Romuald Spasowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Romuald Spasowski
Ilustracja
Romuald Spasowski (1981)
Data urodzenia 20 sierpnia 1921
Data i miejsce śmierci 9 sierpnia 1995
Oakton w stanie Wirginia
Narodowość  Polska
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej

Romuald Spasowski (ur. 20 sierpnia 1921, zm. 9 sierpnia 1995 w Oakton w stanie Wirginia) – polski dyplomata, wielokrotny ambasador PRL.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn filozofa marksistowskiego, Władysława Spasowskiego. Ojciec wpoił Spasowskiemu poglądy komunistyczne, dlatego ten wstąpił podczas II wojny światowej do Polskiej Partii Robotniczej. Po zakończeniu wojny odbył kursy polityczno-wychowawcze i został szefem Polskiej Misji Wojskowej ds. Zbadania Niemieckich Zbrodni Wojennych. Co najmniej od 1951 współpracował z wojskowym kontrwywiadem Polski Ludowej.

W 1947 Spasowski przystał na służbę dyplomatyczną. Był konsulem w Düsseldorfie, I sekretarzem ambasady w Londynie oraz posłem w Buenos Aires. W latach 1955–1961 był ambasadorem w Waszyngtonie, potem w Indiach, Nepalu, Singapurze i Cejlonie. W Ministerstwie Spraw Zagranicznych był dyrektorem departamentów: II i V, od 1962 był ambasadorem tytularnym, a od 1972 – wiceministrem spraw zagranicznych.

W czasie pełnienia funkcji ambasadora w Indiach (od maja 1967), w 1970 zmarł jego syn Władysław Kajetan. Nie są wyjaśnione przyczyny jego śmierci[1].

1 grudnia 1977 został po raz drugi ambasadorem w Waszyngtonie. W grudniu 1980 odbył z żoną tajną podróż do Watykanu, gdzie spotkał się z papieżem Janem Pawłem II. 21 grudnia 1981, kilka dni po ogłoszeniu stanu wojennego w Polsce, poprosił o azyl polityczny. Na jego decyzję wpływ miały informacje o sytuacji w Polsce po wprowadzeniu stanu wojennego, zwłaszcza masakra dokonana na górnikach w kopalni „Wujek” na Śląsku.

Był jednym z dwóch polskich ambasadorów, obok Zdzisława Rurarza z Tokio, którzy potępili stan wojenny i poprosili o azyl. Przekazał Amerykanom różne informacje dotyczące zabezpieczeń i szyfrowania w polskiej ambasadzie; był również sporadycznie wykorzystywany w charakterze eksperta w sprawach polskich. Utrzymywał się z wykładów; otrzymał dwa doktoraty honoris causa.

Porzucenie przez Spasowskiego placówki zostało uznane przez Izbę Wojskową Sądu Najwyższego za zdradę. 4 października 1982 został on zaocznie skazany na karę śmierci, pozbawienie praw publicznych na zawsze oraz przepadek mienia. 30 października 1985 Rada Państwa odebrała mu także polskie obywatelstwo. Uniewinniony został 25 listopada 1990, a w 1993 przywrócono mu polskie obywatelstwo. Nigdy jednak nie powrócił do kraju. W 1985 przyjął chrzest katolicki. Zmarł na raka[2] w Oakton w stanie Wirginia, USA. Na grobie jest podpisany jako Francis Romuald Spasowski.

Był żonaty z Wandą[3]. Mieli córkę Marię (Grochulską) i syna Władysława.

Odznaczenia i ordery[edytuj | edytuj kod]

Filmy dokumentalne[edytuj | edytuj kod]

  • 2003 – Kariera i sumienie, scenariusz i reżyseria: Wincenty Ronisz[6]
  • 2009 – Ambasador Spasowski, scenariusz: Robert Kaczmarek, Tadeusz Śmiarowski, reżyseria: Tadeusz Śmiarowski[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adam Chmielecki. Uciekinier z obozu. „Wprost”. 45, s. 98-99, 9 listopada 2008. [dostęp 2017-02-09].