Roman Skirmunt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Raman Skirmunt
Raman Skirmunt.jpeg
Data i miejsce urodzenia 25 kwietnia 1868
Porzecze
Data i miejsce śmierci 7 października 1939
Porzecze
Premier Białoruskiej Republiki Ludowej
Okres od kwietnia 1918
do czerwca 1918
Poprzednik Jazep Waronka
Następca Anton Łuckiewicz

Raman Skirmunt, często również: Roman Skirmunt, biał. Раман Скірмунт, Raman Skirmunt (ur. 25 kwietnia 1868 w majątku Porzecze na Pińszczyźnie, zm. 7 października 1939 w majątku Porzecze) – ziemianin, białoruski działacz narodowy, premier Białoruskiej Republiki Ludowej, a następnie senator III kadencji w II RP.

Życiorys[edytuj]

Był synem ziemianina Aleksandra Skirmunta, bratem Zenona Skirmunta, przyrodnim bratem Heleny Skirmuntowej z d. Skirmunt (wyszła za mąż za ziemianina Bolesława o tym samym nazwisku), bratem stryjecznym Konstantego Skirmunta (w okresie międzywojennym polskiego ministra spraw zagranicznych). Ukończył gimnazjum klasyczne w Rydze, studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie filozoficzne na uniwersytecie w Wiedniu.

W 1905 w austriackim Lwowie została wydana książka jego autorstwa, opisująca polityczną i narodową pozycję szlachty na ziemiach b. Wielkiego Księstwa Litewskiego. Należał wówczas do tzw. krajowców, stosunkowo nielicznej grupy polskich inteligentów, którzy pomimo mówienia po polsku czuli się Litwinami. Pragnęli oni połączyć świadomość narodową polską z rodzącą się świadomością narodową białoruską lub litewską. Raman Skirmunt opowiadał się za współpracą Białorusinów, Litwinów i Polaków. Dążył do utworzenia ugrupowania politycznego mogącego to zrealizować. W gazecie „Kurier Litewski” opublikował program partii nazwanej przez niego Krajową Partią Litwy i Rusi. W 1906 został posłem do rosyjskiej Dumy Państwowej I kadencji. Finansował wydawanie białoruskiego pisma „Nasza Niwa”.

W latach 1907–1917 był wiceprezesem Mińskiego Towarzystwa Rolniczego. Jednocześnie w latach 1910–1911 wchodził w skład rosyjskiej Rady Państwa.

Przewodniczył delegacji, która w Piotrogrodzie prowadziła rozmowy z rosyjskim Rządem Tymczasowym w sprawie uzyskania niezawisłości przez Białoruś. W styczniu 1917 utworzył mińskie przedstawicielstwo Białoruskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny. 25 marca tego samego roku stanął na czele konserwatywnego Białoruskiego Komitetu Narodowego, pełniąc tę funkcję do 12 lipca.

Podczas niemieckiej okupacji ziem białoruskich współtworzył i został członkiem Mińskiego Przedstawicielstwa Białoruskiego. Współorganizował I Zjazd Wszechbiałoruski w Mińsku, a następnie został drugim przewodniczącym Komitetu Wykonawczego (luty-marzec 1918). Po rozpędzeniu Kongresu przez bolszewików powrócił do rodzinnego majątku. W kwietniu 1918 wszedł w skład Rady Białoruskiej Republiki Ludowej. W lipcu tego roku został drugim premierem Białoruskiej Republiki Ludowej. Władzę sprawował przez 2 miesiące. Początkowo był rzecznikiem oparcia białoruskich dążeń narodowych o pomoc niemiecką, zaś w trakcie wojny polsko-bolszewickiej stanął po stronie Polaków.

W 1919 współtworzył Towarzystwo Polsko-Białoruskie w Warszawie. W późniejszym okresie zajął się zarządzaniem rodzinnym majątkiem. Wspierał wydawnictwa białoruskie, w tym gazetę „Naša Niva”. W latach 1930–1935 był senatorem RP.

Po najeździe sowieckim na Polskę został zamordowany 7 października 1939 w rodzinnym majątku w Porzeczu wraz ze szwagrem Bolesławem przez zrewoltowane chłopstwo (formalnie został skazany na karę śmierci). Pochowany został w pałacowym parku. W sąsiednim majątku Mołodowo zamordowano również jego innych krewnych.

Bibliografia[edytuj]