Robert Downey Jr.

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Robert Downey Jr)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Robert Downey Jr.
Ilustracja
Downey w 2014 na San Diego Comic Con International
Imię i nazwisko Robert John Elias Downey Jr.
Data i miejsce urodzenia 4 kwietnia 1965
Nowy Jork
Zawód aktor, producent filmowy, scenarzysta, autor tekstów piosenek, komik,
Współmałżonek Deborah Falconer
(1992-2004)
Susan Downey
(od 2005)
Lata aktywności od 1970
Robert Downey Jr. na premierze Iron Man 3 w Paryżu (2013)
Robert Downey Jr. w 1990 podczas premiery filmu Air America.

Robert John Elias Downey Jr.[1][2][3] (ur. 4 kwietnia 1965 na Manhattanie[4][5][6][7] w Nowym Jorku) – amerykański aktor filmowy i telewizyjny, producent filmowy, scenarzysta, autor tekstów piosenek, komik.

Życiorys[edytuj]

Wczesne lata[edytuj]

Przyszedł na świat jako młodszy z dwójki dzieci aktora, scenarzysty, producenta, operatora i reżysera filmów undergroundowych Roberta Downey'ego Seniora oraz tancerki i piosenkarki Elsie (z domu Ford). Jego dziadkowie ze strony ojca byli Żydami, których rodziny pochodziły z Litwy, Rumunii i Węgier. Jego matka jest pochodzenia szkockiego, niemieckiego i szwajcarskiego[8][9]. Jego ojciec urodził się jako Robert Elias i zmienił nazwisko na Downey (po swoim ojczymie Jamesie Downeym), gdy był niepełnoletni i chciał zaciągnąć się do armii[10][11]. On i jego starsza siostra Allyson Lee (ur. 1963) dorastali w Greenwich Village[12].

Początki kariery[edytuj]

Wychowany w rodzinie artystów już jako dziecko poznał pracę na planie filmowym. Mając 5 lat stawiał pierwsze kroki przed kamerą w filmie fantasy swojego ojca Funt (Pound, 1970) jako zarozumialec i dwa lata później w komediowym westernie Pałac Greasera (Greaser's Palace, 1972). W 1975 roku uczęszczał do Perry House School w Chelsea i uczył się klasycznego baletu w Londynie. Jako nastolatek zaczął komponować, a jego pasją stała się gra na fortepianie. W 1982 roku przerwał naukę w Santa Monica High School w Santa Monica, powrócił do Nowego Jorku, gdzie w wieku dwudziestu lat rozbawiał publiczność wcielając się w rozmaite role w programie NBC Saturday Night Live (1985-86).

Kariera filmowa[edytuj]

Na dużym ekranie zaczynał od ról młodych buntowników i wesołych nastolatków; jako kobieciarz zadurzony w nieczułej na jego wdzięk córce szefa miejscowej mafii w komedii romantycznej Podrywacz artysta (The Pick-up Artist, 1987) czy w roli bogatego chłopaka uzależnionego od narkotyków w dramacie Mniej niż zero (Less Than Zero, 1987).

Największym sukcesem okazała się sugestywna kreacja Charliego Chaplina, człowieka ze wszystkimi słabostkami i dziwactwami w dramacie biograficznym Richarda Attenborough Chaplin (1992), za którą przyznano mu nominację do Oscara. Specjalnością stały się romantyczne role komediowe, które gra w sposób brawurowy ze swadą i autoironią. Za rolę biznesmena w komedii fantasy Serce i dusze (Heart and Souls, 1993) odebrał nagrodę Saturna. Postać adwokata Larry'ego Paula w serialu Fox Ally McBeal (2000-2001) została uhonorowana nagrodą Złotego Globu i nominacją do nagrody Emmy. W teledysku Eltona Johna do piosenki "I Want Love" (2001) Downey Jr. przechadza się po starej rezydencji, synchronizując ruch swoich warg ze słowami piosenki.

23 listopada 2004 roku wydał pierwszy solowy album The Futurist (wyd. Sony Classical) – wokalista, kompozytor i autor tekstów. Ta płyta była najlepiej sprzedającym się debiutem w Stanach w owym roku. Na płycie znalazł się cover piosenki Smile, który w oryginale wykonywał Charlie Chaplin[13].

W serialu Ally McBeal wykonał piosenki: River z repertuaru Joni Mitchell, Chances Are w duecie z Vondą Shepard, Every Breath You Take w duecie ze Stingiem. A na płycie For Once in My Life ze ścieżką dźwiękową do serialu wykonał własną kompozycję Snakes.

Największy sukces odniósł wcielając się w rolę Iron Mana w filmie Iron Man. Zagrał też Sherlocka Holmesa w filmie Sherlock Holmes w 2009, oraz w jego sequelu z 2011 roku Sherlock Holmes: Gra cieni.

Życie prywatne[edytuj]

W latach 1984-1991 spotykał się z Sarah Jessicą Parker[14]. Był żonaty z Deborah Falconer (od 29 maja 1992 do 26 kwietnia 2004), z którą ma syna Indio (ur. 7 września 1993)[15]. 26 sierpnia 2005 roku poślubił Susan Levin. Mają syna Extona Eliasa (ur. 7 lutego 2012 w Los Angeles)[16].

W latach 90. miał problemy z alkoholem, zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi i narkotykami (heroiną, kokainą, marihuaną)[17].

Filmografia[edytuj]

Robert Downey Jr. w 2008 roku

Filmy fabularne[edytuj]

2016
2015
2014
  • The Judge jako Hank Palmer
  • Szef jako Marvin
2013
2012
2011
2010
2009
2008
2007
  • Lucky you – Pokerowy blef (Lucky You) jako Telefoniczny Jack
  • Charlie Bartlett jako Dyrektor Nathan Gardner
  • Zodiak (Zodiac) jako Paul Avery
2006
2005
2004
Eros jako Nick Penrose (część Equilibrium)
2003
2002
Lethargy jako Terapeuta zwierząt
2000
1999
  • Przyjaciele i kochankowie (Friends & Lovers) jako Hans
  • Czarne i białe (Black and White) jako Terry Donager
  • W moich snach (In Dreams) jako Vivian Thompson
  • Wielka heca Bowfingera (Bowfinger) jako Jerry Renfro
1998
1997
  • Niebezpieczna strefa (Danger Zone) jako Jim
  • Dwie dziewczyny i chłopak (Two Girls and a Guy) jako Blake Allen
  • Hugo Pool jako Franz Mazur
  • Ta jedna noc (One Night Stand) jako Charlie
1995
  • Ryszard III (Richard III) jako Rivers
  • Czas przemian (Restoration) jako Robert Merivel
  • Wakacje w domu (Home for the Holidays) jako Tommy Larson
1994
  • Tylko ty (Only You) jako Peter Wright
  • Urodzeni mordercy (Natural Born Killers) jako Wayne Gale
  • Szalone kłopoty (Hail Caesar) jako Jerry
1993
  • Na skróty (Short Cuts) jako Bill Bush
  • Serce i dusze (Heart and Souls) jako Thomas Reilly
1992
Chaplin jako Charlie Chaplin
1991
  • Za dużo słońca (Too Much Sun) jako Reed Richmond
  • Babka z zakalcem (Soapdish) jako David Barnes
1990
Air America jako Billy Covington
1989
1988
  • Rok 1969 (1969) jako Ralph
  • Bądź dobry Johnny (Johnny Be Good) jako Leo Wiggins
  • Wynajęte usta (Rented Lips) jako Wolf Dangler
1987
  • Droga Ameryko: Listy domowe dla Wietnamu (Dear America: Letters Home from Vietnam) jako narrator
  • Podrywacz artysta (The Pick-up Artist) jako Jack Jericho
  • Mniej niż zero (Less Than Zero) jako Julian Wells
1986
  • Ameryka (America) jako Paulie Hackley
  • Powrót do szkoły (Back to School) jako Derek Lutz
1985
  • Dziewczyna z komputera (Weird Science) jako Ian
  • Gang Tuff (Tuff Turf) jako Jimmy Parker
  • Deadwait
1984
  • Pierwsze urodziny (Firstborn) jako Lee
1983
  • Baby, to jesteś ty (Baby, It's You) jako Stewart
1980
  • Wojskowa Akademia Imprezowa (Up the Academy, niewymieniony w czołówce)
1972
  • Pałac Greasera (Greaser's Palace, niewymieniony w czołówce)
1970
  • Funt (Pound) jako Puppy

Seriale telewizyjne[edytuj]

2005
2000-2002
1985-1986
1985
  • Mussolini: Historia nieznana (Mussolini : The Untold Story) jako Bruno Mussolini, syn Benito Mussoliniego

Scenarzysta[edytuj]

1993
  • The Last Party

Przypisy

  1. Robert Downey, Jr. Timeline (ang.). Twoop. [dostęp 2014-08-07].
  2. Robert Downey, Jr. (ang.). EthniCelebs. [dostęp 2014-08-07].
  3. Biographien:Robert Downey Jr. (niem.). myFanbase. [dostęp 2014-08-07].
  4. On This Day in NYC's History: Robert Downey Jr. is Born (ang.). New York Natives. [dostęp 2014-08-07].
  5. Robert Downey Jr. Religion and Political Views (ang.). Hollowverse. [dostęp 2014-08-07].
  6. Robert Downey Jr. Net Worth (ang.). Celebrity Net Worth. [dostęp 2014-08-07].
  7. Robert Downey Jr. Biography (ang.). Biography.com. [dostęp 2014-08-03].
  8. FILM, Robert Downey Jr jest Chaplinem (na ekranie) i dzieckiem (wyłącznie) (ang.). New York Times. [dostęp 2014-08-07].
  9. Biography (ang.). The Invincible Robert Downey Jr.. [dostęp 2014-08-07].
  10. Rosemary Rogers, Robert Downey (ang.). New York Times. [dostęp 2014-08-07].
  11. Celeberity Bios Robert Downey Jr. (ang.). Wattpad. [dostęp 2014-08-07].
  12. Aktor w najtrudniejszych rolach (ang.). CNN. 2004. [dostęp 2014-08-07].
  13. The Futurist-Robert Downey, Jr. (ang.). AllMusic. [dostęp 2014-08-07].
  14. Sarah Jessica Parker & Robert Downey Jr. (ang.). E! Online. [dostęp 2014-08-07].
  15. Robert Downey Jr Biografia (ang.). People. [dostęp 2014-08-07].
  16. Robert Downey Jr. Marries Girlfriend (ang.). People. [dostęp 2014-08-07].
  17. Narkotyki zrujnował moje relacje – mówi Downey (ang.). Stuff.co.nz. [dostęp 2014-08-07].
  18. Larry Paul (Character) (ang.). IMDb. [dostęp 2014-08-03].

Linki zewnętrzne[edytuj]


Poprzednik
Colin Farrell
za Najpierw strzelaj, potem zwiedzaj
Złoty Glob dla Najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu
2010 za Sherlock Holmes
Następca
Paul Giamatti
za Barney's Version