Rinat Achmetow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rinat Achmetow
Рінат Ахметов
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko

Rinat Łeonidowycz Achmetow

Data i miejsce urodzenia

21 września 1966
Donieck

Zawód, zajęcie

przedsiębiorca, polityk

Alma Mater

Doniecki Uniwersytet Narodowy

Odznaczenia
Order „Za zasługi” I klasy (Ukraina) Order „Za zasługi” II klasy (Ukraina) Order „Za zasługi” III klasy (Ukraina) Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy

Rinat Łeonidowycz Achmetow, ukr. Рінат Леонідович Ахметов (ur. 21 września 1966 w Doniecku) – ukraiński przedsiębiorca i polityk pochodzenia tatarskiego[1], najbogatszy człowiek na Ukrainie, właściciel klubu piłkarskiego Szachtar Donieck, w latach 2006–2012 deputowany Rady Najwyższej z listy Partii Regionów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 90. ukończył ekonomię na Donieckim Uniwersytecie Narodowym. W 1995 zainicjował utworzenie miejskiego banku w Doniecku. Pod koniec lat 90. stał się najbardziej wpływowym człowiekiem Donbasu. Swój kapitał skoncentrował w donieckiej grupie kapitałowej System Capital Management, która uzyskała udziały m.in. w kerczeńskim kombinacie metalurgicznym, zakładzie metalurgicznym Danko, kombinacie metalurgicznym Azowstal, licznych kopalniach węgla kamiennego czy sektorze bankowym. Źródła pozyskania tych kapitałów budziły wątpliwości. Rinat Achmetow wskazywał, że w połowie lat 90. za pieniądze zarobione na handlu utworzył bank, który umożliwił nabywanie upadających przedsiębiorstw przemysłowych, a na bazie których powstał później holding SCM[2].

Jego nazwisko stało się znane, gdy w połowie lat 90. został prezesem klubu piłkarskiego Szachtar Donieck. W 2001, w trakcie wywiadu dla gazety „Korrespondent”, ujawnił, że kieruje trzema przedsiębiorstwami: bankiem w Doniecku, firmą Luks oraz System Capital Management.

Pomimo sporych wpływów w Donbasie przez wiele lat trzymał się z daleka od polityki. Sytuacja uległa zmianie po Pomarańczowej rewolucji. Rinat Achmetow finansował wyborczą kampanię Wiktora Janukowycza, premiera Ukrainy, startującego w wyborach prezydenckich w 2004. W wyniku zwycięstwa Wiktora Juszczenki Rinat Achmetow stracił kilka ważnych aktywów. Najważniejszy to Kryworiżstal, ukraiński kombinat górniczo-hutniczy, zakupiony rok wcześniej wraz z zięciem Łeonida Kuczmy Wiktorem Pinczukiem za kwotę 800 mln USD, podczas gdy jego rynkowa wartość wynosiła około 2 mld USD. Zdaniem ówczesnej władzy, różnica została wykorzystana do sfinansowania kampanii wyborczej Wiktora Janukowycza. Rząd Julii Tymoszenko doprowadził do unieważnienia transakcji i postanowił, że akcje Kryworiżstalu zostaną sprzedane ponownie.

W 2006 i w 2007 Rinat Achmetow uzyskiwał mandat deputowanego do ukraińskiego parlamentu z listy Partii Regionów. Uchodził za głównego sponsora i nieformalnego lidera tego ugrupowania. W 2012 nie ubiegał się o reelekcję.

Według rankingu sporządzonego przez ukraiński tygodnik „Korespondent” w 2008 jego majątek wyceniany był na około 31 mld USD, czym uzyskałby pozycję najbogatszego człowieka w Europie[3]. Zgodnie z rankingiem najbogatszych ludzi świata, publikowanym przez amerykański miesięcznik „Forbes”, majątek Rinata Achmetowa wyceniono w 2012 na 16 mld USD[4].

W 2006 został honorowym obywatelem Doniecka[5]. Sfinansował budowę stadionu Donbas Arena w tym mieście, areny mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012.

W 2022 potępił Rosję za inwazję na Ukrainę, Władimira Putina określił mianem zbrodniarza wojennego[6]. W trakcie inwazji poprzez kontrolowane przez siebie instytucje zaczął przekazywać środki finansowe dla ukraińskich sił zbrojnych[7]. Magazyn „Forbes” oszacował, że rosyjska inwazja na Ukrainę spowodowała spadek wartości majątku Rinata Achmetowa w ciągu zaledwie dwóch tygodni z kwoty 14 do kwoty poniżej 6 miliardów dolarów[8]. Przedsiębiorca straty w wyniku zniszczeń spowodowanych przez rosyjskie bombardowania jego zakładów metalurgicznych w Mariupolu oszacował na kwotę od 17 do 20 miliardów dolarów[9].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zuzanna Piechowicz: Interesy z Grekiem Alikiem, majątek na gruzach ZSRR… Kim jest Achmetow, jeden z największych oligarchów Ukrainy?. gazeta.pl, 7 lutego 2014. [dostęp 2021-04-29].
  2. Donbas In The 1990s: How It Defined Ukraine’s Future (ang.). kyivpost.com, 2 kwietnia 2021. [dostęp 2022-06-15].
  3. Ukrainiec najbogatszym Europejczykiem?. wprost.pl, 12 czerwca 2008. [dostęp 2021-04-29].
  4. Rinat Akhmetov (ang.). forbes.com. [dostęp 2021-04-29].
  5. Президент получил официальные атрибуты Почетного гражданина Донецка (ukr.). dn.ua, 12 sierpnia 2006. [dostęp 2021-04-29].
  6. Олигархи больше не молчат. Но не все. Кто из самых богатых украинцев еще не назвал путина преступником (ros.). epravda.com.ua, 5 marca 2022. [dostęp 2022-06-15].
  7. Ахметов передав на допомогу Україні з початку війни 2,1 млрд грн (ukr.). interfax.com.ua, 2 maja 2022. [dostęp 2022-06-15].
  8. Luisa Kroll: Ukraine’s Richest Man Says He’s Doing Everything He Can To Help His Country, And Sparing No Expense (ang.). forbes.com, 10 marca 2022. [dostęp 2022-08-02].
  9. Marta Gostkiewicz: Oligarcha Achmetow będzie domagał się odszkodowania. „Wytoczymy Rosji proces”. wp.pl, 25 maja 2022. [dostęp 2022-08-02].
  10. Про відзначення державними нагородами України спортсменів та керівників акціонерного товариства „Футбольний клуб „Шахтар”, м. Донецьк від 2 липня 2002 N 598/2002 (ukr.). rada.gov.ua, 2 lipca 2002. [dostęp 2021-04-29].
  11. Про відзначення державними нагородами України ветеранів та активістів українського футболу від 11 жовтня 2004 N 1214/2004 (ukr.). rada.gov.ua, 11 października 2004. [dostęp 2021-04-29].
  12. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 697/2006 (ukr.). president.gov.ua, 19 sierpnia 2006. [dostęp 2021-04-29].
  13. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ № 829/2010 (ukr.). president.gov.ua, 20 sierpnia 2010. [dostęp 2021-04-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]