Rokitnica (Zabrze)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Zabrza Rokitnica
Dzielnica Zabrza
Ilustracja
Szkoła Podstawowa nr 31
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Zabrze
Data założenia 1211
W granicach Zabrza 1951
Powierzchnia 4,86 km²
Populacja (2011)
• liczba ludności

14770
• gęstość 3064 os./km²
Nr kierunkowy 32
Kod pocztowy 41-808
Tablice rejestracyjne SZ
Położenie na mapie Zabrza
Położenie na mapie
50°21′59″N 18°47′13″E/50,366389 18,786944
Strona internetowa
Portal Portal Polska

Rokitnica (niem. Rokittnitz[1]) - dzielnica Zabrza od 1951 roku, wcześniej siedziba gminy Rokitnica.

Informacje ogólne[edytuj]

W Zabrzu-Rokitnicy znajdują się budynki dydaktyczne oraz domy studenckie (akademiki) Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

Nazwa[edytuj]

W 1295 w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol."Księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego") miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Rokytnicza we fragmencie Rokytnicza in parte nostre dyocesis decima more polonico[2][3]. Obecną nazwę administracyjnie zatwierdzono 7 maja 1946[4].

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o Rokitnicy pochodzi z 1211 roku[5]. Rokitnica jest również wspomniana w księdze uposażeń biskupstwa wrocławskiego "Liber fundationis Wratislaviensis" (CDS Bd. XIV, str.96.) z 1295 roku. Zapis o Rokitnicy wskazuje, że mamy tu do czynienia z osadą o zasiedziałym już charakterze, podzieloną pod względem diecezjalnym na dwie części: część zachodnią wrocławską i część wschodnią krakowską. Niektórzy historycy wysuwają dalej idące wnioski, że mamy tu do czynienia z miejscowością starą, powstałą przed wydzieleniem kresów zachodnich Małopolski z dzielnicy krakowskiej. Oznaczałoby to przesunięcie daty powstania Rokitnicy nawet przed 1179 rok. Rokitnica wielokrotnie zmieniała właścicieli, wśród których wymienić można: Wacława Miechowskiego, Jana Kralicza, Fryderyka Góreckiego, Piotra Strzałę. (informacje te pochodzą z książki "Dawne dzieje Rokitnicy cz.1" Zygmunta Pierszalika z roku 2000)

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od wierzby rokity rosnącej na tutejszych wilgotnych łąkach. W dolinie małego potoku, biegnącego wzdłuż szlaku handlowego (drogi do Miechowic), powstał w XIII w. gródek rycerski (spalony w XV w.). Obok stoi pochodzący z XVII w. folwark, przekształcony po 1945 roku w PGR (obecnie w rękach prywatnego właściciela). Za dworem i basenem znajduje się stadion Sparty Zabrze zbudowany krótko przed I wojną światową. W latach 1936-1945 dzielnica nosiła nazwę niemiecką Martinau[6]. Płynący przez Rokitnicę Potok Rokitnicki stanowił do 1179 r. granicę polityczną pomiędzy Śląskiem a Małopolską, a ponadto do 1816 roku był granicą między ziemią bytomską a toszecką. Wzdłuż tej rzeczki przebiegała również do roku 1821 granica między ówczesnymi diecezjami wrocławską i krakowską.

Komunikacja[edytuj]

Przez dzielnicę przebiega DK94, która na skraju dzielnicy łączy się z DK78. W środku dzielnicy znajduje się pętla autobusów miejskich, z której można się dostać autobusami do Centrum i do Bytomia, Tarnowskich Gór, Gliwic, Pyskowic oraz do Chorzowa. Ponadto koło pętli znajduje się przystanek PKS na którym zatrzymują się autobusy do Częstochowy, Gliwic oraz weekendowy pośpieszny Częstochowa - Jastrzębie-Zdrój p. Gliwice, Rybnik, Wodzisław Śląski. Drugi przystanek PKS zlokalizowany jest przy budynku Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Tuż obok skrzyżowania DK94 z DK78 znajduje się wjazd na Autostradę A1 oznaczony jako węzeł Zabrze-Północ.

Kalendarium[edytuj]

  • 1829 - Zbudowano drogę utwardzaną do Bytomia
  • 1830 - Wybudowaną pierwszą szkołę
  • 1842 - Przebudowano trakt do Bytomia
  • 1857 - Wzniesiono kaplicę Matki Boskiej Bolesnej
  • 1890 - Budowa wodociągów, wodę podciągnięto z Karchowic.
  • 1899 - Hrabia Ballestrem uruchomił w Rokitnicy kopalnię węgla kamiennego Castellengo, później kopalnia Rokitnica
  • 1906 - Powstaje osiedle robotnicze dla pracowników kopalni
  • 1902-1904 - Zbudowano w Rokitnicy Powiatowy Dom Nieuleczalnie Chorych i Sanatorium Powiatowe
  • 1910 – Powstaje Powiatowy Dom Inwalidów i ośrodek kolonijny
  • 1911-1912 - Powstaje neobarokowo-modernistyczny kościół parafii pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego projektu prof. E. Kühn
  • 1920 - W kopalni węgla kamiennego Castellengo miał miejsce wybuch pyłu węglowego, w którym zginęło 30 górników
  • 1925 - Połączono Rokitnicę linią tramwajową z Miechowicami i Wieszową
  • 1928 - Połączona Rokitnicę linią tramwajową z Helenką
  • 1926-1928 - Budowa Szpitala Spółki Brackiej
  • 1928 - Ukończenie budowy ratusza projektu Theodora Ehl'a
  • 1951 - Włączono Rokitnicę, jako jedną z dzielnic do Zabrza
  • 1951 - Otwarto połączenie tramwajowe Rokitnicy z Centrum przez Mikulczyce
  • 1971 - Katastrofa w KWK Rokitnica, zginęło 10 górników, przeżył - 1 (Alojzy Piontek)[7]
  • 1983 - Zlikwidowano połączenie tramwajowe do Centrum oraz do Bytomia.

Przypisy

  1. Nasza Rokitnica. Zabrze: Miejska Biblioteka Publiczna w Zabrzu, 2012, s. 9. ISBN 978-83-62023-05-9.
  2. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  3. H. Markgraf, J. W. Schulte, "Codex Diplomaticus Silesiae T.14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis", Breslau 1889
  4. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. Nr 44, poz. 85).
  5. Panic 1991 ↓.
  6. Słownik nazw miejscowych Górnego Śląska, Instytut Śląski, Opole - Kluczbork 1997
  7. Tomasz Głogowski: Zmarł Alojzy Piontek, legendarny górnik, który tydzień przesiedział w zawalonym chodniku (pol.). Gazeta.pl, 2005-11-09. [dostęp 2011-03-31].

Bibliografia[edytuj]