Rudolf Modrzejewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rudolf Modrzejewski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 stycznia 1861
Bochnia
Data i miejsce śmierci 26 czerwca 1940
Los Angeles
Tablica upamiętniająca nadanie Mostowi Fordońskiemu w Bydgoszczy imienia Rudolfa Modrzejewskiego
Most „Blue Water” nad rzeką St. Clair
Tablica na gmachu Szkoły Geodezyjno-Drogowej w Poznaniu – ul. Szamotulska 33

Rudolf Modrzejewski lub Ralph Modjeski (ur. 27 stycznia 1861 w Bochni, zm. 26 czerwca 1940 w Los Angeles) – polski[1] i amerykański inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów, pionier w budownictwie mostów wiszących.

Życie rodzinne[edytuj]

Był synem polskiej pary aktorskiej Heleny Modrzejewskiej i Gustawa Zimajera. Kiedy Rudolf miał 6 lat, ojciec, który wcześniej rozstał się z Heleną, porwał go i przez 3 lata trzymał w ukryciu. W wieku piętnastu lat Rudolf wraz z matką emigrował do USA. Obywatelstwo amerykańskie uzyskał podczas studiów w paryskiej Ecole Nationale des Ponts et Chauseés (Państwowej Szkole Dróg i Mostów), w 1883. Za pierwszym podejściem w 1880 roku nie udało mu się zdać egzaminów wstępnych (zajął 27. lokatę, a wolnych miejsc było 25). Zamierzał wówczas zostać pianistą – za młodu uczył się z Ignacym Janem Paderewskim. Ostatecznie został jednak przyjęty na tę prestiżową uczelnię rok później[2]. We Francji używał oficjalnie nazwiska Ralph Modjeski, skracajac trudne do wypowiedzenia nazwisko Modrzejewski, czyniac je latwiejsze do artykulacji dla ludzi zachodu. Nigdy nie zerwał jednak swoich kontaktów z Polską – dużo pisał po polsku i zawsze podkreślał swoje pochodzenie. Korespondencję w języku polskim kierowaną do kraju zawsze podpisywał pełnym polskim nazwiskiem Rudolf Modrzejewski. 28 grudnia 1885 roku wziął ślub z Felicją Benda w polskim kościele katolickim w Nowym Jorku. Mieli trójkę dzieci: Feliksa, Marylę i Karola[3]. W 1933 roku małżonkowie rozwiedli się po trwającej latami separacji. Jeszcze w tym samym roku Modrzejewski poślubił Mary T. Giblin, swoją dotychczasową kochankę[4].

Kariera[edytuj]

Do USA wrócił z Paryża – ukończywszy tam studia z wyróżnieniem – w 1885 i podjął pracę inżyniera najpierw pod okiem konstruktora, „ojca budownictwa mostów amerykańskich”, George S. Morisona. W 1893 założył w Chicago własne biuro projektowe (istniejące do dziś pod nazwą Modjeski & Masters, po dołączeniu do niej w 1924 Franka M. Mastersa). W 1911 otrzymał doktorat inżynierii w Illinois State University, w 1922 Medal Franklina, w 1929 roku złoty John Fritz Medal.

Światowej sławy inżynier, budowniczy linii kolejowych i mostów. Pionier w budownictwie mostów wiszących. Zbudował prawie 40 mostów na największych rzekach Ameryki Północnej. Odegrał znaczącą rolę jako wychowawca następnych pokoleń amerykańskich konstruktorów i budowniczych mostów. Był pionierem praktycznego zastosowania w budowie mostów wiszących sprężystych stalowych pylonów, zamiast stosowanych wcześniej murowanych wież[5] Ciężar mostów według tej konstrukcji w znacznej mierze wisiał nad wodą zamiast opierać się na podporach. Przy okazji 75 urodzin Modrzejewskiego w 1936 wartość zbudowanych przez niego mostów oszacowano na 200 mln dolarów[6]. Jego uczniem był m.in. twórca słynnego mostu Golden Gate w San Francisco – Joseph B. Strauss.

Upamiętnienie[edytuj]

Kariera w datach[edytuj]

  • 1882-1885 – studia w École nationale des ponts et chaussées w Paryżu, którą kończy z wyróżnieniem,
  • 1885 – asystent konstruktora mostów – George’a S. Morisona,
  • 1893 – własne biuro konstrukcyjne w Chicago,
  • 1902 – 1905 -przedsiębiorstwo Noble&Modejski realizuje projekt mostu w Thebes dla Southern Illinois and Missouri Company gdzie po raz pierwszy na tak dużą skalę używa do budowy przęseł betonu[9]
  • 1903 – prasa amerykańska uznaje Rudolfa Modrzejewskiego za najwybitniejszego specjalistę w dziedzinie budowy mostów, zostaje uznany przez stowarzyszenie techniczne ASCE za inżyniera roku,
  • 1911 – tytuł doktora inżynierii Uniwersytetu Stanu Illinois,
  • 1913 – rozprawa naukowa o projektowaniu wielkich mostów,
  • 1922 – medal Instytutu im. B. Franklina w Filadelfii,
  • 1929 – R. Modrzejewski zostaje laureatem John Fritz Gold Medal, najwyższego amerykańskiego odznaczenia w dziedzinie inżynierii,
  • 1929 – doktorat honoris causa Politechniki Lwowskiej.

Wybrane mosty zaprojektowane przez Rudolfa Modrzejewskiego[edytuj]

W sumie na amerykańskich rzekach Modrzejewski wybudował ponad 30 mostów w tym m.in.:

Wybrane publikacje[edytuj]

Modrzejewski zajmował się również teorią budownictwa mostowego. W Stanach Zjednoczonych opublikował na ten temat wiele książek i artykułów w tym m.in. klasyczną pozycję na ten temat poświęconą projektowaniu mostów. Wybrane publikacje:

  • Ralph Modjeski, St. Louis Electric Bridge Co, „The McKinley Bridge: Across the Mississippi River”, H. C. Sherman, 1919.
  • Ralph Modjeski, Frank M. Masters, Engineers. (New York, N.Y.), Ralph Modjeski, Frank M. Masters, Harrisburgh Bridge Company, „Market Street Bridge Over the Susquehanna River, Harrisburgh, Pennsylvania: Preliminary Report on Reconstruction”, The Firm, 1924.
  • Ralph Modjeski, Frank Milton Masters, The Louisville municipal bridge over the Ohio river between Louisville, Kentucky and Jeffersonville, Indiana, Uniwersytet Michigan.
  • Ralph Modjeski, Masters & Chase, Engineers, Ralph Modjeski, „Tacony-Palmyra Bridge Over the Delaware River Between Philadelphia, Penna. & Palmyra, N.J.:Preliminary Report to the Tacony-Palmyra Bridge Co”, The Firm.
  • Ralph Modjeski, „To the Joint Pacific Highway-Columbia Bridge Committee of Portland and Vancouver Commercial Clubs: A Report with Plans and Estimates for the Proposed Bridge Across the Columbia River Between Portland, Oregon, and Vancouver, Washington”, Author, 1912.
  • Ralph Modjeski, „A Report to the Mayor and City Council with Plans and Estimates for the Proposed Bridge Across the Willamette River at Portland, Oregon”, Author, 1908.

Przypisy

  1. Ralph Modjeski hasło w encyklopedii Brytannica.
  2. Michael Morys-Twarowski, „Napoleon inżynierii” z Polski. Niezwykła kariera budowniczego rekordowych mostów, Ciekawostki Historyczne [dostęp 2015-09-26].
  3. Richard Weingardt: Engineering legends: great American civil engineers: 32 profiles of Inspiration and Achievement. 2005, s. 60. ISBN 9780784408018. [dostęp 2011-11-03].
  4. Michael Morys-Twarowski, „Napoleon inżynierii” z Polski. Niezwykła kariera budowniczego rekordowych mostów, Ciekawostki Historyczne [dostęp 2015-09-26].
  5. Maciej Iłowiecki, Dzieje nauki polskiej, wyd. Interpress, Warszawa 1981, ISBN 8322318766, s. 200.
  6. Ralf Modrzejewski obchodził swe 75-lecie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 25 z 1 lutego 1936. 
  7. Most Fordoński otrzyma imię Rudolfa Modrzejewskiego. [dostęp 2009-04-25].
  8. Zespół Szkół Geodezyjno-Drogowych – Liceum Ogólnokształcące, Technikum, ZSZ, Szkoła Policealna – O szkole.
  9. Józef Głomb „Człowiek z pogranicza epok” Wyd. Śląsk Katowice 1981 ISBN 83-216-0165-0.

Bibliografia[edytuj]

  • Józef Głomb Człowiek z pogranicza epok Wyd. Śląsk Katowice 1981 ISBN 83-216-0165-0.
  • plik PDF W.F. Durand, Biografical memoir of Ralph Modjeski, National Academy of Science of USA, 1944.
  • Maciej Iłowiecki, Dzieje nauki polskiej, wyd. Interpress, Warszawa 1981, ISBN 8322318766, s. 200.

Linki zewnętrzne[edytuj]