Rita Süssmuth

Rita Süssmuth
	; Rita Süssmuth (2021)
Data i miejsce urodzenia	17 lutego 1937 ; Wuppertal
Data i miejsce śmierci	1 lutego 2026 ; Neuss
	Przewodniczący Bundestagu
Okres	od 25 listopada 1988; do 26 października 1998
Przynależność polityczna	Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna
Poprzednik	Philipp Jenninger
Następca	Wolfgang Thierse
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Rita Süssmuth z domu Kickuth (ur. 17 lutego 1937 w Wuppertalu, zm. 1 lutego 2026^[1] w Neuss^[2]) – niemiecka polityk, pedagog i nauczyciel akademicki, w latach 1985–1988 minister zdrowia, w latach 1988–1998 przewodnicząca Bundestagu.

Życiorys

Wykształcenie i działalność zawodowa

W 1956 zdała maturę w gimnazjum w Rheine. Następnie studiowała w romanistykę i historię na uczelniach w Münster, Tybindze i Paryżu. Studia ukończyła w 1961. W 1964 obroniła doktorat po podyplomowych studiach pedagogicznych, socjologicznych i psychologicznych odbytych na Westfalskim Uniwersytecie Wilhelma. Od 1963 do 1966 była asystentką naukową, a następnie docentem w Pädagogische Hochschule Ruhr. W 1971 została mianowana profesorem pedagogiki na tej uczelni. W latach 1969–1982 prowadziła wykłady z pedagogiki na Uniwersytecie Ruhry w Bochum. Od 1982 do 1985 była dyrektorem instytutu naukowego „Frau und Gesellschaft” w Hanowerze. Udzielała się też na Uniwersytecie w Getyndze. Była autorką licznych publikacji o tematyce społecznej.

Działalność polityczna i społeczna

W 1981 wstąpiła do Unii Chrześcijańsko-Demokratycznej. W 1983 została przewodniczącą partyjnej instytucji ds. polityki rodzinnej. Od 1986 do 2001 była przewodniczącą Frauen-Union(inne języki), chadeckiej organizacji kobiecej. W latach 1987–1998 zasiadała w prezydium CDU.

26 września 1985 została powołana na ministra do spraw młodzieży, rodziny i zdrowia (od 6 czerwca 1986 również do spraw kobiet) w rządzie Helmuta Kohla. Funkcję tę pełniła do 25 listopada 1988, kiedy to została wybrana na przewodniczącą Bundestagu. W skład niższej izby niemieckiego parlamentu wchodziła w latach 1987–2002, a kierowała nią do 26 października 1998.

Działała na rzecz zwalczania AIDS, związana m.in. z UNAIDS^[3].

Odznaczenia i wyróżnienia

Ordery i odznaczenia

Krzyż Wielki Orderu Zasługi Republiki Federalnej Niemiec (1990)
Krzyż Wielki Orderu Infanta Henryka (1998)
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (2003)^[4]
Order Zasługi Nadrenii Północnej-Westfalii (2011)^[5]

Nagrody i wyróżnienia

Medal „Zasłużony dla Tolerancji” (1999)
Magnus-Hirschfeld-Medaille (2006)^[6]
Nagroda Viadriny (2008)^[7]
Nagroda Księżnej Jadwigi Śląskiej (2009)^[8]
Nagroda Polonicus (2018)^[9]

Doktoraty honoris causa

1988 – Hochschule Hildesheim
1990 – Ruhr-Universität Bochum
1994 – Uniwersytet Wielkotyrnowski im. Świętych Cyryla i Metodego (Bułgaria)
1998 – Johns Hopkins University (Stany Zjednoczone)
1998 – Uniwersytet Ben Guriona (Izrael)
2000 – Uniwersytet w Augsburgu
2018 – Uniwersytet Rzeszowski (Polska)^[10]

Życie prywatne

Była zamężna z profesorem i historykiem Hansem Süssmuthem(inne języki); miała córkę Claudię.

Przypisy

↑ Ex-Bundestagspräsidentin Rita Süssmuth gestorben. br.de, 1 lutego 2026. [dostęp 2026-02-01]. (niem.).
↑ Ex-Bundestagspräsidentin Rita Süssmuth gestorben. rp-online.de, 1 lutego 2026. [dostęp 2026-02-01]. (niem.).
↑ Top world personalities join UNAIDS’ High Level Commission to bring about a prevention revolution. unaids.org, 21 lipca 2010. [dostęp 2017-04-29]. (ang.).
↑ M.P. z 2003 r. nr 41, poz. 595
↑ Landesverdienstorden für Politikerin Rita Süssmuth. rp-online.de, 6 kwietnia 2011. [dostęp 2020-11-08].
↑ Verleihung der Magnus-Hirschfeld-Medaillen. sexologie.org. [dostęp 2018-05-04]. (niem.).
↑ Laureaci Nagrody Viadriny. europa-uni.de. [dostęp 2018-05-04].
↑ Odznaczenia państwowe i resortowe. „Przegląd Uniwersytecki”. Nr 11 (162), s. 10, listopad 2009. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. [dostęp 2026-01-26].
↑ Wiesław Lewicki: Nagrody Polonicus 2018 w Akwizgranie przyznane!. institut-polonicus.eu, 22 lutego 2018. [dostęp 2018-05-04].
↑ Nadanie doktoratu honoris causa prof. Ricie Süssmuth. ur.edu.pl, 23 stycznia 2018. [dostęp 2018-01-28].

Bibliografia

Dr. Rita Süssmuth. bundestag.de. [dostęp 2017-04-29]. (niem.).
Süssmuth, Rita. helmut-kohl-kas.de. [dostęp 2017-04-29]. (niem.).

[1] Ex-Bundestagspräsidentin Rita Süssmuth gestorben. br.de, 1 lutego 2026. [dostęp 2026-02-01]. (niem.).

[2] Ex-Bundestagspräsidentin Rita Süssmuth gestorben. rp-online.de, 1 lutego 2026. [dostęp 2026-02-01]. (niem.).

[3] Top world personalities join UNAIDS’ High Level Commission to bring about a prevention revolution. unaids.org, 21 lipca 2010. [dostęp 2017-04-29]. (ang.).

[4] M.P. z 2003 r. nr 41, poz. 595

[5] Landesverdienstorden für Politikerin Rita Süssmuth. rp-online.de, 6 kwietnia 2011. [dostęp 2020-11-08].

[sexologie.org-6] Verleihung der Magnus-Hirschfeld-Medaillen. sexologie.org. [dostęp 2018-05-04]. (niem.).

[europa-uni.de-7] Laureaci Nagrody Viadriny. europa-uni.de. [dostęp 2018-05-04].

[8] Odznaczenia państwowe i resortowe. „Przegląd Uniwersytecki”. Nr 11 (162), s. 10, listopad 2009. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski. ISSN 1425-798X. [dostęp 2026-01-26].

[institut-polonicus.eu-9] Wiesław Lewicki: Nagrody Polonicus 2018 w Akwizgranie przyznane!. institut-polonicus.eu, 22 lutego 2018. [dostęp 2018-05-04].

[10] Nadanie doktoratu honoris causa prof. Ricie Süssmuth. ur.edu.pl, 23 stycznia 2018. [dostęp 2018-01-28].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

Przewodniczący Bundestagu	Rita Süssmuth (CDU)
Wiceprzewodniczący	Hans Klein (CSU) Hans-Ulrich Klose (SPD) Antje Vollmer (Sojusz 90/Zieloni) Burkhard Hirsch (FDP) Michaela Geiger (CSU)

Przewodniczący Bundestagu	Rita Süssmuth (CDU)
Wiceprzewodniczący	Helmuth Becker (SPD) Dieter-Julius Cronenberg (FDP) Hans Klein (CSU) Renate Schmidt (SPD)

Przewodniczący Bundestagu	Philipp Jenninger (CDU) Rita Süssmuth (CDU)
Wiceprzewodniczący	Annemarie Renger (SPD) Richard Stücklen (CSU) Dieter-Julius Cronenberg (FDP) Heinz Westphal (SPD)

Ministrowie zdrowia (1961–1969)	Elisabeth Schwarzhaupt (1961–1966) Käte Strobel (1966–1969)
Ministrowie do spraw młodzieży, rodziny i zdrowia (1969–1986)	Käte Strobel (1969–1972) Katharina Focke (1972–1976) Antje Huber (1976–1982) Anke Fuchs (1982) Heiner Geißler (1982–1985) Rita Süssmuth (1985–1986)
Ministrowie do spraw młodzieży, rodziny, kobiet i zdrowia (1986–1991)	Rita Süssmuth (1986–1988) Ursula Lehr (1988–1991)
Ministrowie zdrowia (1991–2002)	Gerda Hasselfeldt (1991–1992) Horst Seehofer (1992–1998) Andrea Fischer (1998–2001) Ulla Schmidt (2001–2002)
Ministrowie zdrowia i spraw socjalnych (2002–2005)	Ulla Schmidt (2002–2005)
Ministrowie zdrowia (od 2005)	Ulla Schmidt (2005–2009) Philipp Rösler (2009–2011) Daniel Bahr (2011–2013) Hermann Gröhe (2013–2018) Jens Spahn (2018–2021) Karl Lauterbach (2021–2025) Nina Warken (od 2025)