
- CONOR: 18099555
- KRNLK: KAC2018J8607
- LIH: LNB:V*314563;=BI
- RISM: people/30108470