Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej
Ilustracja
Okładka Rocznika Statystycznego z 2016 roku
Częstotliwość rocznik
Państwo Polska
Wydawca Główny Urząd Statystyczny
Rodzaj czasopisma statystyczny
Pierwsze wydanie 1921
Liczba stron 900
ISSN 1506-0632
OCLC 907771825

Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiejrocznik statystyczny, który zawiera najważniejsze dane statystyczne na temat Polski, i jest wydawany od 1921 roku przez Główny Urząd Statystyczny w Warszawie. Rocznik ten jest blisko spokrewniony z Małym Rocznikiem Statystycznym Polski. Od 1958 roku do dzisiaj oba roczniki są wydawane corocznie, ale w latach 1920–1957 zazwyczaj był wydawany tylko jeden rocznik statystyczny na rok i w tym okresie trudno oddzielić historie Rocznika i Małego Rocznika Statystycznego[1].

Wydawany jest co roku, pod obecnym tytułem – od 1998. Wcześniej nosiło tytuł Rocznik Statystyczny (1947–1950 oraz 1955–1997), a przed wojnąMały Rocznik Statystyczny. W 2017 wydany został 77. tom Rocznika.

Lata przedwojenne i wojna[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy Rocznik Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej obejmujący lata 1920/21, został wydany w czerwcu 1921 roku[1] (tom 1, cześć 1), w parę miesięcy po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej i trzy lata po utworzeniu Głównego Urzędu Statystycznego. W czasie pierwszego wydania granice polskie nie były ostatecznie ustalone co komplikowało liczenie wielu danych. Materiały do pierwszej edycji opierały się na głównie na danych zebranych przed I wojną światową przez państwa zaborcze[2]. Kolejne dziewięć edycji Roczników Statystyki zostało wydanych w latach 1920–1930 (w latach 1925/1926 został wydany tylko jeden tom 4)[3]. Rocznik Statystyki był wydaniem dwujęzycznym polsko-francuskim, którego francuski tytuł był Annuaire statistique de la République Polonaise. Wcześniejsze tomy miały około 300 strom, ale po koniec dekady liczba stron wzrosła to około 600.

W 1930 r. rozpoczęto wydawanie Małego Rocznika Statystycznego, który miał mniejszy, kieszonkowy wymiar i około 300 stron. Był on napisany z myślą nie o specjalistach, lecz o szerokim kręgu odbiorców, zwłaszcza o młodzieży szkolnej i studentach. W 1934 roku Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego zatwierdziło mały rocznik statystycznyjako książkę pomocniczą dla nauczycieli oraz jako książkę bibliotek uczniowskich w szkołach średnich ogólnokształcących i w seminariach nauczycielskich[3][4]. Mały Rocznik miał dziesięć przedwojennych edycji i ukazywał się do 1939 roku. Wczesne edycje miały nakład 10 tys. egzemplarzy, ale nakład w zrósł to 100 tys. pod koniec dekady.

1 grudnia 1941 roku Ministerstwo Informacji i Dokumentacji Rządu Rzeczypospolitej Polskiej wydało w Londynie „Concise Statistical Year-Book of Poland, September 1939-June 1941”, angielsko-języczną edycje małego rocznika z danym statystycznymi na temat stanu Polski we wrześniu 1939 roku oraz z danymi z dwuch stref okupacyjnych: niemieckiej i radzieckiej w okresie od września 1939 do czerwca 1941 roku[4][5].

Lata powojenne[edytuj | edytuj kod]

Po wojnie, w 1947 roku ukazał się Rocznik Statystyczny Polski, którego zawartość, format i szata graficzna były oparte na Małych Rocznikach Statystycznych z lat 1930–1939. Ostatnia edycja Małego Rocznika z 1939 roku miała numer X i Rocznik Statystyczny Polski z 1947 roku ukazał się jako XI edycja[6]. Cztery edycje Rocznika Statystycznego' zostały wydane w latach 1947–1950, nim w 1951 zaniechano wydawania roczników z obawy o ujawnienie tajnych informacji. Wydawanie roczników wznowione w 1956 roku, kiedy wydano Rocznik Statystyczny, 1955.

Od 1958 roku zaczęto wydawać w jednym roku dwa roczniki statystyczne: Rocznik Statystyczny i Mały Rocznik Statystyczny. Rocznik Statystyczny był podstawową zbiorczą publikacją Urzędu o charakterze źródłowym, mająca służyć głównie profesjonalistom i osobom o dużej wiedzy fachowej. Prezentował on obszerny zestaw informacji o zjawiskach i procesach zachodzących w kraju, charakteryzujących poziom życia społeczeństwa i stan gospodarki kraju. Mały Rocznik Statystyczny Polski to popularne wydawnictwo przeznaczone dla szerokiego kręgu odbiorców, zwłaszcza młodzieży szkolnej i studentów, ukierunkowane na informacje podstawowe[4]. W 1990 roku wprowadzono nowa formę edytorską Małego Rocznika, używając atrakcyjną szatę graficzną, i zastępując tablice statystyczne wykresami, kartogramami i schematami[7]. W roku 1998 – w przypadku „dużego” rocznika statystycznego i w roku 2000 – w przypadku „małego” rocznika, opracowano i wydano po raz pierwszy polsko-angielską edycję roczników i przyjęto dla nich obowiązujący do dziś tytuły: Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej i Mały Rocznik Statystyczny Polski[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

 Wykaz literatury uzupełniającej: Archiwa Rocznika i Małego Rocznika.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Złote daty w historii polskiej statystyki / 90 lat Głównego Urzędu Statystycznego. 2008. [dostęp 2017-05-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-11-15)].
  2. Rocznik statystyki Rzeczypospolitej Polskiej. R. 1, 1920/21 cz. 1. Główny Urząd Statystyczny, 1921-06. s. Przedmowa. [dostęp 2017-05-04].
  3. a b Mały Rocznik Statystyczny. Główny Urząd Statystyczny, 1939. s. Przedmowa. [dostęp 2017-05-04].
  4. a b c d Ania O.: Nieco historii. 2008. [dostęp 2017-05-05].
  5. Mały Rocznik Statystyczny Polski, wrześen 1939 -czerwca 1941. Główny Urząd Statystyczny, 1941. s. Przedmowa. [dostęp 2017-05-04].
  6. Rocznik Statystyczny. Główny Urząd Statystyczny, 1947. s. Przedmowa. [dostęp 2017-05-04].
  7. Mały Rocznik Statystyczny Polski. , s. Przedmowa, 1990. Główny Urząd Statystyczny. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

  • GUS, Roczniki Statystyczne, Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej od 2001 do dziś, Mały Rocznik Statystyczny Polski od 2000 do dziś, stat.gov.pl [dostęp 2019-05-05] (pol.).