Rozella królewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rozella królewska
Platycercus elegans[1]
(J.F. Gmelin, 1788)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd papugowe
Rodzina papugi wschodnie
Podrodzina damy
Plemię Platycercini
Rodzaj Platycercus
Gatunek rozella królewska
Synonimy
  • Psittacus elegans J.F. Gmelin, 1788[2]
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Rozella królewska[4] (Platycercus elegans) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae), zamieszkujący wschodnią i południową Australię bez Tasmanii. Introdukowany również na Nową Zelandię i wyspę Norfolk[5][6]. Nie jest zagrożony wyginięciem. Często spotykany w hodowlach. Popularna wśród hodowców nazwa – penanta lub pennanta.

Rozella królewska, osobnik młody
Rozella żółta (P. e. flaveolus)

Podgatunki i zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje siedem podgatunków P. elegans[7]:

  • P. e. nigrescens E. P. Ramsay, 1888 – północno-wschodni Queensland
  • P. e. filewoodi McAllan & Bruce, 1989 – wschodnio-środkowy Queensland
  • rozella królewska[4] (P. e. elegans) (J. F. Gmelin, 1788) – południowo-wschodni Queensland do południowo-wschodniej Australii Południowej
  • P. e. melanopterus North, 1906Wyspa Kangura u południowego wybrzeża Australii
  • P. e. fleurieuensis Ashby, 1917 – góry Mount Lofty Ranges (Australia Południowa)
  • P. e. subadelaidae Mathews, 1912 – południowa część Gór Flindersa (Australia Południowa)
  • rozella żółta[4] (P. e. flaveolus) Gould, 1837Nowa Południowa Walia wzdłuż rzeki Murray

Rozella żółta (P. e. flaveolus) często bywała uznawana za osobny gatunek[2]. Podgatunek subadelaidae bywał wydzielany do osobnego gatunku wraz z taksonem adelaidae (jako P. adelaidae)[8], który obecnie nie jest uznawany za podgatunek, ale za formę pośrednią pomiędzy podgatunkami subadelaidae i fleurieuensis[5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny
Intensywne, czerwono-niebieskie upierzenie. Płeć trudno rozróżnialna, wybarwienie bardzo podobne, samica ma nieco mniejszą od samca głowę oraz węższą nasadę dzioba. Upierzenie młodych ptaków jest głównie zielone, zmiana barw na dorosłe następuje po ok. 13–15 miesiącach.
Rozmiary
dł. ciała: ok. 32–37 cm
Masa ciała
ok. 130 g
Długość życia
ok. 25–35 lat
Zachowanie
Żyje w parach lub w małych stadach. Pozostaje przez cały rok na tym samym terenie. Młode osobniki koczują w grupach do 30 ptaków.

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Lasy eukaliptusowe, zadrzewienia i ogrody do wysokości 1900 m n.p.m.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Zjada głównie nasiona traw, krzewów i drzew (zwłaszcza eukaliptusów i akacji), ale też owoce, nektar, owady i ich larwy.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Gniazdo
W szczelinie drzewa.
Jaja
Samica składa 5–8 jaj.
Wysiadywanie
Jaja są wysiadywane przez ok. 3 tygodnie.
Pisklęta
Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 4 tygodniach, przez kolejne 3–4 tygodnie są jeszcze dokarmiane przez rodziców.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje rozellę królewską za gatunek najmniejszej troski (LC – least concern) nieprzerwanie od 2005 roku, kiedy to po raz pierwszy sklasyfikowano ją w obecnym ujęciu systematycznym. Trend liczebności populacji uznaje się za spadkowy[3]. Status introdukowanej populacji z Nowej Zelandii jest niepewny, być może wymarła[6]. Gatunek został wymieniony w Załączniku II konwencji CITES[9].

Hodowla[edytuj | edytuj kod]

Penanty należą do najpopularniejszych papug hodowanych w niewoli. Ze względu na niezależny charakter częściej niż w domach trzymane są w wolierach ogrodowych. Pozwala na to ich stosunkowo duża odporność na niskie temperatury.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Platycercus elegans, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b Crimson Rosella (Platycercus elegans) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-10-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].
  3. a b Platycercus elegans, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b c Systematyka i nazewnictwo polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Platycercini Selby, 1836 (wersja: 2020-07-29). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-10-19].
  5. a b Collar, N. & G. M. Kirwan: Crimson Rosella (Platycercus elegans), version 1.0. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie & E. de Juana (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.criros2.01. (ang.)
  6. a b Galbraith, J.A.: Crimson rosella (ang.). W: New Zealand Birds Online [on-line]. 2013. [dostęp 2020-10-19].
  7. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos (ang.). IOC World Bird List (v10.2). [dostęp 2020-10-12].
  8. Adelaide Rosella (Platycercus adelaidae) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-10-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  9. Platycercus elegans (ang.). W: Species+ [on-line]. UNEP-WCMC, CITES Secretariat. [dostęp 2020-10-19].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]