Roman Witorzeniec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Roman Witorzeniec
„Witorzeniec”
Ilustracja
płk Roman Witorzeniec (przed 1932)
pułkownik piechoty pułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia 10 września 1891
Warszawa
Data i miejsce śmierci 5 lutego 1962
Londyn
Przebieg służby
Lata służby 1914-1947
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek Wojsk Wielkopolskich.svg Armia Wielkopolska
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 2 Pułk Piechoty
167 Pułk Piechoty
51 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych
43 Pułk Strzelców Legionu Bajończyków
44 Pułk Strzelców Legii Amerykańskiej
17 Wielkopolska Dywizja Piechoty
DOK V
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
zastępca dowódcy pułku
dowódca pułku piechoty
dowódca piechoty dywizyjnej
pomocnik dowódcy Okręgu Korpusu
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości

Roman Witorzeniec vel Roman Pawelczyk ps. „Witorzeniec” (ur. 10 września 1891 w Warszawie, zm. 5 lutego 1962 w Londynie) – pułkownik piechoty Wojska Polskiego, mianowany pośmiertnie generałem brygady.

Przebieg służby wojskowej[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był oficerem 2 pułku piechoty. 29 września 1914 roku awansował na chorążego, 27 stycznia 1915 roku - podporucznika, 26 maja 1915 roku - porucznika i 1 listopada 1916 roku na kapitana[1].

W lutym 1919 roku został dowódcą batalionu strzelców Nr 7 w Częstochowie. 17 maja 1919 roku przeformował batalion w Bytomski Pułk Strzelców i wydał pierwszy rozkaz dzienny, jako dowódca pułku. 10 marca 1920 roku dowodzony przez niego oddział został przemianowany na 167 Bytomski pułk piechoty[2]. 15 listopada 1919 roku, jako oficer Wojsk Wielkopolskich został formalnie przyjęty do Wojska Polskiego z byłych Legionów Polskich z zatwierdzeniem stopnia majora nadanego przez Komisariat Naczelnej Rady Ludowej w Poznaniu[3].

21 czerwca 1920 roku objął dowództwo 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych na czele którego walczył z bolszewikami. Od grudnia 1921 roku stacjonował ze swoją jednostką w Brzeżanach[4][5]. Pułkiem dowodził do 13 marca 1922 roku.

20 sierpnia 1921 roku w Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych ogłoszono zmianę jego nazwiska rodowego „Pawelczyk” na nazwisko „Witorzeniec”, pod którym występował w czasie służby Legionach Polskich[6].

W 1923 roku pozostawał oficerem rezerwowym 51 pułku piechoty zatrzymanym w służbie czynnej[7]. 24 maja 1924 roku otrzymał przeniesienie do 43 pułku Strzelców Kresowych w Dubnie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[8][9]. Z dniem 1 lipca 1924 roku został przemianowany na oficera zawodowego w stopniu podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 108,5. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10]. 18 stycznia 1925 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy 44 pułku Strzelców Kresowych w Równem[11].

16 marca 1927 roku awansował na pułkownika ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 6. lokatą w korpusie oficerów piechoty[12]. 23 października 1931 roku został wyznaczony na stanowisko dowódcy piechoty dywizyjnej 17 Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Gnieźnie[13][14]. W międzyczasie, od 10 listopada 1932 roku do 10 sierpnia 1933 roku, był słuchaczem VII Kursu Centrum Wyższych Studiów Wojskowych w Warszawie. W listopadzie 1935 roku został pomocnikiem dowódcy Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie. Służbę na tym stanowisku pełnił do września 1939 roku[15].

Został osadnikiem wojskowym w kolonii Orle Gniazdo (osada Mołotków, gmina Białozórka)[16].

W czasie kampanii wrześniowej w dalszym ciągu pomagał generałowi brygady Aleksandrowi Narbutt-Łuczyńskiemu, dowódcy Okręgu Korpusu Nr V i jednocześnie dowódcy etapów Armii „Kraków”[17].

Na emigracji był członkiem II Rady Rzeczypospolitej Polskiej i szefem Biura Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, a także sędzią polskiego Sądu Obywatelskiego w Londynie[18]. Zmarł 5 lutego 1962 roku w Londynie. Pochowany na cmentarzu Gunnersbury.

Prezydent RP August Zaleski mianował go pośmiertnie generałem brygady ze starszeństwem z 19 marca 1962 roku w korpusie generałów[19][20].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 5.
  2. Marian Głut, Zarys historii wojennej 75-go Pułku Piechoty, Warszawa 1929 rok, s. 6, 9.
  3. Dziennik Rozkazów Wojskowych Nr 97 z 27 grudnia 1919 roku, poz. 4059.
  4. Leopold Weber, Zarys historii wojennej 51-go Pułku Piechoty Strzelców Kresowych, Warszawa 1928 rok, s. 20, 21, 35. W Dzienniku Personalnym Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, poz. 673, ogłoszono mianowanie „ppłk art. Witorzeniec Roman - Dowódcą 53 pułku piechoty” na podstawie dekretu L. 2186 Naczelnego Wodza z dnia 8 lipca 1920 roku.
  5. Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r. Dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z 24 września 1921 roku, s. 162, 948.
  6. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 33 z 20 sierpnia 1921 roku, poz. 1736.
  7. Rocznik Oficerski 1923, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 270, 467.
  8. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 51 z 24 maja 1924 roku, s. 293.
  9. Rocznik Oficerski 1924, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, Warszawa 1924, s. 232, 342.
  10. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 85 z 27 sierpnia 1924 roku, s. 482.
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 6 z 18 stycznia 1925 roku, s. 26.
  12. Rocznik Oficerski 1928, Ministerstwo Spraw Wojskowych, Warszawa 1928, s. 60, 161.
  13. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 324.
  14. Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 16, 489.
  15. Ryszard Rybka, Kamil Stepan, Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939, Biblioteka Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego tom 29, Fundacja CDCN, Kraków 2006, ​ISBN 978-83-7188-899-1​, s. 7, 518.
  16. Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. s. 224. [dostęp 10 kwietnia 2015].
  17. Aleksander Narbutt-Łuczyński, Mój udział w kampanii wrześniowej w: Wrzesień 1939 w relacjach i wspomnieniach, wybór i oprac. Mieczysław Cieplewicz, Eugeniusz Kozłowski, Wydawnictwo MON, Warszawa 1989, ​ISBN 83-11-07709-6​, s. 599, 601, 602.
  18. K. Siemaszko, Sąd Obywatelski w Londynie. Organizacja i orzecznictwo, Poznań 2013, s. 50
  19. Dembiński 1969 ↓, s. 6.
  20. Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 183.
  21. Dekret Naczelnika Państwa z 19 lutego 1922 r. L. 11429/V.M. Adj. Gen. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 10, s. 320)
  22. Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej Nr 4, Londyn 23 maja 1958 roku, s. 23.
  23. Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2142 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 1, s. 81)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]