Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga organizacji

Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru (hiszp. Movimiento Revolucionario Tupac Amaru, MRTA) – peruwiański ruch rewolucyjny.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Ruch przyjął nazwę na cześć Tupaca Amaru IIindiańskiego bohatera i przywódcy antyhiszpańskiego powstania z XVIII wieku[1], aktywiści organizacji są na jego cześć określani mianem „tupamaros”[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Utworzony w Peru w 1983 lub 1984 roku[2][1][3], przez dawnych działaczy Ruchu Rewolucyjnej Lewicy[2]. Pierwszym przywódcą organizacji był Víctor „Comandante Rolando“ Polay[3].

Pierwsze akcje militarne MRTA miały miejsce w latach 1986–1987[1]. W lutym 1987 roku bojownicy zajęli siedem stacji radiowych w Limie, skąd nadali manifest programowy[1]. W latach 80. i 90. członkowie formacji tworzyli oddziały partyzanckie, szczególnie aktywne w Dolinie Huallaga[3]. Partyzanci walczyli z siłami rządowymi oraz z „konkurencyjną” partyzantką Świetlisty Szlak[4][3]. Oprócz walki partyzanckiej, członkowie grupy zaangażowani byli w działalność terrorystyczną obejmującą porwania polityków i zamachy bombowe[3][2][1].

W 1989 roku służby ujęły Polaya, zbiegł on jednak z więzienia i został ponownie ujęty w 1992 roku. Następnym przywódcą ruchu został Nestor Cerpa Cartolini ukrywający się pod pseudonimem „Comandante Evaristo”[1]. Nestor Cerpa Cartolini był dowódcą bojówki, która w grudniu 1996 roku zaatakowała i zajęła ambasadę Japonii w Limie[1]. Komandosi peruwiańscy w nocy z 23 na 24 kwietnia 1997 roku odbili ambasadę, w akcji zginęli wszyscy bojownicy[1]. Od tego czasu ruch nie podjął się większych akcji militarnych[2].

W XXI wieku ma marginalne znaczenie, będąc w zasadzie organizacją przestępczą powiązaną z handlem narkotykami[1].

Liczebność[edytuj | edytuj kod]

Szacuje się, że liczy nie więcej niż 100 członków[2], dla porównania w latach 90. grupował około tysiąca bojowników[5].

Powiązania zagraniczne[edytuj | edytuj kod]

W przeszłości otrzymywał wsparcie ze strony Kuby i Libii. Hawana prowadziła szkolenia członków organizacji i przekazała im nieznaczną ilość broni. Pomoc, jaką Kuba zaoferowała MRTA była znikoma[5].

Wspierał działalność pokrewnej ideowo organizacji Komisja Nestora Paza Zamory z Boliwii[6].

Niektórzy członkowie grupy byli weteranami kolumbijskiej Armii Wyzwolenia Narodowego i Frontu Wyzwolenia Narodowego im. Farabunda Martíego z Salwadoru[5].

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Jest ugrupowaniem o charakterze marksistowsko-leninowskim[3][5], a jego celem jest ustanowienie w Peru reżimu socjalistycznego i likwidacja w kraju wpływów imperialistycznych (amerykańskich i japońskich)[2][3].

Jest przeciwnikiem maoistowskiego Świetlistego Szlaku, który oskarża o stalinizm i nadmierny dogmatyzm[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Amerykomania: Księga jubileuszowa prof. dr hab. Andrzeja Mani. Tom 2, s. 633.
  2. a b c d e f Tupac Amaru Revolutionary Movement (ang.). encyclopedia.com. [dostęp 2017-12-15].
  3. a b c d e f g h Terroryzm od Asasynów do Osamy bin Ladena s. 151-153
  4. Czarna księga komunizmu s. 635
  5. a b c d Tupac Amaru Revolutionary Movement (MRTA) (ang.). globalsecurity.org. [dostęp 2017-12-15].
  6. Historical Dictionary of Terrorism s. 488

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Stéphane Courtois, Nicolas Werth, Jean-Louis Panné, Andrzej Paczkowski, Karel Bartošek, Jean-Louis Margolin: Czarna księga komunizmu. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 978-83-7180-326-0.
  • pod redakcją Włodzimierza Bernackiego i Adama Walaszka: Amerykomania: Księga jubileuszowa prof. dr hab. Andrzeja Mani. Tom 2. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012. ISBN 978-83-233-3142-1.
  • Stephen Sloan, Sean K. Anderson: Historical Dictionary of Terrorism. Scarecrow Press, 1995. ISBN 978-0-8108-5764-3.
  • Robert M. Barnas: Terroryzm od Asasynów do Osamy bin Ladena. Wrocław: Kirke, 2001. ISBN 978-83-914970-4-3.