Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Ruch Rewolucyjny im. Tupaca Amaru (hiszp. Movimiento Revolucionario Tupac Amaru, MRTA) – peruwiański ruch rewolucyjny[1].

Nazwa[edytuj]

Flaga organizacji

Ruch przyjął nazwę na cześć Tupaca Amaru II. Był on indiańskim bohaterem narodowym Peru z XVIII wieku, przewodził antyhiszpańskiemu powstaniu ludowemu[2]. Przedstawiciele ruchu określani byli mianem Tupamaros[2].

Historia[edytuj]

Organizacja narodziła się w Peru w 1983 lub 1984 roku[3][2]. Założycielami MRTA byli dawni członkowie Ruchu Rewolucyjnej Lewicy[3]. Do pierwszych akcji militarnych Tupamaros doszło w 1986 roku[2]. W lutym 1987 roku bojownicy zajęli siedem stacji radiowych w Limie. Tam odczytali manifest programowy ruchu[2]. W ciągu lat 80. i 90. ugrupowanie prowadziło z rządem walki partyzanckie, porywało polityków i przeprowadzało ataki bombowe[3][2]. W 1989 roku siły rządowe schwytały przywódcę ugrupowania Víctora Polaya („Comandante Rolando“). Działacz zbiegł z więzienia i został ponownie schwytany w 1992 roku. Kolejnym dowódcą grupy został Nestor Cerpa Cartolini („Comandante Evaristo”)[2]. Przewodził on organizacji do 1997 roku. Cartolini był dowódcą bojówki, która w grudniu 1996 roku zaatakowała i zajęła ambasadę Japonii w Limie[2]. Komandosi peruwiańscy w nocy z 23 na 24 kwietnia 1997 roku odbili ambasadę. W akcji zginęli wszyscy bojownicy[2]. Od tego czasu ruch nie podjął się większych akcji militarnych[3]. W XXI wieku ma marginalne znaczenie, będąc w zasadzie organizacją przestępczą powiązaną z handlem narkotykami[2]. Szacuje się, że liczy nie więcej niż 100 członków[3], dla porównania w latach 90. liczyła 1000 bojowników[1].

Powiązania zagraniczne[edytuj]

Ruch w przeszłości otrzymywał wsparcie ze strony Kuby i Libii. Hawana prowadziła szkolenia członków organizacji i przekazała im nieznaczną ilość broni. Pomoc, jaką Kuba zaoferowała Tupamaros była znikoma[1].

MRTA wspierała działalność pokrewnej ideowo organizacji Komisja Nestora Paza Zamory (CNPZ) z Boliwii[4].

Niektórzy członkowie grupy byli weteranami kolumbijskiej Armii Wyzwolenia Narodowego (ELN) i Frontu Wyzwolenia Narodowego im. Farabunda Martíego (FMLN) z Salwadoru[1].

Ideologia[edytuj]

Jest ugrupowaniem o charakterze marksistowsko-leninowskim[3]. Tupamaros dążą do utworzenia w Peru reżimu marksistowskiego i likwidacji imperialistycznych wpływów (głównie amerykańskich i japońskich)[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d globalsecurity.org (ang.). encyclopedia.com.
  2. a b c d e f g h i j Amerykomania: Księga jubileuszowa prof. dr hab. Andrzeja Mani. Tom 2, s. 633.
  3. a b c d e f g Tupac Amaru Revolutionary Movement (MRTA) (ang.). encyclopedia.com.
  4. Historical Dictionary of Terrorism s. 488

Bibliografia[edytuj]

  • pod redakcją Włodzimierza Bernackiego i Adama Walaszka: Amerykomania: Księga jubileuszowa prof. dr hab. Andrzeja Mani. Tom 2. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2012. ISBN 9788323331421.
  • Stephen Sloan, Sean K. Anderson: Historical Dictionary of Terrorism. Scarecrow Press, 1995. ISBN 9780810857643.