Rotunda PKO w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Rotunda (Warszawa))
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rotunda PKO w Warszawie
Rotunda widziana z Pałacu Kultury i Nauki (2006)
Rotunda widziana z Pałacu Kultury i Nauki (2006)
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Marszałkowska 100/102
Architekt Jerzy Jakubowicz
Rozpoczęcie budowy 1960
Ukończenie budowy 1966
Zniszczono 1979 (wybuch gazu)
Odbudowano 1979
Właściciel PKO BP
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Rotunda PKO w Warszawie
Rotunda PKO w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Rotunda PKO w Warszawie
Rotunda PKO w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rotunda PKO w Warszawie
Rotunda PKO w Warszawie
Ziemia52°13′49,67″N 21°00′44,43″E/52,230464 21,012342

Rotunda PKO – budynek banku PKO BP znajdujący się w latach 1966–2017 przy ul. Marszałkowskiej 100/102 w Warszawie.

Historia[edytuj]

Rotunda PKO znajdowała się w miejscu, w którym do 1944 znajdowała się narożna kamienica Pinkusa Lothego. Po II wojnie światowej ruiny tej kamienicy zostały rozebrane do poziomu parteru[1].

Budynek był częścią Ściany Wschodniej wybudowanej w latach 1960–1969. Zaprojektował go Jerzy Jakubowicz[2], a jego stalową konstrukcję – Stanisław Więcek i Włodzimierz Wojnowski[3]. Budowa zakończyła się w 1966[3]. W elewacji budynku umieszczono przezroczyste szyby[3]. Z powodu kształtu, w szczególności dachu o charakterystycznym ząbkowaniu, był on nazywany „czapką generalską”[4][5].

15 lutego 1979 budynek został zniszczony w ok. 70% w wyniku wybuchu gazu, w którym zginęło 49 osób, a 110 zostało rannych.

Odbudowy dokonano w szybkim tempie – pod koniec października Rotunda została ponownie oddana do użytku. Jedną z głównych zmian w stosunku do pierwowzoru było zastosowanie w elewacji przyciemnianego szkła. 27 października pod północną ścianą budynku, od strony ul. Widok, odsłonięto tablicę z brązu upamiętniającą ofiary wybuchu[6].

W 2010 właściciel budynku, bank PKO BP, rozpoczął prace zmierzające do wybudowania w miejscu obecnego budynku nowego obiektu – Nowej Rotundy[7].

W 2014 bank PKO BP otrzymał tytuł „Miastoszpeciciela 2014” za częste zasłanianie Rotundy wielkoformatowymi reklamami, co uznano za rażący przykład oszpecania przestrzeni miejskiej w jednym z najbardziej reprezentacyjnych punktów Warszawy[8].

20 stycznia 2015 stołeczny konserwator zabytków Piotr Brabander, pomimo wpisu Rotundy do rejestru zabytków, wydał decyzję zezwalającą na rozbiórkę budynku w uwagi na fakt, że jego konstrukcja nie jest oryginalna i powstała w trakcie remontu po wybuchu. 10 marca 2017 rozpoczęto rozbiórkę Rotundy, na której miejscu, według planów, w ciągu dwóch lat miałaby powstać Nowa Rotunda. 16 marca stołeczny konserwator zabytków, Michał Krasucki, wydał nakaz zatrzymania prac rozbiórkowych, uznając, że poprzednia decyzja została wydana w oparciu o błędne przesłanki (po zdemontowaniu elewacji okazało się, że konstrukcja jest oryginalna)[9].

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Al. Jerozolimskie 34/36 róg Marszałkowska 100. Kamienica Lothego. warszawa1939. [dostęp 2017-03-24].
  2. Marta Leśniakowska: Architektura w Warszawie. Warszawa: Arkada Pracownia Historii Sztuki, 2005, s. 108. ISBN 83-908950-8-0.
  3. a b c Dariusz Bartoszewicz. Ściana Wschodnia. Specerownik. „Dodatek do Gazety Wyborczej”, s. 6, 12 grudnia 2013. 
  4. Leszek Wysznacki: Warszawa od wyzwolenia do naszych dni. Warszawa: Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1977, s. 98.
  5. Jerzy S. Majewski: Spacerownik. Warszawa śladami PRL.. Warszawa: Agora, 2010, s. 161. ISBN 978-83-268-0280-5.
  6. Stanisław Ciepłowski: Napisy pamiątkowe w Warszawie XVII–XX w. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 130. ISBN 83-01-06109-X.
  7. Powstanie Nowa Rotunda dla Warszawy. W: PKO Bank Polski [on-line]. pkobp.pl, 28 stycznia 2010. [dostęp 2014-09-30].
  8. Warszawska Rotunda szpeci. W: „Rzeczpospolita” [on-line]. rp.pl, 12 sierpnia 2014. [dostęp 2014-09-30].
  9. Tomasz Urzykowski: Rotunda. Konserwator wstrzymuje rozbiórkę. wyborcza.pl, 2017-03-16. [dostęp 2017-03-16].

Linki zewnętrzne[edytuj]