Rudolf Ryba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Rudolf Ryba v. Schmidt, ps. „Rudek”, „Kulawy”, „Korczyński” (ur. 5 lipca 1913, zm. 1942) – komendant Obwodu ZWZ Sanok od kwietnia 1940 do 29 stycznia 1942. Okręg Kraków ZWZ. Oficer sł. st. piechoty, ppor. [1934], por. [1938], w konspiracji ZWZ, por. sł. st. ps. „Korczak”, „Kulawy”, „Rudek” vel Korczyński vel Schmidt.

Ukończył w 1931 gimnazjum w Drohobyczu. Brał udział w kampanii wrześniowej 1939 w szeregach 74 pp z Lublińca. Brał czynny udział w konspiracji SZP/ZWZ na terenie Krakowa.

W styczniu 1940 przez Komendę Okręgu ZWZ w Krakowie został skierowany na Podkarpacie, gdzie objął funkcję zastępcy komendanta Inspektoratu Jasło ZWZ. Działając energicznie z polecenia inspektora por. rez. łącz. S. Pieńkowskiego, organizował struktury organizacyjne ZWZ na terenie pow. Brzozów. W końcu kwietnia 1940 mianowany został komendantem Obwodu ZWZ Sanok. Jednocześnie rozbudowywał ZWZ na terenie Brzozowa, gdzie z jego rekomendacji inspektor powierzył funkcję komendanta Obwodu ZWZ Brzozów kpt. sł. st. piech. I. Wanicowi ps. „Jaksa”. W Sanoku pod nazwiskiem konspiracyjnym Rudolf Schmidt pracował jako urzędnik w miejscowym Arbeitsamcie. W okresie dowodzenia obwodem sanockim ZWZ organizował sztab obwodu oraz siatkę placówek terenowych. Inicjował organizowanie na terenie placówek plutonów szkieletowych ZWZ. Współpracował z siatką przerzutową kierowaną przez J. Rybickiego. Pomagał w uzyskaniu dla osób przerzucanych kwater oraz pomocy materialnej. W 1940 nawiązał kontakt z mjr. W. Owocem z NOW i prowadził z nim rozmowy dot. scalenia NOW z ZWZ, ale bez rezultatu. Organizował też pracę wywiadowczą na podległym terenie.

W styczniu 1942 doszło na terenie inspektoratu do zdrady i masowych aresztowań. Aresztowany przez gestapo 10 marca 1942 lub 29 stycznia 1942. Po ciężkim śledztwie w siedzibie sanockiego gestapo został wywieziony do obozu w Oświęcimiu, gdzie został zamordowany w 1942?.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dziennik Personalny MSWoj. Nr 12 z 15 VIII 1934.
  • R. Rybka – K. Stepan. Awanse oficerskie w WP 1935-1939. Kraków 2003.
  • R. Rynka – k. Stepan. Rocznik oficerski 1939. Kraków 2006.
  • J. Łukasiak. Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Zambrowie. Pruszków 2003.
  • S. Piwowarski. Krakowski Okręg SZP-ZWZ-AK 1939-1945. Kraków 1994.
  • A. Zagórski. Okręg AK Kraków, [w:] AK-rozwój organizacyjny. Warszawa 1996, według indeksu.
  • A. Daszkiewicz. Ruch oporu w regionie Beskidu Niskiego 1939-1944. Warszawa 1975; A. Brygidyn. Kryptonim „San”. Sanok 1992.
  • Ł. Grzywacz – Świtalski. Z walk na Podkarpaciu. Warszawa 1971.